Lãi suất huy động chưa dừng đà tăng

Đà tăng lãi suất huy động được dự báo chưa dừng lại trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng mạnh, trong khi huy động vốn tăng chậm và áp lực vĩ mô từ bên ngoài vẫn hiện hữu. Xu hướng này không chỉ diễn ra ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần mà đã lan sang cả khối ngân hàng quốc doanh, hình thành mặt bằng lãi suất mới trên thị trường.

Áp lực lớn nhất đến từ sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Theo báo cáo của Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), trong hai tháng đầu năm 2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 1,4% trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,8%. Khoảng chênh lệch này tạo ra áp lực thanh khoản cục bộ, buộc các ngân hàng phải tăng lãi suất để hút tiền gửi, đảm bảo cân đối nguồn vốn và các chỉ tiêu an toàn.

Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) cho rằng nhu cầu vốn đang bước vào chu kỳ tăng mới, đặc biệt là nhu cầu vốn trung và dài hạn cho đầu tư công và các dự án hạ tầng. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao tiếp tục gây sức ép lên điều hành trong nước, nhất là trong việc ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát.

Theo Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS), áp lực huy động vốn sẽ còn kéo dài khi tín dụng tăng cao và giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh. Trong trường hợp rủi ro địa chính trị gia tăng, dư địa điều hành chính sách tiền tệ có thể bị thu hẹp, khiến lãi suất huy động có khả năng tăng đồng loạt trên toàn hệ thống để bảo vệ giá trị đồng nội tệ.

Diễn biến thị trường gần đây cho thấy xu hướng này đã hiện hữu. Nhiều ngân hàng liên tục điều chỉnh tăng lãi suất. Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) tăng mạnh lãi suất ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đưa lãi suất online lên 6,8–7,2%/năm với kỳ hạn 6–11 tháng và 7,2–7,6%/năm với kỳ hạn dài. Lãi suất tại quầy cũng tăng 0,2–0,4 điểm %.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) ba lần tăng lãi suất trong nửa tháng, đưa kỳ hạn 12 tháng lên 7,1%/năm. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) áp dụng các chương trình ưu đãi giúp lãi suất thực tế có thể vượt 8%/năm, trong khi Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tăng mạnh lãi suất kỳ hạn 12 tháng thêm 1,1 điểm %.

Cuộc cạnh tranh lãi suất cũng lan sang các nền tảng ngân hàng số. TNEX – nền tảng thuộc Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) – đưa ra mức lãi suất tới 8,5%/năm cho các khoản tiền gửi nhỏ, hướng tới nhóm khách hàng trẻ.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, sau thời gian dài duy trì lãi suất thấp, các nhà băng cũng bắt đầu điều chỉnh tăng từ 0,2–1,2 điểm % ở nhiều kỳ hạn. Sau VietinBank, BIDV và Vietcombank, Agribank là ngân hàng mới nhất tăng lãi suất, trong đó kỳ hạn 24 tháng tăng lên 6,7%/năm. BIDV hiện dẫn đầu nhóm này với mức lãi suất trực tuyến khoảng 6,8%/năm.

Diễn biến trên cho thấy áp lực chi phí vốn đầu vào đang gia tăng, có thể ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất cho vay và quá trình phục hồi của doanh nghiệp. Đồng thời, đặt ra yêu cầu cơ quan quản lý phải theo dõi sát để tránh cuộc đua lãi suất quá mức.

Dự báo trong nửa đầu năm 2026, Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng cho đến khi áp lực tỷ giá hạ nhiệt và môi trường quốc tế ổn định hơn. Dù lãi suất đã tăng khoảng 1–1,5 điểm % so với năm 2025, thị trường vẫn chưa đạt trạng thái cân bằng, đặc biệt với các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ vốn phụ thuộc nhiều vào tiền gửi và có khả năng huy động kém linh hoạt hơn.