Loạt sai phạm xoay quanh bô xít bị đưa vào diện theo dõi: Doanh nghiệp nào hiện diện ở vùng có trữ lượng lớn nhất Việt Nam?

Ngày 25/12/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm – Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã chủ trì phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo để thảo luận, cho ý kiến về kết quả hoạt động năm 2025 và Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo.

Thông tin về kết quả phiên họp, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng cho biết Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2025 tiếp tục được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, mạnh mẽ theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Đáng chú ý, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng cho biết tại phiên họp, Ban Chỉ đạo Trung ương đã thống nhất đưa các vụ việc sai phạm liên quan đến quản lý, khai thác, chế biến, kinh doanh đất hiếm và quặng bô xít theo kết luận của Thanh tra Chính phủ vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.

Cũng tại phiên họp này, Ban Chỉ đạo thống nhất kết thúc chỉ đạo xử lý đối với 5 vụ án và 4 vụ việc do đã kết thúc giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Trả lời báo chí liên quan đến vụ sai phạm về quản lý, kinh doanh đất hiếm và quặng bô xít, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản – Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết vụ việc đang trong quá trình điều tra. Ông Toản khẳng định, khi có thông tin, “chúng tôi sẽ thông tin sớm nhất cho các cơ quan báo chí”.

Được biết, Lâm Đồng là tỉnh có trữ lượng bô xít lớn nhất Việt Nam (gần 5,9 tỷ tấn) và đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Guinea (7,4 tỷ tấn).

Theo Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 886/QĐ-TTg ngày 18/7/2023, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 34 khu vực quy hoạch bô xít với diện tích 244.642,3ha, trữ lượng 5,89 tỷ tấn quặng khai nguyên (chiếm 99% tổng trữ lượng bô xít của Việt Nam). Bên cạnh đó, khu vực dự trữ bô xít có diện tích 61.233ha, tài nguyên 333,2 triệu tấn; với công suất khai thác như hiện nay, dự báo phải mất hàng trăm năm mới có thể khai thác hết trữ lượng bô xít tại Lâm Đồng.

Đặc biệt, tỉnh Đắk Nông (cũ) được định hướng xây dựng trở thành trung tâm công nghiệp bô xít – alumin – nhôm của cả nước theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và chương trình hành động của Chính phủ; đồng thời đặt mục tiêu hoàn thiện phương án đầu tư ít nhất 1–2 tổ hợp nhà máy chế biến quặng bô xít trong năm 2025.

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 2 khu vực khai thác bô xít được cấp phép với tổng diện tích 4.693,5ha để phục vụ 2 nhà máy alumin là Nhà máy Alumin Nhân Cơ và Nhà máy Alumin Tân Rai. Thời gian qua, tỉnh cũng kêu gọi đầu tư trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản và đang xem xét các dự án chế biến bô xít tại các cụm tổ hợp bô xít Đắk Nông 2, 3, 4, 5.

Những doanh nghiệp nào đang tham gia khai thác và đề xuất đầu tư tại vùng bô xít lớn nhất Việt Nam?

Đầu tháng 8/2025, ông Hồ Văn Mười – Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết thời gian tới tỉnh sẽ tập trung đẩy mạnh khai thác khoáng sản, trong đó chủ yếu là bô xít. Đây là nguồn thu rất lớn mà Lâm Đồng cần khai thác hiệu quả.

Cũng theo ông Mười, vừa qua đã có nhiều doanh nghiệp nộp hồ sơ xin chấp thuận chủ trương đầu tư để xây dựng tổ hợp khai thác khoáng sản, mỗi dự án có tổng mức đầu tư đăng ký xấp xỉ 1 tỷ USD. Ông nhấn mạnh, nếu triển khai đồng bộ và hiệu quả, Lâm Đồng có thể hình thành ngành công nghiệp khai thác khoáng sản quy mô lớn trong khu vực.

Hiện địa phương đang vận hành 2 dự án quy mô lớn là Tổ hợp bô xít – nhôm Lâm Đồng và Nhà máy Alumin Nhân Cơ do Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) quản lý, đều có công suất thiết kế 650.000 tấn alumin/năm.

Đến giữa tháng 10/2025, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) đã ký kết bản ghi nhớ hợp tác đầu tư với UBND tỉnh Lâm Đồng. Nội dung hợp tác tập trung vào việc nghiên cứu, khảo sát và đề xuất phát triển dự án tổ hợp bô xít – alumin – nhôm.

Theo bản ghi nhớ, Hóa chất Đức Giang cam kết đầu tư tổ hợp quy mô lớn, hướng tới xây dựng chuỗi sản xuất khép kín từ bô xít đến nhôm thỏi. Dự án dự kiến có công suất thiết kế 2 triệu tấn alumin/năm và 500.000 tấn nhôm/năm, với tổng vốn đầu tư khoảng 58.000 tỷ đồng (tương đương 2,3 tỷ USD). Thời gian thực hiện từ 2025 đến 2030, kỳ vọng mang lại doanh thu khoảng 37.000 tỷ đồng mỗi năm.

Tổ hợp sẽ bao gồm 2 dự án thành phần: Tổ hợp bô xít – alumin tại huyện Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng (khai thác nguyên liệu từ cụm mỏ số 4 – Đắk Nông cũ, theo Quy hoạch 866) và dự án Nhà máy điện phân nhôm tại ven biển tỉnh Bình Thuận, tận dụng lợi thế nguồn điện từ nhiệt điện và năng lượng tái tạo.

Trước đó, đầu tháng 5/2025, dự án bô xít của THACO đã được thu thập thông tin, khảo sát thực địa, nghiên cứu lựa chọn vị trí; đồng thời lập kế hoạch tổng thể để triển khai xây dựng. THACO cho biết dự án bô xít và nhà máy nhôm cần có đầu mối hỗ trợ về điện, quy hoạch hoàn thổ.

Được biết, đầu năm 2024, THACO đã trình kế hoạch đầu tư hơn 100.000 tỷ đồng để phát triển tổ hợp kinh tế tuần hoàn tại Tây Nguyên, bao gồm khai thác bô xít, sản xuất alumin, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Dự kiến, nhà máy Alumin Lâm Đồng 2 trong tổ hợp này sẽ có công suất lên tới 4 triệu tấn/năm. Phương án đầu tư được thực hiện theo 3 giai đoạn trong khoảng 10 năm với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 103.000 tỷ đồng; trong đó, vốn chủ sở hữu hơn 30.907 tỷ đồng và vốn vay là 72.117 tỷ đồng.