Lộ diện 'hầm trú ẩn' mới của dòng tiền toàn cầu

Trái phiếu Chính phủ Trung Quốc đang đi ngược xu hướng bán tháo trên thị trường nợ toàn cầu kể từ khi xung đột tại Iran leo thang, qua đó nổi lên như một kênh trú ẩn tương đối an toàn trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và áp lực lạm phát gia tăng trên phạm vi toàn cầu.

Cụ thể, lợi suất trái phiếu Chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 10 năm giảm nhẹ xuống còn 1,81% kể từ cuối tháng 2. Ngược lại, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ cùng kỳ hạn tăng 0,38 điểm phần trăm lên 4,34%, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Anh tăng tới 0,7 điểm phần trăm.

Diễn biến này phản ánh xu hướng giá trái phiếu Trung Quốc ổn định hơn, trong khi nhiều thị trường lớn khác chứng kiến áp lực bán gia tăng.

Giới đầu tư cho rằng trong khi các Ngân hàng Trung ương lớn tại Mỹ và châu Âu buộc phải duy trì lãi suất cao hơn dự kiến để đối phó với lạm phát do giá dầu khí tăng, Trung Quốc lại ít chịu tác động hơn nhờ cơ cấu năng lượng và mức lạm phát rất thấp trước khi xung đột xảy ra.

Nhu cầu mạnh từ các nhà đầu tư trong nước — những người bị hạn chế tìm kiếm cơ hội đầu tư ở nước ngoài do kiểm soát vốn — cũng giúp trái phiếu Chính phủ Trung Quốc tránh được làn sóng bán tháo toàn cầu.

“Đây là một kênh đầu tư có mức độ tương quan thấp với các tài sản khác, qua đó giúp đa dạng hóa danh mục”, ông Jason Pang, quản lý danh mục cấp cao tại JPMorgan Asset Management, cho biết.

Sự bền bỉ của trái phiếu Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh thị trường này đã trải qua một đợt tăng kéo dài, khiến lợi suất giảm từ hơn 4,7% vào đầu năm 2014 xuống khoảng 1,6% vào đầu năm ngoái. Đà tăng này từng làm dấy lên cảnh báo về nguy cơ bong bóng và khiến Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc lưu ý rằng việc giá đảo chiều đột ngột có thể đe dọa ổn định tài chính.

Trong khi châu Âu và phần lớn châu Á phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu — yếu tố khiến họ dễ bị tổn thương trước biến động giá — Trung Quốc được đánh giá là có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ cơ cấu năng lượng đa dạng, trong đó than đá và năng lượng tái tạo chiếm tỷ trọng lớn.

Ngoài ra, kho dự trữ dầu chiến lược khổng lồ cùng khả năng tiếp cận nguồn dầu và khí đốt giá rẻ từ Nga cũng giúp Trung Quốc giảm thiểu tác động từ cú sốc năng lượng đang đe dọa các nền kinh tế lân cận như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đông Nam Á, theo các nhà phân tích.

“Trung Quốc ít bị ảnh hưởng bởi sự lan tỏa của cú sốc năng lượng và điểm xuất phát kinh tế cũng rất khác”, ông Mitul Kotecha, Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối châu Á và thị trường mới nổi tại Barclays, nhận định.

Ông cho biết Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đang ở vị thế khác so với các Ngân hàng Trung ương khác. “Chúng tôi vẫn thấy khả năng Trung Quốc nới lỏng chính sách. Bối cảnh tiền tệ ở đây rất khác so với phần còn lại của thế giới”.

Lạm phát tiêu dùng tại Trung Quốc tăng lên 1,3% trong tháng 2 — mức cao nhất trong hơn ba năm — nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.

Trong bối cảnh khủng hoảng kéo dài của thị trường bất động sản, ký ức về giai đoạn thị trường chứng khoán suy giảm mạnh và thiếu các kênh đầu tư thay thế, nhiều nhà đầu tư đã lựa chọn trái phiếu Chính phủ.

Thị trường trái phiếu Trung Quốc “có thể hấp thụ tác động tốt hơn vì nguồn cầu chủ yếu là dòng vốn bị giữ lại trong nước”, ông Vincent Chung, quản lý danh mục trái phiếu tại T Rowe Price, nhận định.

Các biện pháp kiểm soát vốn của Trung Quốc hạn chế nghiêm ngặt lượng tiền mà người dân có thể chuyển ra nước ngoài, khiến thị trường trái phiếu nước này có mức độ liên thông thấp với các thị trường nợ khác.

“Trái phiếu Chính phủ Trung Quốc là một thị trường tương đối biệt lập. Phần lớn nhà đầu tư là trong nước, rất khác với thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ”, bà Wei Li, phụ trách đầu tư đa tài sản tại Trung Quốc của BNP Paribas, cho biết.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư toàn cầu cũng ngày càng quan tâm đến thị trường này, dù lợi suất đã tăng nhẹ kể từ đầu năm ngoái.

“Trong giai đoạn từ năm 2012 đến nay, đầu tư vào trái phiếu Chính phủ Trung Quốc là một trong số ít cách để nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu vượt qua lạm phát tại Mỹ”, Charles và Louis-Vincent Gave, đồng sáng lập công ty nghiên cứu Gavekal, nhận định trong một báo cáo gần đây.

Trong khi đó, hầu hết các thị trường trái phiếu lớn khác đều ghi nhận mức lỗ thực đáng kể, thậm chí một số thị trường như Nhật Bản, Đức và Anh còn ghi nhận lợi suất danh nghĩa âm trong cùng giai đoạn 14 năm.

Một số nhà đầu tư cũng đánh giá tích cực hơn chính sách tiền tệ của Trung Quốc so với Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump gây áp lực kéo dài lên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell nhằm cắt giảm lãi suất.

“Chính sách tiền tệ của họ khá dễ dự đoán. Khi Chính phủ muốn hạ lợi suất, họ sẽ làm điều đó”, bà Wei Li nhận xét.

Ngược lại, chính sách của Fed được cho là chứa đựng nhiều bất định. “Khi Chủ tịch mới của Fed nhậm chức, liệu chính sách có tiếp tục hay không? Nhà đầu tư trái phiếu không thích những yếu tố không chắc chắn như vậy. Họ tìm kiếm sự ổn định khi đầu tư vào trái phiếu Chính phủ”, bà nói.

Tham khảo FT