Láng giềng Việt Nam tuyên bố có thể xây 50 lò phản ứng cùng lúc, trở thành cường quốc hạt nhân số 1 thế giới vào năm 2030

Con số trên được nêu trong báo cáo công bố ngày thứ Sáu của Hiệp hội Năng lượng Hạt nhân Trung Quốc (CNEA), cho thấy khả năng triển khai hàng chục dự án song song trên toàn bộ vòng đời, từ thiết kế đến thi công. Báo cáo nhận định năng lực công nghệ hạt nhân của Trung Quốc đã chuyển từ “theo sau” sang “bắt kịp”, và ở một số lĩnh vực đã “dẫn đầu”.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đẩy mạnh phát triển điện hạt nhân như một phần của chiến lược giảm phát thải carbon và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, mục tiêu càng trở nên cấp bách trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang tại Trung Đông.

Theo CNEA, Trung Quốc đặt mục tiêu trở thành “cường quốc hạt nhân” vào năm 2030, vượt Mỹ về tổng công suất lắp đặt và trở thành quốc gia sản xuất điện hạt nhân lớn nhất thế giới. Hiện nước này có 60 lò phản ứng đang vận hành thương mại và 36 lò đang xây dựng, chiếm hơn một nửa số lò phản ứng đang được xây trên toàn cầu.

Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc đã phê duyệt thêm 16 lò phản ứng cho các dự án tương lai. Khi hoàn tất, tổng công suất điện hạt nhân lắp đặt của nước này sẽ đạt khoảng 125 GW.

Xa hơn, đến năm 2040, công suất dự kiến đạt 200 GW, theo lãnh đạo CNEA.

Đầu tư vào điện hạt nhân của Trung Quốc đạt 161 tỷ nhân dân tệ, tương đương 23,6 tỷ USD trong năm 2025, tăng 9,6% so với cùng kỳ. Các dự án xây dựng hiện tập trung chủ yếu tại các tỉnh ven biển, nơi có nhu cầu năng lượng và hoạt động công nghiệp lớn.

Về công nghệ, lò phản ứng Hualong 1 do Trung Quốc tự phát triển đã bước vào giai đoạn “xây dựng hàng loạt”. Hiện có 8 tổ máy đã vận hành thương mại và 33 tổ máy khác đã được phê duyệt, đưa Hualong 1 trở thành một trong những công nghệ lò phản ứng thế hệ 3 được triển khai rộng rãi nhất thế giới.

Đây là lò phản ứng nước áp lực thế hệ 3, chủ yếu dùng để phát điện và cung cấp nguồn nhiệt ban đầu. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng phát triển lò phản ứng khí làm mát nhiệt độ cao, thuộc thế hệ 4, có thể đạt nhiệt độ lõi từ 700 đến 1.000°C, phục vụ các nhu cầu nhiệt thứ cấp.

Song song, nước này đang mở rộng ứng dụng điện hạt nhân trong công nghiệp. Một số dự án thí điểm đã sử dụng lò phản ứng để cung cấp hơi nước nhiệt độ cao cho các ngành tiêu thụ năng lượng lớn như hóa dầu, thay thế dần các lò hơi chạy than.

Theo SCMP