Loạt lãnh đạo doanh nghiệp lớn liên tiếp vướng vòng lao lý vì lợi ích từ các mỏ khoáng sản

Tại CTCP Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh (Khoáng sản Hưng Thịnh), ngày 26/3, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố ông Phan Thành Muôn, Chủ tịch HĐQT, về các tội danh: “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Đưa hối lộ”...

Từ năm 2020 đến 2024, ông Muôn cùng các đồng phạm đã tổ chức khai thác trái phép gần 450.000 tấn quặng titan, trị giá hơn 1.500 tỷ đồng. Nhóm này cũng lập sổ sách kế toán kép, xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế để che giấu doanh thu, gây thiệt hại tiền thuế hơn 50 tỷ đồng. Quá trình hoạt động, ông Muôn đã đưa hối lộ hơn 1,1 tỷ đồng và chi 1,6 tỷ đồng cho các thành viên tổ giám sát để bỏ qua sai phạm.

Cơ quan điều tra đã tiến hành kê biên 2 dự án tại tỉnh Lâm Đồng, 8 bất động sản, cùng 84 phương tiện, máy móc thiết bị tại mỏ và nhà máy để đảm bảo giải quyết vụ án. Hiện tại, các bị can và những cá nhân liên quan đã nộp khắc phục hậu quả hơn 68,5 tỷ đồng, đồng thời cơ quan chức năng cũng tạm giữ 20.000 USD từ tài khoản của công ty.

Cùng thời điểm, ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Rạng Đông, cũng bị Viện kiểm sát nhân dân tối cao truy tố về tội trốn thuế với số tiền gần 3,9 tỷ đồng, nằm trong một vụ án liên quan đến hoạt động khai thác và tiêu thụ khoáng sản quy mô lớn của Khoáng sản Hưng Thịnh.

Trước đó, một vụ án cũng gây nhiều sự chú ý xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC). Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) đã khởi tố và bắt tạm giam 14 lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp này.

Cụ thể, ông Đào Hữu Huyền (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang kiêm Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai) bị điều tra vì 3 hành vi: “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Gây ô nhiễm môi trường”. Ông Đào Hữu Duy Anh (Phó Chủ tịch HĐQT thường trực Tập đoàn Hóa chất Đức Giang, con trai ông Huyền) bị khởi tố liên quan đến sai phạm kế toán. Các thành viên HĐQT khác trong đó có ông Phạm Văn Hùng và ông Đặng Tiến Đức cũng bị bắt tạm giam để điều tra các vi phạm tương tự.

Việc bắt giữ hàng loạt lãnh đạo đã tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị của các doanh nghiệp. Tại CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam (thuộc Hóa chất Đức Giang), HĐQT hiện tại không còn đủ điều kiện hoạt động theo quy định và không thể triệu tập Đại hội đồng cổ đông như thông lệ. Công ty buộc phải giao cho ông Vương Duyên Hải - thành viên HĐQT độc lập duy nhất còn lại - đại diện phối hợp với công ty chứng khoán để triệu tập đại hội đồng cổ đông bất thường theo cơ chế thay thế. Phía công ty mẹ là Tập đoàn Hóa chất Đức Giang cũng phải tổ chức đại hội đồng cổ đông bất thường để bầu bổ sung 3 thành viên HĐQT nhằm ổn định bộ máy.