Một đồng minh Mỹ bất ngờ 'lột xác': Tăng trưởng gần 4%/năm, thu hút gần 50.000 người nhập cư và dòng vốn quốc tế

Nằm giữa hai “ông lớn” Argentina và Brazil, Paraguay lâu nay bị coi là nền kinh tế nhỏ, không giáp biển và ít được chú ý. Tuy nhiên, những năm gần đây, quốc gia 6,1 triệu dân này đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, khiến cả khu vực lẫn giới đầu tư quốc tế chú ý.

Nhờ chính sách thuế thấp, Paraguay trở thành “nam châm” hút doanh nhân từ khắp Mỹ Latinh. Số đơn xin cư trú tăng hơn 60% trong năm 2025. Cùng lúc, các nhà đầu tư Phố Wall đẩy mạnh mua trái phiếu nước này, trong bối cảnh Tổng thống Santiago Peña tăng cường quan hệ với chính quyền Donald Trump.

Dù có diện tích tương đương bang California, nền kinh tế Paraguay chỉ đạt khoảng 47 tỷ USD, tương đương 1% quy mô bang này. Tuy nhiên, nhờ cải cách kinh tế và tăng trưởng ổn định, Paraguay đã được Moody's Ratings nâng lên mức đầu tư năm 2024 và tiếp tục được S&P Global công nhận vào năm sau đó.

“Trước đây chúng tôi giống như ‘cô gái kém hấp dẫn nhất bữa tiệc’, còn giờ ai cũng muốn mời nhảy”, bà Selene Rojas, giám đốc trung tâm thương mại cao cấp Shopping del Sol, nhận xét.

Đặt cược vào Mỹ, quay lưng với Trung Quốc

Kể từ khi nhậm chức năm 2023, Tổng thống Peña, một cựu kinh tế gia 47 tuổi, đã thực hiện hơn 50 chuyến công du kể từ khi nhậm chức năm 2023 để quảng bá Paraguay như một điểm đến đầu tư. Ông cũng công khai ủng hộ chiến lược gia tăng ảnh hưởng của Washington tại khu vực.

Trong bối cảnh phần lớn Nam Mỹ phụ thuộc vào thương mại với Trung Quốc, Paraguay là quốc gia duy nhất ở khu vực vẫn duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan, đồng nghĩa không thể xuất khẩu thịt bò và đậu nành sang Trung Quốc cũng như bỏ lỡ nguồn vốn hạ tầng từ Bắc Kinh.

Dù vậy, Mỹ vẫn chưa đổ vốn mạnh vào Paraguay và thậm chí chưa có đường bay thẳng tới nước này. Tuy nhiên, hai bên đã ký thỏa thuận quốc phòng cho phép quân đội Mỹ hiện diện, cho thấy mối quan hệ ngày càng sâu sắc.

Thu hút đầu tư bằng thuế thấp và chi phí rẻ

Peña gọi tầm nhìn của mình là “sự tái sinh của một gã khổng lồ”, gợi lại thời kỳ thịnh vượng thế kỷ 19 trước khi Paraguay suy tàn vì chiến tranh và sau đó trải qua 35 năm độc tài.

Nhờ chính sách tài khóa và tiền tệ thận trọng sau khủng hoảng năm 2003, Paraguay duy trì lạm phát một chữ số và tăng trưởng trung bình khoảng 4% mỗi năm trong hai thập kỷ qua. Tổng thống Peña thậm chí tin rằng thu nhập bình quân đầu người của nước này sớm vượt Uruguay và Chile.

Dòng vốn đầu tư đang chảy mạnh vào sản xuất và bất động sản. Năm ngoái, Paraguay nhận gần 50.000 đơn xin cư trú, trong đó một nửa đến từ Brazil. Các chính sách ưu đãi thuế trong mô hình sản xuất để xuất khẩu (maquila) giúp kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh, đạt khoảng 1,2 tỷ USD.

Các doanh nghiệp như Blue Design, do doanh nhân Argentina điều hành, mỗi năm xuất khẩu khoảng 1 triệu sản phẩm denim cao cấp sang Mỹ, Anh và Nhật Bản, cung cấp cho các thương hiệu như Lacoste.

Nhiều nhà đầu tư cho rằng họ không thể đạt được điều này tại Argentina hay Brazil do chi phí cao và môi trường lao động phức tạp. Lợi thế của Paraguay nằm ở thuế thấp, năng lượng rẻ, nhân công giá thấp và môi trường kinh doanh ổn định.

Làn sóng nhập cư cũng thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Trung tâm Shopping del Sol hiện đón khoảng 120.000 lượt khách mỗi tuần, tăng 30% trong 3 năm qua. Khách sạn, nhà hàng luôn kín chỗ, số lượng ô tô tăng mạnh, trong khi sân bay bắt đầu quá tải.

Mặt trái của “kỳ tích”

Dù tăng trưởng ấn tượng, Paraguay vẫn đối mặt nhiều thách thức. Theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI), đây là một trong những quốc gia tham nhũng nhất Nam Mỹ, chỉ xếp sau Venezuela.

Đảng cầm quyền duy trì ảnh hưởng lớn, trong khi đối lập yếu. Các chính sách gần đây bị chỉ trích làm suy giảm dân chủ. Mỹ thậm chí đã đưa một cựu tổng thống Paraguay vào danh sách đen tài chính.

Hơn 60% lực lượng lao động vẫn hoạt động trong khu vực phi chính thức, và khoảng 20% dân số sống dưới mức nghèo. Dù kinh tế tăng trưởng, lợi ích chưa lan tỏa đều.

Thuế thấp, lợi thế cạnh tranh chính, lại khiến ngân sách nhà nước hạn chế, ảnh hưởng đến đầu tư cho giáo dục, y tế và hạ tầng. Ngay cả tại thủ đô, nhiều tuyến đường và hệ thống thoát nước vẫn xuống cấp.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Dionisio Borda cho rằng Paraguay cần tăng tỷ lệ thu ngân sách từ mức 11,3% GDP hiện tại lên ít nhất 15% để đảm bảo phát triển bền vững.

Niềm tin thị trường tăng, nhưng chưa hoàn toàn thuyết phục

Dù còn thách thức, Paraguay đang dần tạo dựng uy tín trên thị trường tài chính. Năm 2024, nước này huy động khoảng 500 triệu USD trái phiếu bằng đồng nội tệ, và gần đây tiếp tục phát hành kỷ lục 1 tỷ USD.

Lợi suất trái phiếu USD của Paraguay đạt gần 10% trong 12 tháng qua, phản ánh niềm tin ngày càng tăng của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, Fitch Ratings vẫn giữ xếp hạng quốc gia ở mức đầu cơ BB+, dù triển vọng tích cực, và cho rằng Paraguay cần thúc đẩy thêm các dự án lớn cũng như cải thiện nền tảng tài khóa.

Dù vậy, nhiều doanh nghiệp tin rằng Paraguay vẫn đang “đánh giá thấp chính mình”.

“Chúng tôi làm đúng nhiều thứ, nhưng chưa kể câu chuyện đủ tốt với thế giới”, ông Hugo Pastore, đại diện ngành xuất khẩu nông sản, nhận xét.