Lời khai gây chấn động: Elon Musk từng muốn toàn quyền OpenAI để huy động 80 tỷ USD xây ‘thành phố trên sao Hỏa’

Trong lời khai hôm thứ Ba, Chủ tịch OpenAI, ông Greg Brockman cho biết, Musk từng ủng hộ việc chuyển đổi OpenAI từ tổ chức phi lợi nhuận sang mô hình vì lợi nhuận, nhưng đi kèm với điều kiện phải nắm toàn quyền kiểm soát, một phần nhằm phục vụ tham vọng huy động tới 80 tỷ USD để xây dựng thành phố trên sao Hỏa.

Phiên xét xử, bước sang tuần thứ hai, được xem là có thể định hình tương lai của OpenAI, công ty đã tạo ra làn sóng bùng nổ AI tạo sinh sau khi ra mắt chatbot ChatGPT vào cuối năm 2022. Tại đây, Brockman tiết lộ OpenAI dự kiến chi khoảng 50 tỷ USD cho hạ tầng tính toán trong năm 2026 – một con số cho thấy mức độ “đốt tiền” khổng lồ để phát triển các mô hình AI tiên tiến.

Tranh chấp bắt nguồn từ việc Musk cáo buộc OpenAI và CEO Sam Altman đã “qua mặt” ông để nhận 38 triệu USD tài trợ cho tổ chức phi lợi nhuận, trước khi chuyển hướng sang mô hình vì lợi nhuận nhằm trục lợi cá nhân. Tỷ phú này đang yêu cầu bồi thường tới 150 tỷ USD cho tổ chức ban đầu, đồng thời đề nghị loại bỏ Altman và Brockman khỏi bộ máy lãnh đạo. Musk đã rời hội đồng quản trị OpenAI từ tháng 2/2018.

Theo lời Brockman, ngay từ năm 2017, Musk đã cho rằng cấu trúc phi lợi nhuận khiến OpenAI khó huy động đủ vốn để cạnh tranh trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, đi kèm với đề xuất chuyển đổi mô hình là yêu cầu trở thành người đứng đầu công ty. Khi đó, Altman là ứng viên duy nhất khác cho vị trí này.

Brockman mô tả một cuộc họp “căng như dây đàn” vào năm 2017, khi Musk lập luận rằng ông xứng đáng nắm cổ phần chi phối nhờ kinh nghiệm kinh doanh. Theo Brockman, Musk khi đó nói cần khoảng 80 tỷ USD để xây dựng một thành phố tự vận hành trên sao Hỏa.

“Ông ấy nói cần 80 tỷ USD để tạo ra một thành phố trên sao Hỏa. Và cuối cùng, điều ông ấy cần là toàn quyền kiểm soát”, Brockman thuật lại, đồng thời cho biết Musk muốn tự quyết định thời điểm từ bỏ quyền lực này.

Cuộc họp ban đầu diễn ra trong không khí tích cực. Musk vừa tặng xe của Tesla cho một số nhân viên OpenAI như lời cảm ơn, còn cựu giám đốc khoa học Ilya Sutskever thậm chí vẽ một bức tranh về Tesla để tặng lại Musk. Tuy nhiên, bầu không khí nhanh chóng đảo chiều khi hai bên bàn về cấu trúc cổ phần mà Musk không đồng ý.

Theo Brockman, Musk trở nên tức giận, đứng dậy tiến lại gần khiến ông lo ngại có thể xảy ra xô xát, nhưng cuối cùng Musk chỉ cầm bức tranh rồi rời đi, tuyên bố sẽ ngừng cấp thêm vốn cho đến khi vấn đề được giải quyết.

Ở chiều ngược lại, đội ngũ luật sư của Musk cũng tìm cách khắc họa Brockman là người có động cơ tài chính rõ ràng. Một ngày trước đó, Brockman thừa nhận cổ phần của mình tại OpenAI hiện có giá trị gần 30 tỷ USD. Ông cũng sở hữu cổ phần tại hai startup do Altman hậu thuẫn, cùng 1% trong quỹ gia đình của Altman. Hồ sơ vụ kiện còn bao gồm một ghi chép năm 2017, trong đó Brockman tự hỏi: “Về tài chính, điều gì sẽ đưa tôi chạm mốc 1 tỷ USD?”.

Đến tháng 3/2019, OpenAI chính thức tái cấu trúc thành một đơn vị vì lợi nhuận chịu sự giám sát của tổ chức phi lợi nhuận, qua đó mở đường nhận vốn từ nhà đầu tư bên ngoài. Kể từ đó, công ty đã huy động hơn 100 tỷ USD để tuyển dụng nhân sự, mở rộng năng lực tính toán và chuẩn bị cho khả năng IPO với định giá có thể lên tới 1.000 tỷ USD trong năm nay.

Phía OpenAI cho rằng Musk không hài lòng vì đã rời đi trước khi công ty đạt được thành công lớn, và hiện muốn giành lại quyền kiểm soát. Công ty cũng cáo buộc vụ kiện là một phần trong chiến lược củng cố vị thế cho startup AI riêng của Musk là xAI, hiện đã sáp nhập với SpaceX từ tháng 2.

Ở một diễn biến khác, SpaceX cũng có thể IPO trong năm nay, thậm chí quy mô có thể vượt OpenAI. Theo tài liệu đăng ký, hội đồng quản trị công ty đã phê duyệt kế hoạch thưởng cho Musk 200 triệu cổ phiếu có quyền biểu quyết cao nếu định giá đạt 7.500 tỷ USD và công ty xây dựng được một thuộc địa lâu dài trên sao Hỏa với ít nhất 1 triệu người sinh sống.

Theo Reuters