Mặt hàng này của Việt Nam cực 'đắt hàng' tại Trung Quốc, bỏ túi gần 1,5 tỷ USD đầu năm

Kim ngạch vượt 6,5 tỷ USD chỉ trong tháng đầu năm

Tại họp báo thường kỳ sáng 5/2, ông Trần Gia Long – Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 1/2026 ước đạt trên 6,5 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, nhóm nông sản tiếp tục đóng vai trò động lực chính, góp phần kéo tăng trưởng chung của toàn ngành ngay từ đầu năm.

Xét theo thị trường, Trung Quốc tiếp tục là đối tác xuất khẩu lớn nhất của nông lâm thủy sản Việt Nam, chiếm gần 23% tổng kim ngạch, tương đương gần 1,5 tỷ USD. Con số này tăng khoảng 600 triệu USD so với cùng kỳ năm trước.

Riêng nhóm rau quả xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 1 đạt khoảng 480 triệu USD, với các mặt hàng chủ lực gồm sầu riêng, chuối, thanh long và mít.

Nhiều mặt hàng khác cũng phụ thuộc lớn vào thị trường này. Trung Quốc hiện chiếm tới 92,6% thị phần xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam, mang về 136 triệu USD. Cao su xuất khẩu sang Trung Quốc đạt hơn 300 triệu USD, tương đương gần 75% tổng kim ngạch mặt hàng này. Ở nhóm chế biến sâu, xuất khẩu hạt điều sang Trung Quốc tăng gần 50% so với cùng kỳ.

Không chỉ nông sản, thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng đầu năm cũng tăng hơn 30%. Nhờ đó, Trung Quốc vươn lên nhóm ba thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, bên cạnh Mỹ (chiếm 20,4%) và Nhật Bản (7%).

Diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng lớn của thị trường tỷ dân trong cơ cấu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam.

Tiêu chuẩn kỹ thuật siết chặt, doanh nghiệp phải nâng cấp

Dù tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ lực, Trung Quốc đang nâng mạnh yêu cầu kỹ thuật đối với hàng hóa nhập khẩu. Theo Lệnh 280 của Hải quan Trung Quốc ban hành từ tháng 10/2025, các mặt hàng nông sản, thực phẩm xuất khẩu sang thị trường này sẽ phải tuân thủ quy định đăng ký và kiểm soát nghiêm ngặt hơn từ giữa năm 2026.

Trước áp lực này, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động nâng cấp vùng trồng, đầu tư kho lạnh, dây chuyền chế biến, truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn mới và duy trì đà tăng trưởng.

Bên cạnh nỗ lực giữ thị phần tại Trung Quốc, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc quá lớn vào một đối tác. Việc mở rộng sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản được xem là hướng đi bền vững trong dài hạn.