Một doanh nghiệp Việt vừa chốt thỏa thuận 1 tỷ USD, bán 200.000 tấn cà phê sang Trung Quốc

Cơn khát tiêu thụ thức uống mang đậm vóc dáng phương Tây tại các đại đô thị Trung Quốc đang mở ra những cánh cửa giao thương quy mô lớn. Chiều ngày 28/10, trong không gian của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TP.HCM, một cái bắt tay trị giá 1 tỷ USD đã chính thức được thiết lập. Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Agrichain ký kết biên bản ghi nhớ với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Đông Phương Phái đến từ Hải Nam. Hai bên thống nhất một lộ trình cung ứng khối lượng khổng lồ cà phê nhân Việt Nam sang thị trường láng giềng.

Lực hút từ sự thay đổi khẩu vị tiêu dùng

Thỏa thuận này không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên mà bắt nguồn từ sự chuyển dịch mạnh mẽ trong văn hóa tiêu dùng. Lớp người trẻ và giới văn phòng tại Trung Quốc đang hình thành thói quen uống cà phê mỗi ngày thay vì chỉ gắn bó với trà truyền thống. Sự bùng nổ của các chuỗi cửa hàng đồ uống nội địa lẫn quốc tế đang biến quốc gia này thành một cỗ máy ngốn nguyên liệu khổng lồ.

Dữ liệu từ cơ quan hải quan nước bạn cho thấy mức độ tăng trưởng rất rõ nét. Chỉ tính riêng năm 2025, họ đã chi ra 2,07 tỷ USD để nhập khẩu 273.100 tấn cà phê. Con số này ghi nhận mức tăng 15,8% về khối lượng và vọt lên 56,5% về mặt giá trị so với năm liền trước. Trong guồng quay đó, Việt Nam vững vàng ở vị trí nhà cung cấp lớn thứ ba, chiếm 13,2% tổng lượng hàng nhập khẩu của đối tác.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được nới rộng. Thống kê của cơ quan hải quan trong 9 tháng đầu năm nay ghi nhận khối lượng hàng xuất sang Trung Quốc đạt 54.600 tấn với trị giá 279,6 triệu USD. Cột mốc này đánh dấu mức tăng 48,8% về lượng và 53,1% về giá trị so với cùng kỳ, phản ánh lực cầu đang ngày một nóng lên từ phía bên kia biên giới.

Chi tiết lộ trình gom 200.000 tấn hàng

Để đón đầu làn sóng tiêu thụ này, bản ghi nhớ giữa hai doanh nghiệp vạch ra một lộ trình cung ứng kéo dài 3 năm từ 2026 đến 2029. Agrichain sẽ đóng vai trò đầu mối thu gom và xuất khẩu 200.000 tấn cà phê nhân. Ở chiều ngược lại, đối tác từ Hải Nam chịu trách nhiệm nhập khẩu và phân bổ vào các kênh tiêu thụ nội địa. Tổng giá trị của chuỗi giao dịch này được ước tính chạm mốc 1 tỷ USD.

Cơ cấu mặt hàng cũng được phân bổ chặt chẽ dựa trên thế mạnh của nông nghiệp Việt Nam và nhu cầu của nhà rang xay. Hạt Robusta sẽ đóng vai trò chủ lực khi chiếm không dưới 70% tổng khối lượng giao dịch. Phần còn lại dành cho Arabica với trần tối đa là 30%, tương đương khoảng 60.000 tấn mỗi năm. Hai bên cũng để ngỏ khả năng bổ sung các chủng loại khác tùy thuộc vào diễn biến thực tế.

Cách thức định giá của thương vụ tuân thủ quy luật thị trường tự do. Mức giá cuối cùng sẽ bám sát giá tham chiếu trên các sàn giao dịch hàng hóa kỳ hạn quốc tế, cộng thêm phụ phí hoặc thương lượng trực tiếp cho từng lô hàng cụ thể. Khối lượng hàng hóa hoàn toàn có thể được nới rộng thêm sau 12 tháng vận hành thử nghiệm nếu nguồn cung trong nước đáp ứng đủ yêu cầu.

Vượt rào cản kỹ thuật bằng công nghệ chuỗi khối

Bán được khối lượng lớn là một cơ hội, nhưng để duy trì dòng chảy này lại là một thách thức kỹ thuật. Trung Quốc hiện không còn là một thị trường dễ tính chấp nhận hàng hóa thiếu minh bạch. Các cơ quan quản lý liên tục dựng lên những hàng rào kiểm định khắt khe về an toàn thực phẩm và yêu cầu truy xuất rõ ràng thông tin vùng trồng.

Để giải quyết dứt điểm điểm nghẽn này, nhà xuất khẩu Việt Nam quyết định áp dụng công nghệ blockchain vào quy trình giám sát. Toàn bộ vòng đời của hạt cà phê từ lúc chăm sóc trên nương rẫy, thu hoạch, chế biến cho đến khi đóng công-te-nơ đều được số hóa. Cách làm này loại bỏ hoàn toàn những sai sót từ hệ thống ghi chép thủ công trước đây.

Giám đốc Agrichain là ông Nguyễn Cảnh Thắng cho biết quá trình hợp tác này đã được thai nghén từ lâu thông qua các diễn đàn kết nối kinh tế. "Nền tảng được phát triển bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, sử dụng hệ thống máy chủ đặt tại Việt Nam và có khả năng kết nối dữ liệu với các đối tác quốc tế. Hệ thống được định hướng quản lý thông tin từ vùng trồng, quá trình sản xuất đến khâu cung ứng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát nguồn gốc hàng hóa và cung cấp dữ liệu phục vụ yêu cầu của nhà nhập khẩu", ông chia sẻ.

Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu minh bạch giúp doanh nghiệp đáp ứng luật chơi quốc tế và tạo ra một vị thế đàm phán hoàn toàn khác. Khi hạtcà phê Việt có một hệ thống hồ sơ kỹ thuật số đáng tin cậy, sản phẩm sẽ dễ dàng thoát khỏi định kiến giá rẻ để tự tin bước vào những phân khúc tiêu dùng cao cấp hơn.