Kinh tế Trung Quốc phát tín hiệu 'mất đà'

Theo số liệu công bố ngày 31/5 của Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS), chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất chính thức giảm xuống còn 50 điểm trong tháng 5, từ mức 50,3 điểm của tháng trước. Kết quả này thấp hơn kỳ vọng của nhiều nhà phân tích và cho thấy đà phục hồi của lĩnh vực sản xuất đang chững lại.

Trong khi đó, PMI phi sản xuất, bao gồm lĩnh vực dịch vụ và xây dựng, tăng từ 49,4 điểm lên 50,1 điểm, vượt dự báo của thị trường và quay trở lại vùng tăng trưởng. Theo thông lệ, chỉ số trên 50 điểm phản ánh sự mở rộng hoạt động kinh tế, còn dưới 50 điểm cho thấy sự thu hẹp.

Động lực tăng trưởng suy yếu sau quý I khởi sắc

Các số liệu mới nhất cho thấy nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới đang mất dần động lực sau giai đoạn tăng trưởng mạnh đầu năm.

Trong tháng 4, nhiều chỉ số quan trọng đồng loạt suy yếu. Sản lượng công nghiệp và doanh số bán lẻ đều ghi nhận tốc độ tăng thấp nhất trong nhiều năm, làm dấy lên lo ngại về sức cầu trong nước cũng như triển vọng tăng trưởng những tháng còn lại của năm. Trước những tín hiệu kém tích cực này, giới chuyên gia ngày càng kêu gọi Bắc Kinh triển khai thêm các biện pháp hỗ trợ kinh tế.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) trong tháng 5 đã hạ lãi suất đối với khoản cho vay chính sách kỳ hạn 1 năm dành cho các ngân hàng xuống mức thấp kỷ lục.

Song song với đó, chính phủ Trung Quốc cũng công bố kế hoạch mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ công như giáo dục và y tế tại đô thị cho lao động nhập cư, nhằm thúc đẩy tiêu dùng và nâng cao mức sống của người dân.

Xuất khẩu vẫn là điểm sáng

Dù hoạt động sản xuất có dấu hiệu chậm lại, xuất khẩu Trung Quốc vẫn duy trì sức bật đáng kể trong năm nay.

Sau khi ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những tháng đầu năm 2026. Khối lượng vận chuyển hàng hóa quốc tế nhìn chung vẫn cao hơn mức kỷ lục của năm ngoái.

Một trong những động lực lớn nhất đến từ làn sóng đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu đối với trung tâm dữ liệu, thiết bị điện, máy chủ và hạ tầng năng lượng phục vụ AI đã tạo ra thị trường tiêu thụ khổng lồ cho các doanh nghiệp Trung Quốc.

Theo ước tính của Goldman Sachs và Nomura, các mặt hàng liên quan đến AI như chất bán dẫn, máy tính và thiết bị công nghệ cao đã đóng góp khoảng một nửa mức tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 4.

Nhu cầu mạnh đối với các sản phẩm AI, cùng với cú sốc giá dầu do xung đột tại Iran, đã khiến giá xuất khẩu của Trung Quốc tăng với tốc độ nhanh nhất trong vòng 3 năm.

Đồng nhân dân tệ mạnh gây áp lực lên doanh nghiệp

Tuy nhiên, các nhà xuất khẩu Trung Quốc cũng đang đối mặt với một thách thức khác là sự tăng giá của đồng nhân dân tệ.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp từ báo cáo tài chính quý I của khoảng 5.500 doanh nghiệp niêm yết trong nước, gần 25% công ty cho biết biến động tỷ giá hoặc các khoản lỗ ngoại hối là một trong những nguyên nhân chính làm chi phí tài chính gia tăng và ảnh hưởng tới lợi nhuận.

Đây là tỷ lệ cao nhất trong ít nhất một thập kỷ qua.

Trong bối cảnh đó, giới doanh nghiệp kỳ vọng những tín hiệu tích cực từ quan hệ thương mại Mỹ - Trung có thể tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Cuộc gặp gần đây giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chưa mang lại bước đột phá lớn. Tuy nhiên, việc hai bên thành lập các ủy ban mới về thương mại và đầu tư được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với hoạt động kinh doanh song phương.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung mới thành lập đang hướng tới mục tiêu giảm thuế đối với lượng hàng hóa trị giá ít nhất 30 tỷ USD từ mỗi nước, mở ra cơ hội mới cho các nhà sản xuất và xuất khẩu Trung Quốc trong thời gian tới.