Lộ diện các thị trường xuất khẩu lớn của Masan High-Tech Materials (MSR) trong bối cảnh giá vonfram tăng vọt

CTCP Masan High-Tech Materials (mã chứng khoán MSR) – đơn vị thành viên của Masan (MSN) – vừa công bố báo cáo tài chính quý IV/2025 với kết quả kinh doanh đầy ấn tượng. Đây được xem là kỳ báo cáo được nhà đầu tư quan tâm đặc biệt trong bối cảnh giá vonfram toàn cầu bước vào chu kỳ tăng mạnh hiếm thấy.

Giá vonfram bước vào chu kỳ tăng mạnh

Trên thị trường quốc tế, giá vonfram đang thiết lập mặt bằng mới. Riêng trong quý IV/2025, giá APT (biên độ Low–High) đã tăng từ 500–539 USD/mtu lên 698–751 USD/mtu, tương đương mức tăng khoảng 40% so với quý trước. Đáng chú ý, giá quặng wolframite tăng gần 150% so với đầu năm, đưa giá vonfram lên mức cao nhất kể từ năm 2013.

Nguyên nhân chính đến từ động thái siết chặt hạn ngạch khai thác của Trung Quốc – quốc gia chiếm khoảng 80% nguồn cung khai thác toàn cầu. Khi nguồn cung từ Trung Quốc bị hạn chế, trong khi nhu cầu toàn cầu vẫn duy trì đà tăng nhờ sự phát triển của các ngành công nghệ cao, mặt bằng giá vonfram đã được đẩy lên nhanh chóng.

Diễn biến này lập tức kích hoạt sự dịch chuyển trong chuỗi cung ứng. Các nhà nhập khẩu lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản bắt đầu gia tăng tìm kiếm nguồn cung ngoài Trung Quốc – và Việt Nam nổi lên như một lựa chọn thay thế đáng chú ý.

Việt Nam hiện là quốc gia có trữ lượng vonfram lớn thứ ba thế giới, đồng thời sở hữu mỏ vonfram lớn nhất ngoài Trung Quốc – mỏ Núi Pháo, do Masan High-Tech Materials khai thác và chế biến.

Trong bối cảnh Trung Quốc chiếm khoảng 80% nguồn cung khai thác toàn cầu, số lượng quốc gia vừa sở hữu trữ lượng lớn vừa có năng lực chế biến sâu thực sự rất hạn chế. Điều này khiến những nhà sản xuất ngoài Trung Quốc có quy mô đáng kể như Việt Nam trở thành mắt xích chiến lược trong cán cân cung ứng vonfram toàn cầu.

MSR hưởng lợi rõ nét từ chu kỳ mới

Sức nóng của thị trường đã phản ánh rõ trong kết quả kinh doanh của MSR. Riêng quý IV/2025, công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế 222 tỷ đồng – mức cao nhất theo quý kể từ năm 2022.

Lũy kế cả năm 2025, doanh thu thuần đạt 7.443 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ mảng vonfram tăng trưởng mạnh và tỷ lệ thu hồi vonfram, florit được cải thiện. Lợi nhuận sau thuế đạt 11 tỷ đồng, đánh dấu sự trở lại trạng thái có lãi sau nhiều năm chịu ảnh hưởng bởi chu kỳ hàng hóa và chi phí vận hành.

Vonfram tiếp tục đóng góp lớn nhất vào cơ cấu doanh thu với 4.458 tỷ đồng, tăng 33% so với năm trước. Doanh thu mảng florit đạt 1.432 tỷ đồng, tăng nhờ giá bán cải thiện với các khách hàng chiến lược.

Trong cơ cấu doanh thu theo địa lý, thị trường Việt Nam đóng góp hơn 19% tổng doanh thu, đạt 1.459 tỷ đồng, tăng 21,5% so với năm trước.

Đáng chú ý, công ty gần như không còn xuất khẩu sang Trung Quốc. Thay vào đó, Canada và Nhật Bản nổi lên là hai thị trường chiến lược, mỗi thị trường mang về trên 1.000 tỷ đồng doanh thu, chiếm khoảng 13,5% tổng doanh thu toàn công ty.

Ngoài ra, Mỹ với 701 tỷ đồng doanh thu năm 2025 cũng nằm trong nhóm ba thị trường nhập khẩu lớn nhất của MSR. Israel, Pháp và Đức tiếp tục là những điểm đến quan trọng trong mạng lưới khách hàng quốc tế của doanh nghiệp.

Việc Canada và Nhật Bản vươn lên thành các thị trường xuất khẩu lớn cho thấy MSR đang hưởng lợi từ xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng vonfram ngoài Trung Quốc.

Nhật Bản là trung tâm chế tạo công nghệ cao, nơi nhu cầu vonfram gắn chặt với ngành dao cụ, cơ khí chính xác và sản xuất công nghiệp. Đây cũng là quốc gia đặc biệt nhạy cảm với rủi ro nguồn cung khi vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu từ Trung Quốc.

Trong khi đó, Canada không chỉ là thị trường công nghiệp quan trọng (khai khoáng, dầu khí, gia công cơ khí), mà còn ngày càng đóng vai trò trong mạng lưới critical minerals của nhóm G7 – nơi các nền kinh tế phát triển đẩy mạnh hợp tác nhằm đảm bảo an ninh nguyên liệu chiến lược.

Xoay trục sang thị trường Mỹ

Mỹ không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn mà còn xem vonfram là khoáng sản chiến lược trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), nước này đã ngừng khai thác vonfram thương mại từ năm 2015 và phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu để phục vụ các ngành sản xuất công cụ cắt gọt, khai khoáng, dầu khí, hàng không và quốc phòng. Hơn 60% lượng vonfram tiêu thụ tại Mỹ được sử dụng trong sản xuất tungsten carbide – vật liệu cốt lõi của ngành cơ khí chế tạo chính xác.

Khi Trung Quốc siết hạn ngạch khai thác và kiểm soát xuất khẩu, Mỹ ngày càng thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung các khoáng sản quan trọng, trong đó có vonfram. Trong bức tranh đó, việc MSR gia tăng hiện diện tại thị trường Mỹ không chỉ phản ánh lợi thế thương mại, mà còn đặt doanh nghiệp vào vị thế hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển nguồn cung mang tính cấu trúc.

Cơ hội dài hạn cho ngành vonfram Việt Nam

Nếu xu hướng đa dạng hóa nguồn cung tiếp tục được duy trì, cơ hội đối với ngành vonfram Việt Nam sẽ không chỉ dừng lại ở xuất khẩu quặng hay tinh quặng, mà còn mở rộng sang chế biến sâu và cung ứng sản phẩm trung gian có giá trị gia tăng cao.

Trong khi nhu cầu vonfram gắn với các lĩnh vực như quốc phòng, năng lượng tái tạo, bán dẫn và sản xuất công nghệ cao có tính ổn định dài hạn, việc phát triển mỏ mới trên thế giới lại diễn ra chậm do chi phí đầu tư lớn và yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe.

Giới phân tích cho rằng thị trường vonfram có thể bước vào giai đoạn thiếu hụt kéo dài, qua đó duy trì mặt bằng giá cao hơn so với giai đoạn trước.

Vonfram – “vàng đen” của nền kinh tế công nghệ cao

Nếu dầu mỏ từng là nhiên liệu chiến lược của thế kỷ 20, thì vonfram đang dần trở thành vật liệu nền tảng của nền kinh tế công nghệ cao thế kỷ 21. Sự thay đổi trong cách các nền kinh tế lớn định vị vonfram – từ một kim loại công nghiệp sang khoáng sản chiến lược – đang mở ra một giai đoạn tái định giá mới cho toàn ngành.

Trong bức tranh đó, Việt Nam không chỉ sở hữu trữ lượng lớn mà còn là một trong số ít nhà sản xuất ngoài Trung Quốc có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với vị thế này, Masan High-Tech Materials có thể không chỉ hưởng lợi từ chu kỳ giá hiện tại, mà còn từ một xu hướng dịch chuyển cấu trúc dài hạn của thị trường vonfram thế giới.