Lãi suất trái phiếu lên gần 9%/năm, ngân hàng giảm mạnh phát hành

Lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng mạnh đang khiến hoạt động phát hành kém sôi động trong năm 2026. Theo thống kê của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong tháng 4/2026, nhiều ngân hàng phải chấp nhận mức lãi suất phát hành lên tới 8,4 - 8,9%/năm để huy động vốn qua kênh trái phiếu.

Cụ thể, MSB, Bac A Bank và Techcombank đều phát hành trái phiếu với mức lãi suất cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Nếu như tháng 4/2025, lãi suất trái phiếu của Techcombank và MSB chỉ dao động quanh 5,2 - 5,3%/năm, thì hiện nay đã tăng thêm khoảng 3 điểm phần trăm.

Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng phòng Khối Vĩ mô và Chiến lược thị trường VNDirect, lãi suất phát hành trái phiếu riêng lẻ bình quân của nhóm ngân hàng trong tháng 4/2026 đã lên khoảng 8,5%/năm, tăng 1,6 điểm phần trăm so với cuối năm 2025 và tăng 3,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh áp lực thanh khoản và chi phí vốn của hệ thống ngân hàng đang gia tăng đáng kể.

Dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước cũng cho thấy lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước đến tháng 3/2026 dao động 7,4 - 9,7%/năm, tăng 0,7 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Các chuyên gia của FiinGroup nhận định lãi suất trái phiếu hiện đã tiệm cận với lợi suất cho vay, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp và làm giảm động lực phát hành trái phiếu của các ngân hàng.

Theo thống kê của VBMA, nếu trong quý I/2025, toàn bộ lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành trên thị trường đều thuộc nhóm ngân hàng thì sang quý I/2026, tỷ trọng này giảm mạnh xuống còn khoảng 30%. Trong khi đó, nhóm bất động sản vươn lên dẫn đầu với khoảng 60% tổng giá trị phát hành.

Dù trái phiếu vẫn là công cụ quan trọng để bổ sung nguồn vốn trung - dài hạn, song giới phân tích cho rằng các ngân hàng đang ưu tiên những nguồn vốn linh hoạt hơn như huy động tiền gửi, vốn liên ngân hàng hoặc hỗ trợ từ OMO để xử lý áp lực thanh khoản ngắn hạn thay vì đẩy mạnh phát hành trái phiếu với chi phí cao.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết, gần một nửa số ngân hàng ghi nhận tăng trưởng huy động vốn chậm lại và phải phụ thuộc nhiều hơn vào các kênh huy động ngoài thị trường 1, bao gồm phát hành trái phiếu và vay liên ngân hàng.

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho rằng ngân hàng muốn duy trì tăng trưởng tín dụng buộc phải tìm kiếm thêm nguồn vốn, trong đó có trái phiếu doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi lãi suất tăng cao, chi phí vốn và áp lực trích lập dự phòng cũng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả hoạt động.

Không chỉ ngân hàng, nhiều doanh nghiệp cũng trở nên thận trọng hơn với kế hoạch phát hành trái phiếu trong bối cảnh chi phí vốn tăng mạnh. Theo FiinGroup, thị trường trái phiếu thường sôi động vào quý II và III hằng năm, nhưng năm nay nhiều khả năng sẽ trầm lắng hơn do lãi suất duy trì ở mức cao.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng nhu cầu huy động vốn qua trái phiếu vẫn sẽ tiếp tục hiện hữu, đặc biệt với doanh nghiệp bất động sản trong bối cảnh tín dụng bị kiểm soát chặt và áp lực đáo hạn trái phiếu lớn. Riêng năm 2026, lượng trái phiếu bất động sản đáo hạn ước khoảng 125.000 tỷ đồng.

FiinGroup cho biết trong 3 tháng đầu năm 2026, toàn thị trường có khoảng 12.800 tỷ đồng trái phiếu gặp vấn đề, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm hơn 54% giá trị trái phiếu có vấn đề.

Các chuyên gia cảnh báo mặt bằng lãi suất cao có thể tiếp tục tạo áp lực lên khả năng trả nợ của doanh nghiệp, đặc biệt với các lô trái phiếu lãi suất thả nổi. Điều này có thể buộc nhiều doanh nghiệp phải tái cơ cấu dòng tiền hoặc đàm phán gia hạn nghĩa vụ nợ với trái chủ.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup, khuyến nghị không nên chạy theo các mức lãi suất quá cao mà cần đánh giá kỹ tình hình tài chính, tài sản bảo đảm, điều khoản phát hành cũng như xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp trước khi quyết định đầu tư trái phiếu.