Kiến nghị Thủ tướng xử lý dự án 3.300 tỷ đồng ‘đắp chiếu’ 16 năm

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh mới đây đã ký văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết các khó khăn, vướng mắc của các dự án tồn đọng trên địa bàn tỉnh thuộc thẩm quyền của Trung ương.

Theo báo cáo gửi Thủ tướng, qua rà soát, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phân loại 17 dự án thành 6 nhóm vướng mắc chính, tương ứng với từng lĩnh vực cần xin ý kiến chỉ đạo từ các bộ, ngành Trung ương.

Trong số này, có 2 dự án có tổng mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng chậm tiến độ, “đắp chiếu” hơn một thập kỷ, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, gồm dự án Nhà máy Xi măng Thanh Sơn và dự án Thủy điện Hồi Xuân.

Đối với dự án Thủy điện Hồi Xuân trên thượng nguồn sông Mã (thuộc xã Hồi Xuân, tỉnh Thanh Hóa), công trình được khởi công từ tháng 3/2010, dự kiến giữa năm 2014 sẽ chặn dòng và hòa lưới điện quốc gia. Dự án được kỳ vọng đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa, đồng thời bổ sung nguồn điện cho khu vực miền Trung và cả nước.

Dự án do CTCP Đầu tư và Xây dựng điện Hồi Xuân VNECO – đơn vị thuộc Tổng CTCP Xây dựng điện Việt Nam (VNECO, HoSE: VNE) thực hiện, có tổng mức đầu tư 3.320 tỷ đồng trên diện tích 600ha; nhà máy có công suất 102 MW, sản lượng điện hàng năm khoảng 432 triệu kWh.

Tuy nhiên, sau 16 năm, dự án vẫn chưa hẹn ngày hoàn thành.

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, dự án đang triển khai dở dang thì phải tạm dừng thi công từ cuối năm 2017 do chủ đầu tư không bố trí được nguồn vốn.

Ngày 10/12/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã chủ trì cuộc họp về phương án xử lý dự án. Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành và địa phương, Phó Thủ tướng kết luận giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức bán đấu giá tài sản thế chấp từ dự án để thu hồi nợ cho Nhà nước.

Vì vậy, UBND tỉnh Thanh Hóa đề nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính sớm triển khai phương án đấu giá tài sản của dự án Thủy điện Hồi Xuân nhằm thu hồi vốn theo quy định.

Doanh nghiệp gần 40 năm tuổi đối mặt nguy cơ hủy niêm yết

VNECO là doanh nghiệp có bề dày trong lĩnh vực xây dựng điện tại Việt Nam. Tiền thân là Công ty Xây lắp điện 3, trực thuộc Bộ Năng lượng, được thành lập năm 1988 trên cơ sở hợp nhất Công ty Xây lắp đường dây và trạm 3 với Công ty Xây lắp đường dây và trạm 5.

Đến năm 2005, VNECO chính thức cổ phần hóa, chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty đại chúng. Năm 2015, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) hoàn tất thoái vốn, chuyển nhượng 18,9 triệu cổ phiếu VNE cho các nhà đầu tư cá nhân.

Sau giai đoạn này, VNECO bước vào quá trình tái cấu trúc, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi và mở rộng sang mảng năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh những năm gần đây kém khả quan. Cụ thể, VNECO bắt đầu ghi nhận thua lỗ từ năm 2023. Sang năm 2024, công ty lỗ 266 tỷ đồng. Hiện doanh nghiệp chưa nộp báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 và vừa bị HoSE nhắc nhở chậm công bố thông tin vào ngày 2/4. Trong trường hợp năm 2025 tiếp tục ghi nhận thua lỗ, VNECO có thể đối mặt nguy cơ bị hủy niêm yết.

Để cải thiện tình hình, ngày 30/12/2025, VNECO đã thông qua chủ trương tái cấu trúc danh mục đầu tư tại các công ty con và công ty liên kết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Theo nghị quyết, doanh nghiệp dự kiến chuyển nhượng phần vốn tại 7 công ty con và 2 công ty liên kết do hoạt động kém hiệu quả, phát sinh lỗ lũy kế và ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả kinh doanh hợp nhất.

Tại thời điểm cuối quý III/2025, VNECO có 10 công ty con, 2 công ty liên kết và 3 đơn vị trực thuộc. Sau kế hoạch thoái vốn, quy mô hệ sinh thái doanh nghiệp dự kiến sẽ thu hẹp đáng kể.

Năm 2026, VNECO trình cổ đông chiến lược tái cơ cấu với mục tiêu doanh thu 767 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 65,5 tỷ đồng. Doanh nghiệp đặt kế hoạch duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu trên 30% và lợi nhuận trên 15% trong các năm tiếp theo.

Chiến lược mới tập trung vào ba trụ cột chính, gồm bất động sản thương mại (khu đô thị Mỹ Thượng – Thừa Thiên Huế và tổ hợp dịch vụ tại 66 Hoàng Văn Thái – Đà Nẵng), bất động sản khu công nghiệp (trước mắt tại Lâm Đồng) và năng lượng (đẩy nhanh COD dự án Thuận Nhiên Phong, chuẩn bị đầu tư điện gió Lệ Thủy 3 – Quảng Trị và các dự án thủy điện tại Quảng Ngãi, Gia Lai).

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nghiên cứu mô hình bán điện trực tiếp (DPPA) cho khách hàng công nghiệp tại Hòa Thắng – Mũi Né, phát triển dịch vụ vận hành và bảo trì (O&M) nhà máy điện nhằm tạo dòng tiền ổn định.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận tín dụng của VNECO vẫn gặp khó khăn do hạn chế trong việc mở bảo lãnh cho các gói thầu. Doanh nghiệp dự kiến trình cổ đông kế hoạch phát hành thêm 300 tỷ đồng cổ phiếu trong năm 2026 để nâng vốn điều lệ lên hơn 1.204 tỷ đồng. Điều kiện tiên quyết là phải ghi nhận lợi nhuận trong quý IV/2025 nhằm duy trì tư cách niêm yết.