Lò luyện thợ sửa đồng hồ Rolex tuyển khó như vào Harvard , lương gần 100.000 USD/năm

Buổi sáng ở Dallas (Texas, Mỹ), ánh đèn trắng hắt xuống dãy bàn làm việc xếp thẳng tắp. Trong không gian gần như tuyệt đối yên tĩnh, Jesse Rodriguez ngồi cúi sát kính hiển vi. Trên tay anh là một chi tiết nhỏ đến mức người ngoài khó nhìn thấy bằng mắt thường: chiếc pallet fork – bộ phận truyền năng lượng giúp bộ máy cơ học của một chiếc Rolex vận hành chính xác.

Rodriguez, 48 tuổi, không phải kỹ sư được đào tạo từ những trường đại học danh giá. Trước khi đến đây, anh sửa dụng cụ điện. Nhưng hôm nay, anh là học viên năm thứ hai tại trung tâm đào tạo thợ đồng hồ của Rolex – nơi được nhiều người gọi đùa là “đại học Rolex”.

Và đây có thể là một trong những ngôi trường khó vào nhất nước Mỹ.

Tỷ lệ chọi sánh ngang Havard

Năm 2024, trung tâm nhận hơn 560 hồ sơ cho 27 vị trí. Tỷ lệ trúng tuyển chưa tới 5% – ngang với những trường đại học hàng đầu.

Không có bài thi chuẩn hóa hay bảng xếp hạng. Ứng viên phải nộp bảng điểm, thư trình bày động lực và trải qua phỏng vấn trực tiếp. Vòng cuối cùng mới thực sự là thử thách: kiểm tra khả năng thao tác với linh kiện siêu nhỏ, xếp ốc vít, tháo lắp bộ máy dưới sự giám sát của giảng viên.

Chỉ những người chứng minh được sự tập trung, kiên nhẫn và độ chính xác gần như tuyệt đối mới được chọn.

Rodriguez thừa nhận anh không nghĩ mình sẽ đỗ. “Tôi chỉ biết mình thích làm việc bằng tay. Tôi muốn hiểu cơ chế vận hành của một cỗ máy phức tạp đến mức nào,” anh nói.

Bắt đầu từ những thứ nhỏ hơn hạt gạo

Trái với tưởng tượng, học viên không được chạm vào đồng hồ Rolex ngay từ ngày đầu. Họ bắt đầu bằng micro-mechanics – các bài tập rèn sự ổn định của cổ tay và cảm nhận lực.

Họ dành thời gian cưa, mài gỗ và kim loại theo kích thước chính xác đến từng phần trăm milimet, nhằm rèn cảm giác về sai số.

“Họ yêu cầu chúng tôi tôn trọng từng chi tiết,” Eliza Kurtz, 28 tuổi, chia sẻ. Theo cô, thử thách lớn nhất là dây tóc – cuộn lò xo mảnh hơn cả sợi tóc người. Chỉ cần lệch 50 micromet, đồng hồ có thể sai 30 giây mỗi ngày.

“Điều chỉnh dây tóc là phần mang tính nghệ thuật nhất của nghề,” Johnny Nguyen, 31 tuổi, nói.

Chỉ khi chứng minh được sự thuần thục, họ mới được khoác chiếc áo blouse trắng – dấu mốc cho thấy đã đủ khả năng bước vào giai đoạn sửa chữa thực tế. Học viên Jake Spaeny là một trong những người từng trải qua khoảnh khắc đó.

Ở giai đoạn nâng cao, học viên tiếp cận các thiết bị chuyên dụng, như máy kiểm tra logo bằng laser, hệ thống mô phỏng áp suất nước ở độ sâu 100 m, hay buồng chân không dành cho dòng Sea-Dweller.

Các kỹ thuật viên mô tả bộ máy Rolex như một “xe tăng thu nhỏ”, nổi tiếng về độ bền. Thiết kế cho phép mở và bảo dưỡng thuận tiện, nhiều chi tiết có thể phục hồi, giúp đồng hồ hoạt động qua nhiều thế hệ.

“Dù cấu trúc giúp việc sửa chữa dễ dàng hơn so với nhiều thương hiệu khác, Rolex vẫn cần những người có đôi tay thật sự khéo léo,” thợ Manny Villareal nhận định.

Trong lớp, mỗi người một xuất phát điểm. Có người từng làm truyền thông, có người lắp ráp đồ nội thất, có người đến từ ngành kỹ thuật. Điểm chung duy nhất là sự ám ảnh với độ chính xác.

“Nếu chỉ cần biết giờ, bạn có thể nhìn điện thoại,” Rodriguez nói. “Nhưng một chiếc Rolex thường gắn với một cột mốc trong đời người.”

Đó có thể là món quà tốt nghiệp, kỷ niệm thăng chức, hay vật gia truyền. Vì vậy, sửa một chiếc đồng hồ cơ cao cấp không chỉ là thao tác kỹ thuật – mà là khôi phục một phần ký ức.

Chiếc pallet fork trong tay Rodriguez bị mòn cạnh sau nhiều năm sử dụng. Sự hao mòn này làm năng lượng truyền đi thiếu ổn định, khiến đồng hồ chạy sai. Việc phục hồi có thể mất vài tuần, với chi phí lên tới hàng trăm bảng Anh.

Mỗi chi tiết đều phải được làm sạch, điều chỉnh và lắp lại chính xác. Một bộ máy Rolex có thể gồm hàng trăm linh kiện, vận hành nhịp nhàng như một hệ sinh thái thu nhỏ.

Nghề hiếm trong thời đại số

Mỗi năm Rolex tiêu thụ hơn một triệu sản phẩm. Tuy nhiên, tại Mỹ, số kỹ thuật viên đủ khả năng sửa đồng hồ – đặc biệt là phân khúc cao cấp – chưa đến 2.000 người. Trong khi đó, thị trường đồng hồ xa xỉ vẫn tăng trưởng mạnh, đặc biệt sau đại dịch.

Rolex đầu tư vào trung tâm đào tạo riêng không chỉ để mở rộng mạng lưới dịch vụ, mà còn để bảo đảm tiêu chuẩn toàn cầu. Sau 18 tháng học tại Dallas, học viên phải sang Geneva (Thụy Sĩ) dự kỳ thi cuối cùng tại trụ sở chính của hãng.

Ba ngày kiểm tra liên tục: sửa chữa bộ máy, xử lý vỏ đồng hồ và làm bài lý thuyết 150 câu hỏi. Chỉ khi vượt qua, họ mới được công nhận là thợ đồng hồ đạt chuẩn Rolex.

Thu nhập trung bình của vị trí này có thể gần 70.000 bảng Anh mỗi năm – tương đương xấp xỉ 100.000 USD tùy thị trường.

Trong lớp học, giảng viên Tim Rabe – người từng học việc trong ngành kim hoàn – nhấn mạnh rằng kỹ năng có thể đào tạo, nhưng sự kiên nhẫn thì không.

“Bạn phải chấp nhận làm đi làm lại một thao tác hàng chục lần,” ông nói. “Chỉ khi mọi thứ hoàn hảo, bạn mới được chuyển sang bước tiếp theo.”

Một số học viên như Eliza Kurtz từng làm việc với những cỗ đồng hồ lớn đặt trên tháp ở Baltimore. Nhưng cô thừa nhận, việc tháo lắp bộ máy Rolex nhỏ bé phức tạp hơn rất nhiều.

Ở một bàn khác, học viên mài đầu tua vít bằng đá để khớp hoàn hảo với rãnh ốc siêu nhỏ. Một chi tiết lệch vài phần nhỏ của milimet cũng có thể làm xước linh kiện.

560 người nộp đơn. 27 người bước vào lớp. 18 tháng rèn luyện trước khi đến Geneva. Với Rodriguez, hành trình này không chỉ là một cơ hội nghề nghiệp.

“Cảm giác khi bộ máy bắt đầu chuyển động mượt mà trở lại rất khó tả,” anh nói, mắt vẫn không rời khỏi chiếc đồng hồ đang mở nắp.

Giữa ánh đèn trắng và những linh kiện nhỏ hơn hạt gạo, anh và các bạn học đang làm một công việc ít người nhìn thấy – nhưng lại giữ nhịp cho những cỗ máy được coi là biểu tượng của thời gian và thành tựu.