Lãnh đạo Sacombank: Không nên quá bi quan về lãi suất, nhà điều hành vẫn còn nhiều công cụ kiểm soát

Áp lực lãi suất đang quay trở lại khi thị trường tiền tệ trong nước xuất hiện những biến động mạnh trong thời gian gần đây. Dữ liệu thị trường cho thấy đầu tháng 2, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng – kênh vay mượn ngắn hạn giữa các ngân hàng, đã có thời điểm tăng vọt lên 17,2%/năm, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Trước đó, vào cuối tháng 1, mức lãi suất này chỉ quanh 5,4%/năm.

Song song với đó, mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường dân cư cũng bắt đầu nhích lên. Cuối tháng 2, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh lãi suất tiền gửi tăng 0,3 – 0,8%/năm ở một số kỳ hạn, trong đó không ít nhà băng niêm yết mức 6–7%/năm cho kỳ hạn trung và dài hạn.

Diễn biến này khiến cộng đồng doanh nghiệp lo ngại chi phí vốn có thể bước vào chu kỳ tăng mới, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vẫn đang trong quá trình phục hồi sau giai đoạn khó khăn kéo dài.

Tại tọa đàm “Tái cấu trúc tài chính doanh nghiệp và giải pháp huy động vốn cho các doanh nghiệp Sao Vàng Đất Việt”, ngày 5/3, nhiều doanh nghiệp thẳng thắn bày tỏ nỗi lo về khả năng tiếp cận vốn khi lãi suất có xu hướng tăng.

Đại diện một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ cho các doanh nghiệp FDI cho biết rào cản lớn nhất khi tiếp cận tín dụng hiện nay vẫn là yêu cầu tài sản đảm bảo.

“Ngân hàng vẫn ưu tiên tài sản thế chấp là bất động sản. Trong khi đó, doanh nghiệp sản xuất như chúng tôi chủ yếu có máy móc, dây chuyền, hợp đồng sản xuất. Vì vậy việc tiếp cận vốn vay ngân hàng rất khó”, vị này nói.

Một doanh nghiệp khác cũng cho biết nếu lãi suất cho vay tăng quá nhanh, nhiều dự án đầu tư có thể phải tạm dừng hoặc giãn tiến độ, bởi chi phí tài chính vượt quá khả năng chịu đựng của doanh nghiệp.

Lãnh đạo Sacombank: Doanh nghiệp không nên quá bi quan

Trước những lo ngại này, ông Phan Đình Tuệ, Thành viên Hội đồng quản trị Sacombank, cho biết câu hỏi ông nhận được nhiều nhất từ doanh nghiệp thời gian gần đây là: “Liệu lãi suất có bước vào chu kỳ tăng mới hay không?”

Theo ông Tuệ, tình hình thanh khoản của doanh nghiệp hiện nay không còn dồi dào như giai đoạn trước. Sau đại dịch Covid-19, nhiều ngành sản xuất bị tổn thương, quy mô hoạt động thu hẹp, dòng tiền suy yếu.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn trước không ít doanh nghiệp có xu hướng đầu tư ngoài ngành vào các lĩnh vực thanh khoản thấp, khiến khi quay trở lại tập trung cho sản xuất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền.

Tuy vậy, ông Tuệ cho rằng doanh nghiệp không nên quá bi quan trước biến động lãi suất.

“Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng nghĩa với việc phải mở rộng đầu tư. Tăng trưởng tín dụng năm nay dự kiến khoảng 15%, thấp hơn năm trước nhưng vẫn là mức khá lớn so với quy mô tổng tín dụng của nền kinh tế”, ông Tuệ phân tích.

Theo lãnh đạo Sacombank, dù lãi suất có thể tăng trong ngắn hạn nhưng doanh nghiệp có thể yên tâm vì nhà điều hành vẫn còn nhiều công cụ để kiểm soát thị trường tiền tệ.

Ngân hàng khẳng định không thiếu vốn

Ở góc độ thị trường tiền tệ, ông Trịnh Quỳnh Thành, Phó Giám đốc Ban Kinh doanh vốn và tiền tệ BIDV, khẳng định hệ thống ngân hàng hiện không thiếu vốn.

Theo ông Thành, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang điều hành thị trường với mức độ linh hoạt cao hơn nhiều so với trước đây. Thay vì can thiệp theo chu kỳ tháng hoặc năm, nhà điều hành hiện có thể bơm – hút thanh khoản hàng ngày thông qua các công cụ thị trường mở nhằm ổn định lãi suất liên ngân hàng.

“Trong nhiều thời điểm, khối lượng bơm hoặc hút tiền trong ngày có thể lên tới vài trăm nghìn tỷ đồng, với mục tiêu và phương pháp điều hành rất rõ ràng”, ông Thành cho biết.

Theo ông, quy mô nền kinh tế Việt Nam hiện nay đã lớn hơn nhiều so với trước đây, đồng thời năng lực quản lý và phối hợp chính sách cũng được cải thiện đáng kể.

“Lãi suất có thể tăng hoặc giảm theo chu kỳ, nhưng tôi tin rằng sẽ không có những biến động đủ lớn để gây cú sốc cho nền kinh tế”, ông Thành nhận định.

Dù khẳng định sẵn sàng cung ứng vốn cho nền kinh tế, các lãnh đạo ngân hàng cũng thừa nhận vẫn tồn tại một khoảng cách lớn về thông tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

Theo ông Thành, bối cảnh kinh doanh hiện nay thay đổi nhanh chóng do tác động của môi trường pháp lý, biến động kinh tế toàn cầu và sự dịch chuyển của thị trường.

Trong khi đó, nhiều ngân hàng vẫn thiếu thông tin đầy đủ để đánh giá chính xác năng lực tài chính, khả năng triển khai dự án và dòng tiền của doanh nghiệp, ngay cả với những khách hàng đã có quan hệ lâu năm.

“Ngân hàng luôn cần sự tin tưởng vào năng lực triển khai vốn, khả năng trả nợ và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Sự thấu hiểu từ hai phía là yếu tố rất quan trọng”, ông Thành nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thị trường vốn còn nhiều biến động, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng mà cần tái cấu trúc tài chính, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao năng lực quản trị dòng tiền.

Đây được xem là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp duy trì ổn định hoạt động và thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng nhiều biến động.