Lợi nhuận tăng hai chữ số nhưng P/B thấp nhất 10 năm: Khoảng trống định giá kéo dòng tiền trở lại nhóm cổ phiếu ngân hàng?

VN-Index đã hồi phục gần 10% từ vùng dưới 1.700 điểm cuối tháng 7 lên 1.832 điểm cuối tháng 8/2026. Trong đó, ngân hàng cùng nhóm Vingroup trở thành những lực kéo quan trọng. Riêng phiên 26/8, TCB, VPB, MBB và VCB đồng loạt hút dòng tiền lớn, góp phần đưa nhóm ngân hàng trở lại tâm điểm thị trường.

Điểm đáng chú ý nằm ở định giá hiện tại của ngành. Theo các đơn vị phân tích, P/E trung bình nhóm ngân hàng khoảng 8,6 lần, trong khi P/B chỉ 1,35-1,4 lần, thấp hơn đáng kể mức bình quân 10 năm khoảng 1,8 lần.

Trong khi đó, nền tảng lợi nhuận không cho thấy sự suy yếu tương ứng. Theo thống kê của Chứng khoán An Bình (ABS), lợi nhuận sau thuế của nhóm ngân hàng đạt 87.935 tỷ đồng trong quý II và 163.043 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, lần lượt tăng 24,7% và 19,7% so với cùng kỳ. SSI cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý II của các ngân hàng trong danh mục theo dõi tăng 27,6%.

Chính sự lệch pha giữa diễn biến giá và tăng trưởng lợi nhuận đang tạo ra khoảng trống định giá, qua đó mở lại câu chuyện của nhóm cổ phiếu ngân hàng trong mắt dòng tiền.

Tuy nhiên, dòng tiền không trở lại đồng đều mà đang tìm đến những ngân hàng có câu chuyện riêng.

- VCB nổi bật với lợi nhuận quý II tăng 57,9% lên 17.420 tỷ đồng. Ngân hàng còn được hưởng lợi từ việc tỷ lệ tiền gửi Kho bạc được tính vào nguồn vốn cho vay (LDR) tăng từ 20% lên 50% từ tháng 8.

- MBB ghi nhận lợi nhuận quý II tăng 41%, trong khi CASA duy trì ở mức cao 34,4%. Cổ phiếu còn được hỗ trợ bởi kế hoạch Viettel mua thêm hơn 1.184 tỷ đồng cổ phần, qua đó đưa vốn điều lệ ngân hàng lên trên 100.000 tỷ đồng.

- TCB đạt mức lợi nhuận quý II kỷ lục 9.670 tỷ đồng, tăng 22,4%. Cổ phiếu cũng ghi nhận thanh khoản đột biến và được khối ngoại mua ròng mạnh trong tuần cuối tháng 8 sau thông tin đối tác ngoại mua lại 15% cổ phần với định giá 2 tỷ USD, dù thông tin này ngay sau đó đã bị các bên liên quan phủ nhận.

- Ở chiều ngược lại, ACB cho thấy định giá hấp dẫn chưa đủ để kéo dòng tiền. Dù tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,97%, thuộc nhóm thấp nhất ngành, lợi nhuận quý II tăng trưởng thấp hơn nhiều ngân hàng khác khiến cổ phiếu chưa trở thành điểm đến nổi bật của dòng tiền.

Dù vậy, bức tranh không hoàn toàn thuận lợi. Nhóm công ty chứng khoán như VDSC hay DSC nhấn mạnh nợ xấu toàn ngành trong quý II/2026 đã lên mức cao nhất kể từ năm 2020, trong khi chi phí vốn tiếp tục gây sức ép lên NIM.

Vì vậy, dư địa tăng giá của nhóm ngân hàng nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận và chất lượng tài sản, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện định giá rẻ.

Nhìn từ diễn biến dòng tiền cuối tháng 8, thị trường dường như đang bắt đầu phản ứng với khoảng trống giữa một mặt bằng giá đã chiết khấu mạnh và một nền lợi nhuận vẫn tăng trưởng. Đây có thể là tiền đề cho sự phân hóa rõ hơn trong nhóm ngân hàng ở chặng tiếp theo.