Một mặt hàng của nước ta được Philippines và Trung Quốc tăng mua mạnh, mục tiêu 5 tỷ USD dần trong tầm tay

Theo số liệu mới công bố từ Cục Hải quan Việt Nam, từ đầu năm đến ngày 15/4/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 2,8 triệu tấn gạo, thu về 1,3 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất giảm nhẹ 1,3%, trong khi giá trị giảm sâu hơn, tới 10,5%.

Nguyên nhân chính đến từ việc giá xuất khẩu bình quân chỉ đạt khoảng 469 USD/tấn, thấp hơn gần 10% so với năm trước. Riêng nửa đầu tháng 4, xuất khẩu đạt hơn 530.000 tấn, tương đương 246,4 triệu USD.

Dù tổng thể sụt giảm, các thị trường truyền thống lại ghi nhận tín hiệu tích cực. Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất khi nhập gần 1,2 triệu tấn gạo, trị giá hơn 521 triệu USD, tăng hơn 21% về lượng. Thị trường này hiện chiếm hơn một nửa tổng xuất khẩu gạo của Việt Nam.

Đáng chú ý, Trung Quốc vươn lên vị trí thứ hai với mức tăng trưởng mạnh, nhập hơn 334.500 tấn, tăng hơn 44% cả về lượng lẫn giá trị. Thị phần của Trung Quốc theo đó cũng tăng đáng kể.

Ngoài ra, nhiều thị trường khác như Malaysia, Ả Rập Xê út, Australia hay Mỹ cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Ngược lại, một số khu vực như Singapore, Hong Kong (Trung Quốc) và nhiều nước châu Phi lại giảm mạnh nhập khẩu.

Trong nước, giá lúa gạo thời điểm cuối tháng 4 nhìn chung ổn định. Tại An Giang, gạo nguyên liệu IR 504 dao động quanh 8.400–8.450 đồng/kg, còn gạo Đài Thơm 8 ở mức 9.200–9.400 đồng/kg. Giá lúa tươi tại ruộng phổ biến từ 5.400 đến 6.100 đồng/kg.

Về dài hạn, theo thông tin tại Quốc hội, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết với khoảng 3,57 triệu ha đất trồng lúa vào năm 2030, Việt Nam vẫn đảm bảo an ninh lương thực và duy trì xuất khẩu ổn định. Với năng suất trung bình khoảng 6,2 tấn/ha, ngành lúa gạo có thể giữ kim ngạch xuất khẩu quanh mức 5 tỷ USD mỗi năm.

Dự báo năm 2026, diện tích gieo trồng lúa cả nước đạt hơn 7 triệu ha, sản lượng khoảng 43,5 triệu tấn. Nguồn cung dành cho xuất khẩu ước tính đạt hơn 7,7 triệu tấn gạo.

Triển vọng thị trường được đánh giá tích cực hơn nhờ nhu cầu tăng từ các đối tác lớn như Philippines, Trung Quốc, Bangladesh và một số quốc gia châu Phi. Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tiếp tục tạo lợi thế cho gạo Việt.

Tuy vậy, để thâm nhập sâu vào các thị trường khó tính như EU hay Mỹ, ngành lúa gạo được khuyến nghị cần đẩy mạnh sản phẩm chế biến, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ xuất khẩu thô như hiện nay.