Kita Group làm gì ở doanh nghiệp 'rỗng ruột' mang tên Ô tô Giải Phóng?

Doanh nghiệp trăm tỷ chỉ còn chiếc "vỏ"

Ô tô Giải Phóng được thành lập ngày 10/10/2001 với tên gọi ban đầu là CTCP Cơ điện Hà Giang, do ba cổ đông sáng lập. Đến năm 2008, doanh nghiệp chính thức đổi tên như hiện tại và trở thành chủ đầu tư Nhà máy ô tô Giải Phóng rộng 7ha tại Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy (Vị Xuyên, Tuyên Quang).

Thương hiệu ô tô Giải Phóng từng được đăng ký bảo hộ tại Cục Sở hữu trí tuệ và được Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam bình chọn là nhãn hiệu cạnh tranh năm 2008. Sản phẩm của doanh nghiệp gồm xe tải nhẹ, xe chuyên dùng và xe du lịch, trong đó xe tải nhẹ giá cạnh tranh được xác định là sản phẩm trọng điểm. Các đối thủ trực tiếp trên thị trường gồm Trường Hải, Vinaxuki, Cửu Long TMT và Suzuki...

Trong giai đoạn đầu, Ô tô Giải Phóng từng được đánh giá là doanh nghiệp có đầu tư bài bản khi sớm trang bị dây chuyền sơn tĩnh điện đồng bộ của PPG (Hoa Kỳ) - nhà cung cấp sơn cho nhiều hãng xe lớn như Ford, Mercedes, Toyota, Hyundai… Doanh nghiệp cũng từng xây dựng được mạng lưới khoảng 70 điểm bán hàng tại 30 tỉnh, thành, phủ khắp cả nước.

Tuy nhiên, những lợi thế ban đầu không giúp hãng trụ vững trước sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường ô tô. Đến cuối năm 2023, dù vẫn giới thiệu hệ thống phân phối với hơn 40 đại lý, bao phủ trên 80% số tỉnh, thành, Ô tô Giải Phóng đã trải qua 13 năm liên tiếp kinh doanh thua lỗ. Dù vậy, ban lãnh đạo nhiều lần khẳng định chưa có kế hoạch dừng hoạt động.

Năm 2024, doanh nghiệp tiếp tục báo lỗ, quy mô nhân sự thu hẹp còn 44 người, bao gồm bộ phận văn phòng, công nhân sản xuất và lao động gián tiếp tại nhà máy (6 người). Bộ máy nhân sự mỏng khiến khả năng cải thiện kết quả kinh doanh ngày càng hạn chế.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, doanh thu thuần của Ô tô Giải Phóng đạt hơn 115 tỷ đồng, gấp khoảng 5 lần năm 2024, song công ty vẫn lỗ gần 15 tỷ. Ban lãnh đạo cho biết giá vốn tăng mạnh do chi phí khấu hao và phân bổ nhà máy, khiến doanh thu không đủ bù đắp chi phí cố định. Mục tiêu lợi nhuận gộp và kỳ vọng lãi từ hợp tác đầu tư bất động sản đều không đạt được.

Dù vậy, năm 2025 vẫn được xem là năm có doanh thu cao thứ hai trong 15 năm của doanh nghiệp, chủ yếu nhờ thanh lý hàng tồn kho giá thấp, đồng thời là mức lỗ thấp nhất kể từ năm 2018.

Tại thời điểm cuối tháng 12/2025, bảng cân đối kế toán cho thấy GGG gần như trở thành doanh nghiệp “rỗng ruột”. Tổng tài sản chưa đến 20 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả gần 86 tỷ, phần lớn là nợ vay cá nhân. Vốn chủ sở hữu âm gần 66 tỷ đồng, trong bối cảnh lỗ lũy kế xấp xỉ 360 tỷ, tích tụ suốt 15 năm.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu GGG hiện giao dịch quanh 2.600 đồng/cp, thuộc diện hạn chế giao dịch, với vốn hóa khoảng 76,4 tỷ đồng. Theo báo cáo thường niên 2024, gần 98% vốn của công ty do cổ đông cá nhân nắm giữ, trong đó nhóm cổ đông lớn sở hữu hơn 68,1%, lý giải việc toàn bộ khoản vay hiện nay đều đến từ các cá nhân.

Bóng dáng Kita Group...

Dù bị đặt dấu hỏi lớn về khả năng hoạt động liên tục và được xem là doanh nghiệp khó có thể tự phục hồi, Ô tô Giải Phóng đến nay vẫn chưa phát đi bất kỳ thông tin nào liên quan đến việc phá sản. Thay vào đó, ban lãnh đạo cho biết doanh nghiệp đang triển khai nhiều biện pháp nhằm duy trì hoạt động và tìm kiếm cơ hội tái cấu trúc.

Trong các báo cáo trước, trọng tâm giải pháp được Ô tô Giải Phóng đưa ra là phát hành cổ phiếu riêng lẻ để bổ sung vốn, đồng thời tìm kiếm nhà đầu tư mua lại các khoản nợ, qua đó chuyển nợ thành vốn góp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phải vay thêm vốn từ cá nhân, trong đó có khoản vay từ vợ chồng Phó Chủ tịch HĐQT Nguyễn Cương, nhằm duy trì hoạt động trong bối cảnh dòng tiền eo hẹp.

Tại ĐHCĐ bất thường tháng 8/2025, cổ đông GGG đã thông qua kế hoạch chào bán riêng lẻ 20 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cp, dự kiến huy động 200 tỷ đồng. Số tiền này được dùng cho dự án nâng cấp Nhà máy ô tô Giải Phóng. Danh sách nhà đầu tư tham gia đợt phát hành cũng thu hút sự chú ý của thị trường.

Giữa năm 2025, Kita Group ký thỏa thuận hợp tác với Chery Commercial Vehicle (Trung Quốc) nhằm sản xuất, lắp ráp dòng xe thương mại chạy điện, dự kiến triển khai tại Nhà máy ô tô Giải Phóng. Dự án đặt mục tiêu công suất khoảng 20.000 xe/năm, phục vụ thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu sang khu vực Đông Nam Á.

Vai trò của nhóm Kita tại Ô tô Giải Phóng ngày càng rõ nét kể từ khi ông Nguyễn Duy Kiên, nhà sáng lập và Chủ tịch Kita Group, tham gia HĐQT từ năm 2022 và hiện giữ vai trò Chủ tịch HĐQT Ô tô Giải Phóng. Một số lãnh đạo chủ chốt khác của Kita cũng gia tăng hiện diện, cả trong cơ cấu quản trị lẫn cấu trúc tài chính.

Cụ thể, ông Trần Tấn Hồng Cương, Phó Tổng Giám đốc Kita Group, đã mua thêm cổ phiếu để nâng tỷ lệ sở hữu lên 5,33%, đồng thời đăng ký mua tiếp 5 triệu cổ phiếu trong đợt phát hành riêng lẻ tới đây nhằm nâng sở hữu lên 12,49%. Ông Đỗ Xuân Cảnh, Chủ tịch HĐQT CTCP Kita Invest, cũng đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu để ngồi ghế cổ đông lớn.

Trước đó, ông Vương Văn Tường, Phó Tổng Giám đốc thường trực Kita Group, cũng tham gia cho GGG vay vốn, cho thấy mức độ can dự ngày càng sâu của nhóm này vào quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp.

Khi nào Ô tô Giải Phóng "có da có thịt"?

Sự hiện diện của nhóm Kita tại Ô tô Giải Phóng trong nhiều năm qua đặt ra một câu hỏi lớn: Vì sao doanh nghiệp này vẫn trong trạng thái “rỗng ruột”, thậm chí tình hình tài chính ngày càng xấu hơn, dù có sự tham gia của một nhà đầu tư được xem là giàu tiềm lực?

Kita Group được định vị là nhà phát triển bất động sản đô thị gắn với hạ tầng giao thông, tập trung vào mô hình TOD (Transit-Oriented Development) và khai thác quỹ đất tại các đầu mối giao thông, vùng vệ tinh. Trên website, doanh nghiệp này tự giới thiệu là “tập đoàn bất động sản hàng đầu Việt Nam”. Dù không niêm yết, Kita Group được thị trường biết đến thông qua nhiều thương vụ M&A bất động sản quy mô lớn, trải dài từ Bắc vào Nam.

Gần đây, Kita Group tiếp tục thu hút sự chú ý khi tại phiên tòa ngày 7/1 xét xử vụ án Tập đoàn Phúc Sơn liên quan đến việc chuyển nhượng trái phép 63ha đất quốc phòng tại Nha Trang, bị cáo Nguyễn Văn Hậu (Hậu “Pháo”) cho biết đã thống nhất chuyển nhượng cổ phần cho một nhà đầu tư tên Kiên. Bên nhận chuyển nhượng cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ dân sự và bồi thường cho các khách hàng theo phán quyết của tòa. Theo tìm hiểu, nhà đầu tư được nhắc đến là Nguyễn Duy Kiên, nhà sáng lập Kita Group.

Trước đó, vào năm 2019, Kita Invest - một pháp nhân thành viên của Kita Group mới thành lập chưa đầy 3 tháng - đã gây chú ý khi trúng đấu giá khu đất hơn 60ha tại quận Bình Thủy (Cần Thơ), từng thuộc sở hữu nhóm doanh nghiệp liên quan gia đình ông Trầm Bê. Sau thương vụ này, Kita Invest nhanh chóng tăng vốn điều lệ từ 100 tỷ đồng lên 1.150 tỷ đồng, với ông Nguyễn Duy Kiên giữ vai trò Chủ tịch.

Sau khoảng một thập kỷ hoạt động, Kita Group bắt đầu mở rộng sang mô hình đa ngành, trong đó bất động sản vẫn là trụ cột, còn xe điện và năng lượng được xem là các mảnh ghép chiến lược mới. Trong bức tranh này, Ô tô Giải Phóng có thể được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng ở mảng xe điện.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: GGG có thể sớm được “giải cứu” nhờ "bầu sữa" Kita hay sẽ tiếp tục chìm sâu trong vòng xoáy khủng hoảng tài chính?