Lộ diện quốc gia sẽ giàu nhất châu Âu vào năm 2030

Các dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy GDP bình quân đầu người tính theo euro sẽ tăng đáng kể trên khắp châu Âu vào năm 2030, nhưng bảng xếp hạng lại không thay đổi quá nhiều nếu xét theo sức mua tương đương.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người là một trong những công cụ được sử dụng phổ biến nhất để so sánh quy mô và mức độ phát triển của các nền kinh tế - và tại phần lớn châu Âu, xu hướng hiện nay là đi lên.

Tuy nhiên, việc chỉ số này tăng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa một quốc gia đang vượt lên so với các nước khác do thứ hạng có thể thay đổi khi toàn bộ các nền kinh tế cùng tăng trưởng. Vị trí của một quốc gia trên bảng xếp hạng thường phản ánh câu chuyện có ý nghĩa hơn so với bản thân con số tuyệt đối.

Vậy những quốc gia châu Âu nào được dự báo sẽ dẫn đầu về GDP bình quân đầu người vào năm 2030, và liệu có sự thay đổi đáng kể nào sắp diễn ra hay không?

Euronews Business đã phân tích các dự báo trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của IMF cho các năm 2025 và 2030, bao gồm cả GDP bình quân đầu người danh nghĩa và GDP bình quân đầu người theo sức mua tương đương (PPP) - chỉ số đã điều chỉnh theo chênh lệch mặt bằng giá giữa các quốc gia.

Ireland vượt Luxembourg theo thước đo PPP

Trong số 41 quốc gia châu Âu - bao gồm các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), các nước ứng cử viên gia nhập EU, các thành viên của Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) và Vương quốc Anh - Ireland được dự báo sẽ đứng đầu bảng xếp hạng GDP bình quân đầu người theo sức mua tương đương vào năm 2030, thay thế Luxembourg, nước đang dẫn đầu vào năm 2025.

Tuy nhiên, con số nổi bật này đi kèm một lưu ý quan trọng. GDP của Ireland từ lâu được biết đến là bị bóp méo bởi sự hiện diện quá lớn của các tập đoàn đa quốc gia, và ông Alan Barrett, Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội, cho rằng tổng thu nhập quốc dân (GNI) là thước đo phản ánh chính xác hơn nhiều đối với sản lượng kinh tế thực tế của nước này.

Theo số liệu GNI năm 2024 của Ngân hàng Thế giới, Ireland thậm chí sẽ không nằm trong top 4.

Na Uy, Thụy Sĩ và Đan Mạch được dự báo sẽ hoàn thiện top 5, với vị trí không thay đổi trong giai đoạn từ 2025 đến 2030.

Trong 5 nền kinh tế lớn nhất châu Âu, Đức xếp cao nhất ở vị trí thứ 12, tiếp theo là Pháp đứng thứ 15 và Anh đứng thứ 16. Italy xếp thứ 18, còn Tây Ban Nha thấp nhất trong nhóm này, ở vị trí thứ 22.

Các nước ứng cử viên gia nhập EU đứng cuối bảng - trừ một ngoại lệ

9 vị trí cuối bảng chủ yếu là các quốc gia ứng cử viên gia nhập EU, với Ukraine, Kosovo và Moldova nằm ở nhóm cuối cùng. Thổ Nhĩ Kỳ là trường hợp ngoại lệ trong nhóm này, được dự báo đứng thứ 29 vào năm 2030 - cao hơn 3 quốc gia thành viên đầy đủ của EU là Bulgaria, Latvia và Hy Lạp.

Có 15 quốc gia được dự báo giữ nguyên thứ hạng trong giai đoạn từ 2025 đến 2030. Hy Lạp là nước giảm mạnh nhất, từ vị trí 29 xuống 32, trong khi Cyprus là nước tăng mạnh nhất, từ hạng 16 lên hạng 13.

Không có quốc gia nào khác được dự báo thay đổi quá 3 bậc.

Khoảng cách giữa thứ hạng theo GDP danh nghĩa và theo PPP cũng phản ánh một câu chuyện riêng. Malta, Romania, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ đều có thứ hạng theo PPP cao hơn đáng kể so với khi tính theo euro danh nghĩa - cho thấy sức mua thực tế của họ mạnh hơn những gì các con số tuyệt đối thể hiện.

Điều ngược lại xảy ra với Estonia, Anh, Iceland và Latvia, nơi thứ hạng theo PPP thấp hơn đáng kể so với thứ hạng tính theo giá trị danh nghĩa.

Ở nhóm đầu bảng, khoảng cách là rất rõ rệt. Ireland và Luxembourg là 2 trường hợp vượt trội so với phần còn lại, với GDP bình quân đầu người dự báo lần lượt đạt 182.000 USD (xấp xỉ 168.000 euro) và 167.000 USD (xấp xỉ 154.000 euro) tính theo USD quốc tế.

Na Uy và Thụy Sĩ đứng sau, đều được dự báo vượt 115.000 USD (xấp xỉ 106.000 euro) vào năm 2030.

Nếu loại Ireland và Luxembourg ra khỏi phép so sánh, chênh lệch trong nội bộ EU vẫn rất đáng chú ý. Đan Mạch dẫn đầu nhóm còn lại với mức 100.000 USD (xấp xỉ 92.000 euro), gần gấp đôi mức 54.000 USD (xấp xỉ 50.000 euro) của Hy Lạp - quốc gia có mức thấp nhất trong số các thành viên EU.

Trong nhóm các nền kinh tế lớn, Đức có sức mua cao nhất ở mức 86.000 USD (xấp xỉ 79.000 euro), trong khi Tây Ban Nha yếu nhất với 66.000 USD (xấp xỉ 61.000 euro) - tương đương mức chênh lệch khoảng 31%.

Ngoài EU, bức tranh còn rõ nét hơn. Gần như tất cả các quốc gia ứng cử viên gia nhập EU được dự báo đều có mức dưới 50.000 USD (xấp xỉ 46.000 euro), và một số nước còn thấp hơn nhiều, dưới 30.000 USD (xấp xỉ 28.000 euro) - tức chỉ bằng khoảng một nửa mức của Hy Lạp. Khoảng cách giữa EU và các nước đang chờ gia nhập vẫn là rất lớn.

Khoảng cách nới rộng nếu tính theo euro danh nghĩa

Nếu tính theo euro danh nghĩa, độ chênh lệch còn lớn hơn nữa. Các dự báo của IMF cho thấy GDP bình quân đầu người của 41 quốc gia này vào năm 2030 dao động từ 7.276 euro ở Ukraine đến 152.417 euro ở Luxembourg - một khoảng cách lớn hơn nhiều so với những gì phép so sánh theo PPP cho thấy. Bulgaria là nước đứng cuối EU với mức 28.086 euro.

Ngay cả khi loại Luxembourg và Ireland (137.819 euro) khỏi phép so sánh, biên độ chênh lệch trong khối vẫn còn rất lớn.

Đan Mạch đứng thứ 3 trong số các quốc gia thành viên EU với 84.128 euro, tiếp theo là Hà Lan (79.613 euro), Thụy Điển (73.104 euro) và Áo (67.406 euro).

Đức, với mức 65.924 euro, đứng thứ 10 toàn bảng - là nền kinh tế duy nhất trong 5 nền kinh tế lớn nhất châu Âu lọt vào top 10. Anh theo sát ở vị trí thứ 11 với 64.360 euro.

Ngoài EU, Thụy Sĩ (127.846 euro), Iceland (108.366 euro) và Na Uy (93.046 euro) đều nằm trong top 5 toàn bảng, chen giữa Luxembourg và Ireland ở nhóm dẫn đầu.

Xu hướng tổng thể vẫn không thay đổi: các quốc gia Bắc Âu và Tây Âu tập trung ở nhóm đầu bảng, trong khi Đông Âu - đặc biệt là các quốc gia ứng cử viên gia nhập EU - vẫn ở khá xa phía sau.