Meta, Google bị phạt gần 160 tỷ đồng vì ‘gây nghiện’ cho người dùng

Một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles (Mỹ) đã kết luận Meta và Google phải chịu trách nhiệm dân sự trong vụ kiện liên quan đến tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần người dùng. Phán quyết được công bố ngày 25/3, yêu cầu 2 công ty bồi thường tổng cộng 6 triệu USD (khoảng 158 tỷ đồng).

Khoản tiền này gồm 3 triệu USD bồi thường thiệt hại và 3 triệu USD bồi thường mang tính trừng phạt. Trách nhiệm được phân bổ với Meta chịu 70%, Google chịu 30%.

Vụ kiện do một phụ nữ 20 tuổi (biệt danh KGM) khởi xướng. Theo trình bày của nguyên đơn, cô bắt đầu sử dụng YouTube từ năm 6 tuổi và Instagram từ năm 9 tuổi. Trong giai đoạn cao điểm, thời gian sử dụng kéo dài nhiều giờ mỗi ngày, đi kèm các vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Hồ sơ vụ kiện tập trung vào yếu tố thiết kế sản phẩm. Nguyên đơn cho rằng các cơ chế như cuộn nội dung liên tục đã góp phần làm gia tăng mức độ sử dụng và tạo ra tác động tiêu cực. Bồi thẩm đoàn kết luận một số đặc điểm trong thiết kế nền tảng có thể khiến người dùng duy trì trạng thái sử dụng kéo dài.

Tại phiên tòa, luật sư của nguyên đơn lập luận rằng các cơ chế này có khả năng kích thích hành vi sử dụng theo hướng tương tự mô hình gây lệ thuộc. Phía Meta và Google phản biện rằng tình trạng của nguyên đơn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố, trong đó có hoàn cảnh gia đình và môi trường sống.

Trong quá trình tranh tụng, các tập đoàn đã viện dẫn Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông nhằm tìm kiếm miễn trừ trách nhiệm đối với nội dung do người dùng đăng tải. Tuy nhiên, tòa án xác định phạm vi trách nhiệm trong vụ việc xuất phát từ cách thức thiết kế và vận hành nền tảng, thay vì nội dung cụ thể.

Đại diện Meta cho biết doanh nghiệp không đặt mục tiêu tối đa hóa thời gian sử dụng bằng mọi giá và đã triển khai nhiều công cụ nhằm tăng cường an toàn, đặc biệt là trẻ vị thành niên.

Theo các hãng tin, Meta và Google dự kiến tiếp tục theo đuổi các bước pháp lý tiếp theo, bao gồm khả năng kháng cáo.

Vụ kiện của KGM là một trong hơn 20 vụ việc điển hình đang được xét xử nhằm thiết lập tiền lệ pháp lý cho ngành công nghệ. Giới quan sát nhận định đây có thể trở thành bước ngoặt quan trọng, tương tự các vụ kiện trong thập niên 1990 từng buộc ngành công nghiệp thuốc lá điều chỉnh mô hình hoạt động.

Phán quyết được đánh giá có thể mở đường cho hàng nghìn vụ kiện tương tự tại Mỹ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho các vụ kiện tập thể trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các tập đoàn công nghệ đứng trước sức ép phải điều chỉnh thuật toán và thiết kế sản phẩm theo hướng ưu tiên an toàn người dùng, thay vì tập trung vào tối đa hóa thời gian sử dụng.