Lãi suất tiền gửi tăng gây áp lực lên TTCK: Đầu tư ăn cổ tức có bảo vệ được tài sản?

Các ngân hàng đồng loạt nâng lãi suất tiết kiệm trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động và thanh khoản hệ thống bớt dồi dào. Đà tăng bắt đầu từ cuối năm 2025 và tiếp tục lan rộng trong những tháng đầu 2026, với mức tăng phổ biến 1-2 điểm % so với trước đó.

Hiện lãi suất kỳ hạn 6 tháng phổ biến quanh 6,4%/năm, trong khi nhiều ngân hàng tư nhân chào mức trên 8%/năm cho các khoản tiền gửi lớn. Lãi suất liên ngân hàng qua đêm cũng tăng mạnh, đạt bình quân 10,8%/năm vào tháng 2/2026, tăng gần 6 điểm %, phản ánh rõ áp lực thanh khoản. Tỷ lệ CASA toàn ngành giảm còn 19,9%, cho thấy nguồn vốn chi phí thấp suy yếu.

Trong bối cảnh này, các ngân hàng, đặc biệt nhóm quy mô vừa và nhỏ, nhiều khả năng tiếp tục nâng lãi suất để thu hút tiền gửi và duy trì tăng trưởng tín dụng. Chi phí huy động vì vậy cũng tăng thêm khoảng 60 điểm cơ bản.

Diễn biến trên nhanh chóng lan sang thị trường chứng khoán. Từ đầu tháng 3 đến trước phiên hồi phục ngày 24/3, VN-Index đã điều chỉnh hơn 230 điểm. Ngoài yếu tố địa chính trị và áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh năm 2025, xu hướng dịch chuyển dòng tiền sang kênh tiền gửi có lãi suất hấp dẫn hơn là một nguyên nhân đáng kể.

Thanh khoản thị trường theo đó suy giảm rõ rệt, phiên 24/3, khớp lệnh sàn HoSE chỉ còn hơn 20.000 tỷ đồng, mức thấp nhất một tháng. Trong bối cảnh này, nhiều nhà đầu tư chuyển sang trạng thái phòng thủ, ưu tiên các cổ phiếu có tỷ suất cổ tức cao nhằm bảo toàn dòng tiền.

Theo Mirae Asset, nhóm cổ phiếu như SCS, TNG, MSH, VEA, SAB, VNM, BMP… có tỷ suất cổ tức từ 5% đến gần 14%, với P/E dao động 5-11 lần, phù hợp với chiến lược đầu tư giá trị và tìm kiếm thu nhập ổn định.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và cổ tức cao vẫn chịu áp lực điều chỉnh khi dòng tiền thị trường suy yếu. Một số mã như GEX, GEE dù có kế hoạch chia cổ tức và thưởng cổ phiếu lớn hàng chục % vẫn giảm giá trong các tháng gần đây.

Ngoài ra, tâm lý nhà đầu tư cũng thận trọng hơn khi lãi suất tăng làm gia tăng chi phí cơ hội nắm giữ cổ phiếu. Nhiều doanh nghiệp có kế hoạch phát hành thêm hoặc chia thưởng lớn thậm chí có thể chịu áp lực bán trước ngày chốt quyền do nhà đầu tư lo ngại “chôn vốn”.

Với việc hạn mức tín dụng quý I/2026 đã sớm cạn và áp lực thanh khoản chưa hạ nhiệt, xu hướng nâng lãi suất có thể còn tiếp diễn, đặc biệt ở nhóm ngân hàng Top sau. Điều này đồng nghĩa thị trường chứng khoán nhiều khả năng tiếp tục phân hóa mạnh, trong đó chiến lược phòng thủ và quản trị rủi ro sẽ được ưu tiên trong ngắn hạn.