Một cựu Bộ trưởng Bộ Giáo dục đối mặt án phạt 18 năm tù

Theo thông tin từ Nikkei Asia, ông Nadiem Makarim - cựu Bộ trưởng Giáo dục Indonesia, đồng thời là nhà đồng sáng lập hãng gọi xe công nghệ Gojek - đang đối mặt với đề nghị mức án 18 năm tù trong một vụ án tham nhũng gây chấn động dư luận nước này.

Vụ việc liên quan đến dự án mua sắm 1,16 triệu máy tính xách tay Chromebook cho các trường học trên toàn quốc, trị giá 9,3 nghìn tỷ rupiah (tương đương 531 triệu USD).

Dự án nằm trong chương trình số hóa giáo dục do Bộ Giáo dục Indonesia triển khai trong giai đoạn đại dịch Covid-19, với mục tiêu hỗ trợ học sinh tại các khu vực vùng sâu, vùng xa và những địa bàn còn nhiều khó khăn tiếp cận việc học trực tuyến.

Tuy nhiên, theo cáo buộc từ Văn phòng Tổng chưởng lý Indonesia (AGO), ông Nadiem đã can thiệp vào quá trình đấu thầu mua sắm thiết bị trong giai đoạn 2019 - 2022 nhằm ưu tiên các dòng Chromebook của Google, mặc cho nhóm nghiên cứu thuộc Bộ Giáo dục từng đưa ra khuyến nghị không nên áp dụng loại thiết bị này.

Các công tố viên cho rằng nhiều máy tính Chromebook không phát huy hiệu quả tại các trường học ở vùng hải đảo, khu vực xa xôi và thiếu hạ tầng công nghệ do phụ thuộc lớn vào kết nối internet. Điều này khiến dự án bị đánh giá là lãng phí và gây thất thoát cho ngân sách Nhà nước Indonesia khoảng 2.180 tỷ rupiah, tương đương gần 129,27 triệu USD.

Theo hồ sơ vụ án, ông Nadiem bị cáo buộc đã thông đồng với 4 cấp dưới trong Bộ Giáo dục Indonesia để thực hiện quá trình mua sắm. Trong số này, 3 người hiện đã bị đưa ra xét xử, còn Jurist Tan - cựu Giám đốc Gojek, vẫn đang bỏ trốn.

Cơ quan công tố cáo buộc ông Nadiem đã hưởng lợi khoảng 809,59 tỷ rupiah từ các mối liên hệ đầu tư nói trên, dù các công ty liên quan không trực tiếp tham gia cung cấp thiết bị cho dự án. Ngoài khoản thất thoát 1,56 nghìn tỷ rupiah từ chương trình số hóa giáo dục, các công tố viên còn xác định khoảng 44,05 triệu USD được chi cho giấy phép Chrome Device Management là khoản chi không cần thiết và không mang lại hiệu quả thực tế.

Ông Nadiem Anwar Makarim từng giữ chức CEO của Gojek, đến năm 2019 thì rời vị trí để tham gia nội các của cựu Tổng thống Joko Widodo với vai trò Bộ trưởng Giáo dục. Ông được xem là một trong những biểu tượng nổi bật của làn sóng khởi nghiệp công nghệ tại Indonesia. Năm 2021, Gojek sáp nhập với Tokopedia, thành lập tập đoàn GoTo Gojek Tokopedia.

Hiện phía công tố yêu cầu ông Nadiem phải hoàn trả tổng cộng 4,8 nghìn tỷ rupiah cho ngân sách Nhà nước. Nếu không thực hiện nghĩa vụ này, ông có thể phải chịu thêm 9 năm tù giam ngoài mức án được đề nghị trước đó. Đáng chú ý, mức bồi thường và hình phạt hiện được đánh giá cao hơn nhiều so với những ước tính thiệt hại ban đầu của vụ án.

Trong khi đó, ông Nadiem liên tục bác bỏ toàn bộ cáo buộc và cho rằng bản thân bị vu khống. Ông khẳng định sự gia tăng tài sản cá nhân chủ yếu đến từ việc giá cổ phiếu của GoTo Gojek Tokopedia tăng mạnh sau khi niêm yết trên sàn chứng khoán vào năm 2022. Cựu Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng việc triển khai Chromebook xuất phát từ mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục Indonesia chứ không nhằm phục vụ lợi ích cá nhân.

Hiện, Nadiem đang được tại ngoại do vấn đề sức khỏe. Phiên tòa sẽ diễn ra vào ngày 2/6 tới.