Lãnh đạo FPT: 'Liên minh các doanh nghiệp cam kết thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam'

Chiều 10/3, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã chủ trì Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng cho biết ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ và tái cấu trúc sâu sắc cả về công nghệ lẫn chuỗi cung ứng. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các công nghệ số mới đang khẳng định vai trò nền tảng của bán dẫn đối với nền kinh tế số toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường tính tự chủ chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn.

Thời gian qua, các bộ, ngành đã chủ động triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành bán dẫn. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao năng lực thiết kế, sản xuất và dịch vụ trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, quá trình phát triển ngành công nghiệp bán dẫn vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là về nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực nghiên cứu - phát triển, hạ tầng kỹ thuật, cơ chế chính sách cũng như mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phát biểu tại phiên họp, ông Trần Đăng Hòa, Chủ tịch FPT IS (Tập đoàn FPT) nhấn mạnh trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc về địa chính trị và kinh tế, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng xoay quanh chuỗi cung ứng công nghệ cao. Từ trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, 5G/6G, xe điện cho đến các hệ thống quốc phòng – tất cả đều phụ thuộc vào nền tảng cốt lõi là chip bán dẫn.

Đại diện FPT cho biết Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực bán dẫn. Tuy nhiên, để các chính sách này phát huy hiệu quả rõ rệt, cần tiếp tục hoàn thiện các hướng dẫn và cơ chế triển khai cụ thể.

Trong đó, doanh nghiệp kiến nghị cần làm rõ hơn các chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời xem xét xây dựng cơ chế “luồng xanh” đối với thiết bị bán dẫn.

Ngoài ra, việc xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với sản phẩm bán dẫn cũng gặp nhiều khó khăn do chuỗi cung ứng của ngành rất phức tạp, với nhiều công đoạn và linh kiện đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp mong muốn có hướng dẫn chi tiết hơn để thuận lợi trong việc xác định tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa khi cấp chứng nhận “Made in Vietnam”.

Về phát triển nguồn nhân lực, lãnh đạo FPT đề xuất xây dựng chiến lược đào tạo theo ba tầng, bao gồm nâng cao kỹ năng cho kỹ sư từ các ngành liên quan (upskilling), thu hút chuyên gia quốc tế và Việt kiều thông qua chính sách ưu đãi, đồng thời tăng cường đào tạo thực tiễn gắn với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, FPT kiến nghị phát triển Chip-Lab quốc gia theo mô hình “Shared Resources” – một trung tâm hạ tầng nghiên cứu được vận hành như doanh nghiệp, do liên minh các tập đoàn công nghệ lớn phối hợp cùng cơ quan quản lý Nhà nước triển khai, nhằm hỗ trợ toàn bộ hệ sinh thái bán dẫn.

Ông Trần Đăng Hòa cho biết, với định hướng quyết liệt từ Nhà nước, các doanh nghiệp như FPT sẵn sàng đồng hành, thúc đẩy liên minh trong hệ sinh thái bán dẫn trong nước, tăng cường nghiên cứu và phát triển chip - một công nghệ chiến lược quốc gia, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

FPT bắt đầu tham gia vào ngành bán dẫn từ khoảng 11 năm trước và đang từng bước xây dựng hệ sinh thái tương đối toàn diện, bao gồm thiết kế, đóng gói, kiểm thử chip và đào tạo nhân lực.

Trong lĩnh vực thiết kế vi mạch, tập đoàn hiện tập trung phát triển các dòng chip nguồn (Power IC) và chip quản lý nguồn (PMIC) – những thành phần quan trọng trong nhiều thiết bị điện tử và hệ thống công nghệ.

Cuối năm 2025, FPT đã xuất khẩu thành công lô chip nguồn thương mại đầu tiên sang Nhật Bản. Việc chinh phục thị trường nổi tiếng với tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe và yêu cầu chuỗi cung ứng xanh được đánh giá là bước tiến quan trọng, khẳng định năng lực thiết kế chip của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Trong năm 2026, FPT tiếp tục đẩy mạnh thương mại hóa các dòng chip “Make in Vietnam, Made by FPT” tại các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc. Đồng thời, doanh nghiệp cũng bắt đầu nhận các đơn hàng thiết kế chip theo mô hình “turn-key”, thực hiện trọn gói từ thiết kế, đặt sản xuất tại các nhà máy foundry, lắp ráp, kiểm thử, đóng gói cho đến giao sản phẩm hoàn chỉnh.

Song song đó, từ nền tảng làm chủ các dòng chip nguồn, FPT đang tích lũy năng lực thiết kế lõi để mở rộng sang các dòng SoC tích hợp AI tại biên (AI on Edge). Những con chip này được tối ưu cho nhiều ứng dụng như nông nghiệp thông minh, y tế thông minh, thiết bị không người lái, UAV và drone. Đây cũng là nền tảng để FPT phát triển hệ sinh thái sản phẩm “Bonsai AI” – các giải pháp trí tuệ nhân tạo chuyên biệt cho từng ngành.

Tháng 1/2026, tập đoàn cũng công bố thành lập Nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn tiên tiến FPT – nhà máy kiểm thử, đóng gói bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam do doanh nghiệp trong nước làm chủ. Dự án được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn từ nghiên cứu, thiết kế, đào tạo nhân lực đến sản xuất và thương mại hóa.

Nhằm giải quyết bài toán nhân lực – một trong những thách thức lớn nhất của ngành bán dẫn – FPT đặt mục tiêu đào tạo 10.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030 thông qua hệ thống đào tạo đa tầng. Các chương trình đào tạo bao gồm đại học chuyên ngành thiết kế vi mạch, chương trình cao đẳng công nghệ bán dẫn liên kết quốc tế với BTEC, cùng nhiều chứng chỉ quốc tế về thiết kế vi mạch.