Liệt sĩ hy sinh khi chưa tròn 15 tuổi, sau 51 năm được truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tên đặt cho một quỹ học bổng

Những ngày tháng Bảy tri ân, câu chuyện về các anh hùng liệt sĩ khiến nhiều người không khỏi xúc động và thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập và cuộc sống hôm nay. Đặc biệt, cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của liệt sĩ Vừ A Dính, người đã ngã xuống khi chưa tròn 15 tuổi là lời nhắc nhở sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và sự hy sinh cao cả của những thế hệ đã dành trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Anh hùng tuổi nhỏ chí lớn

Anh hùng Vừ A Dính sinh ngày 12/9/1934 tại bản Đề Chia, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (nay thuộc tỉnh Điện Biên), trong một gia đình người Mông có truyền thống yêu nước và cách mạng. Theo Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cha của ông tên Vừ Chống Lầu, là cán bộ Việt Minh, bị thực dân Pháp bắt và giam cầm tại Sơn La rồi thủ tiêu vào năm 1949.

Mẹ của Vừ A Dính là bà Sùng Thị Plây, một người sớm giác ngộ cách mạng. Trong thời gian bị quân địch bắt giam tại đồn Bản Chăn, bà từng trốn thoát và tìm cách chuyển cho con trai hơn 100 viên đạn lấy được từ giặc. Tuy nhiên, bà sau đó bị bắt lại. Ông nội, mẹ, chị gái và các em của Vừ A Dính cũng lần lượt bị quân địch sát hại.

Đến năm 1964, cha mẹ của A Dính đều được truy tặng là liệt sĩ.

Năm 1994, mẹ của ông được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đợt đầu tiên vì có chồng, con và bản thân là liệt sĩ.

Được gia đình giáo dục từ nhỏ, Vừ A Dính sớm bộc lộ lòng yêu nước, sự gan dạ và nhanh nhẹn. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, quê hương Pú Nhung thường xuyên hứng chịu các cuộc càn quét, bắt bớ, đốt phá… của quân địch. Chứng kiến cảnh quê hương bị giặc tàn phá, Vừ A Dính càng thêm căm thù quân xâm lược.

Năm 1947, khi mới 13 tuổi, anh hùng Vừ A Dính đã tình nguyện rời gia đình, tham gia làm liên lạc cho Đội vũ trang huyện Tuần Giáo. Dù còn nhỏ tuổi nhưng nhanh nhẹn, gan dạ, Vừ A Dính được giao nhiệm vụ đưa tin, vận chuyển lương thực, hỗ trợ cán bộ cách mạng và nhân dân địa phương.

Đến năm 1949, A Dính tham gia lực lượng bộ đội Việt Minh. Trong một lần thực hiện nhiệm vụ liên lạc, Vừ A Dính bị quân Pháp bắt giữ. Dù địch dùng nhiều cách để ép buộc ông chỉ nơi ở của cán bộ nhưng không khuất phục được ý chí của người thiếu niên. Vừ A Dính nhất quyết giữ im lặng, không tiết lộ bất cứ thông tin nào về lực lượng cách mạng.

Chiều tối 15/6/1949, quân Pháp đã sát hại Vừ A Dính. Người thiếu niên dân tộc Mông hy sinh khi chưa tròn 15 tuổi.

Sự hy sinh anh dũng, bất khuất của Vừ A Dính đã trở thành biểu tượng về lòng yêu nước, tinh thần kiên trung của thế hệ thiếu niên Việt Nam trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1951, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam tuyên dương Vừ A Dính tại Đại hội Thiếu nhi toàn quốc. Một năm sau, năm 1952, Chính phủ truy tặng ông Huân chương Quân công hạng Ba.

Năm 1999, Ban Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Báo Thiếu niên Tiền phong quyết định thành lập Quỹ học bổng dành cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số Việt Nam và lấy tên Vừ A Dính để ghi nhớ, tôn vinh tấm gương của người thiếu niên anh hùng.

Đến ngày 8/11/2000, liệt sĩ Vừ A Dính được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận sự hy sinh và những đóng góp của ông trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 2009, tượng anh hùng Vừ A Dính được hoàn thành nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày mất của ông.

Học bổng Vừ A Dính

Quỹ Học bổng Vừ A Dính mang tên Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Vừ A Dính là quỹ học bổng hướng đến học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn nhưng nỗ lực vươn lên, đạt thành tích tốt trong học tập và rèn luyện.

Trong quá trình hoạt động, Quỹ Học bổng Vừ A Dính đã triển khai nhiều chương trình, dự án hỗ trợ học sinh, sinh viên ở các địa bàn còn nhiều khó khăn, từ vùng dân tộc thiểu số, miền núi và hải đảo. Các dự án tiêu biểu có thể kể đến như “Ươm mầm tương lai”, “Mở đường đến tương lai”, “Chắp cánh ước mơ”, “Thắp sáng tương lai”... Thông qua những chương trình này, Quỹ không chỉ trao học bổng mà còn đầu tư cho giáo dục, cơ sở vật chất và điều kiện học tập của học sinh tại các địa phương khó khăn.

Theo thống kê, Quỹ đã trao hơn 130.000 suất học bổng cho học sinh, sinh viên là con em đồng bào dân tộc thiểu số, ngư dân và cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại các vùng biển, đảo. Những món quà tuy không quá lớn nhưng là nguồn động viên thiết thực, giúp nhiều em có thêm điều kiện tiếp tục đến trường, vượt qua hoàn cảnh và vươn lên trong học tập.

Bên cạnh đó, các dự án của Quỹ đã dành gần 500 tỷ đồng để hỗ trợ nuôi dưỡng, giáo dục hàng nghìn học sinh, sinh viên thuộc 38 dân tộc tại các tỉnh, thành trên cả nước.

Quỹ cũng góp phần xây dựng 20 trường học và điểm trường, 2 công trình nước sạch, 7 tuyến đường đến trường cùng 40 cây cầu nông thôn, qua đó cải thiện điều kiện học tập và đi lại cho học sinh tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Một hoạt động đáng chú ý khác là chương trình của Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu” thuộc Quỹ. Chương trình đã trao hơn 6.700 suất học bổng cho con em cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Hải quân, Kiểm ngư, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng làm nhiệm vụ tại các vùng biển, đảo và con em ngư dân có hoàn cảnh khó khăn.

Ngày 15/6/2019, Quỹ Học bổng Vừ A Dính tổ chức chương trình kỷ niệm 70 năm ngày Anh hùng, liệt sĩ Vừ A Dính hy sinh (15/6/1949-15/6/2019), đánh dấu chặng đường 20 năm hoạt động của Quỹ (1999-2019). Dịp này, Quỹ vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất lần thứ hai.

Ngoài ra, vào năm 2009, Quỹ tổ chức trao Giải thưởng Vừ A Dính thường niên. Đây là phần thưởng do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Quỹ Học bổng Vừ A Dính phối hợp thực hiện, nhằm ghi nhận, tôn vinh những tập thể, cá nhân người dân tộc thiểu số có thành tích nổi bật, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của miền núi, hải đảo và cộng đồng.

Qua nhiều năm hoạt động, Quỹ Học bổng Vừ A Dính đã trở thành một trong những chương trình đồng hành thiết thực với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Những hoạt động hỗ trợ về học bổng, giáo dục và cơ sở vật chất không chỉ giúp các em có thêm cơ hội học tập mà còn góp phần xây dựng nguồn nhân lực trẻ cho các vùng dân tộc thiểu số, miền núi và biển đảo của Tổ quốc.

Bài viết tham khảo thông tin tại:

Quỹ Vừ A Dính - quyvuadinh

Những tấm gương truyền cảm hứng cho tuổi trẻ - Báo Tiền phong

Quỹ Học bổng Vừ A Dính - 20 năm lên rừng xuống biển - Báo Chính phủ