Kiểm toán Nhà nước 'khui' vấn đề tại doanh nghiệp tham gia gói thầu 35.000 tỷ tại sân bay Long Thành và thi công Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2

Kiểm toán Nhà nước vừa chỉ ra nhiều tồn tại trong quản lý tài chính năm 2024 tại Tổng CTCP Xây dựng Hà Nội (Hancorp, mã HAN) và các đơn vị thành viên, đồng thời kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan.

Theo kết luận, Hancorp còn hạn chế trong quản lý công nợ khi nhiều khoản chưa được đối chiếu, tồn đọng kéo dài, cần khẩn trương thu hồi và trích lập dự phòng. Doanh nghiệp cũng ghi nhận chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại một số công trình đã hoàn tất doanh thu hoặc dự án dừng triển khai.

Hoạt động đầu tư vốn bị đánh giá kém hiệu quả, yêu cầu tăng cường giám sát và xây dựng phương án tái cơ cấu, thoái vốn giai đoạn 2021-2026 nhằm bảo toàn vốn Nhà nước.

Tại các đơn vị thành viên, sai phạm đáng chú ý là việc thanh toán vượt tỷ lệ giao khoán tại 5 công trình, với tổng giá trị hơn 37,9 tỷ đồng. Ngoài ra, còn tồn tại nợ quá hạn, nợ tạm ứng chưa thu hồi và chậm thu hồi vốn tại một số dự án.

Kiểm toán Nhà nước yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương xử lý, làm rõ trách nhiệm và chấn chỉnh theo quy định.

Hancorp là doanh nghiệp Nhà nước có vốn điều lệ hơn 1.410 tỷ đồng, trong đó Bộ Xây dựng trực tiếp nắm giữ 98,83% vốn góp. Công ty được thành lập năm 1982, đến cuối năm 2025 có quy mô hơn 6.900 tỷ đồng tài sản. 4 năm gần nhất, công ty ghi nhận doanh thu đạt trung bình khoảng 3.000 tỷ đồng/năm, lãi sau thuế trung bình hơn 60 tỷ đồng/năm.

Hancorp cũng được biết đến là thành viên trong liên danh Vietur trúng thầu gói thầu 5.10 giá trị hơn 35.000 tỷ đồng tại dự án sân bay Long Thành (giai đoạn 1) hồi tháng 8/2023.

Kết quả kinh doanh của Hancorp những năm gần đây. Tại báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, doanh nghiệp đang ghi nhận hơn 5.000 tỷ đồng các khoản phải thu và hàng tồn kho, chiếm tới 77,4% tổng tài sản.

Nhiều khoản phải thu lớn hàng trăm tỷ đồng của Hancorp đang ghi nhận tại một số chủ đầu tư, dự án lớn như Lilama (LLM - 235 tỷ đồng), Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình (216 tỷ), các dự án sân bay Nội bài và Tân Sơn Nhất (thuộc ACV), Vinhomes (159 tỷ đồng).

Riêng tại dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, theo báo cáo của Ban Quản lý dự án công trình y tế, công trình có quy mô 1.000 giường bệnh; tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng; được khởi công xây dựng từ năm 2015. Thực tiễn triển khai cho thấy hai dự án đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, bị đình trệ kéo dài và trong diện thanh tra.

Trong khi đó, nợ phải trả tăng vượt mức 5.000 tỷ đồng, gấp 3 lần vốn chủ sở hữu. Điều làm nỗi lo nợ phần nào bớt căng thẳng là việc dư nợ vay của Hancorp chỉ khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi công ty đang nắm khoảng 500 tỷ đồng tiền mặt và tương đương. Mặt khác, cơ cấu nợ của HAN cũng bao gồm gần 1.000 tỷ đồng nợ tiềm năng từ khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn và doanh thu chưa thực hiện dài hạn.

Đáng chú ý, đơn vị kiểm toán đã có ý kiến ngoại trừ do tồn tại nhiều hạn chế trong đối chiếu công nợ và hạch toán kế toán.

Cụ thể, tại thời điểm 31/12/2025, các công ty con của Hancorp chưa đối chiếu, xác nhận đầy đủ khoảng 73,7 tỷ đồng công nợ phải thu và 156,2 tỷ đồng công nợ phải trả. Đồng thời, khoản chi phí trả trước dài hạn hơn 3 tỷ đồng chưa được phân bổ đúng quy định. Kiểm toán viên cho biết chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng để xác nhận tính hiện hữu cũng như mức trích lập dự phòng đối với các khoản này.

Trong khi đó, nợ phải trả tăng vượt mức 5.000 tỷ đồng, gấp 3 lần vốn chủ sở hữu. Điều làm nỗi lo nợ phần nào bớt căng thẳng là việc dư nợ vay của Hancorp chỉ khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi công ty đang nắm khoảng 500 tỷ đồng tiền mặt và tương đương. Mặt khác, cơ cấu nợ của HAN cũng bao gồm gần 1.000 tỷ đồng nợ tiềm năng từ khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn và doanh thu chưa thực hiện dài hạn.

Đáng chú ý, đơn vị kiểm toán đã có ý kiến ngoại trừ do tồn tại nhiều hạn chế trong đối chiếu công nợ và hạch toán kế toán.

Cụ thể, tại thời điểm 31/12/2025, các công ty con của Hancorp chưa đối chiếu, xác nhận đầy đủ khoảng 73,7 tỷ đồng công nợ phải thu và 156,2 tỷ đồng công nợ phải trả. Đồng thời, khoản chi phí trả trước dài hạn hơn 3 tỷ đồng chưa được phân bổ đúng quy định. Kiểm toán viên cho biết chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng để xác nhận tính hiện hữu cũng như mức trích lập dự phòng đối với các khoản này.

Ngoài ra, các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết đang được ghi nhận theo giá gốc thay vì phương pháp vốn chủ sở hữu, khiến kiểm toán không thể đưa ra ý kiến đánh giá phù hợp.