Một quốc gia NATO âm thầm xả gần toàn bộ trái phiếu Mỹ, chuyện gì đây?

Theo ước tính tổng hợp từ dữ liệu chính thức của Mỹ, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Thổ Nhĩ Kỳ nắm giữ đã giảm xuống chỉ còn 1,8 tỷ USD vào cuối tháng 3, so với mức 16 tỷ USD của tháng trước đó. Con số này bao gồm cả lượng trái phiếu do ngân hàng trung ương cùng các tổ chức và doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu.

Trong những tuần gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ đã tung ra hàng loạt biện pháp mạnh tay nhằm ngăn đồng lira mất giá, trong bối cảnh quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu năng lượng này chịu tác động nặng nề từ đà tăng giá dầu liên quan đến xung đột Mỹ, Iran.

Thị trường tài chính Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục chao đảo trong ngày thứ Năm sau khi một tòa án ra quyết định cách chức lãnh đạo đảng đối lập lớn nhất nước.

Theo các nhà giao dịch, các ngân hàng quốc doanh đã bán khoảng 6 tỷ USD chỉ riêng trong ngày thứ Năm để hỗ trợ đồng lira. Trong khi đó, chỉ số chứng khoán chuẩn Borsa Istanbul 100 lao dốc 6,1% khi đóng cửa phiên giao dịch.

“Chúng tôi đang chứng kiến áp lực cực lớn từ thị trường ngoại hối, bởi nhiều nhà đầu tư lo ngại về thâm hụt thương mại và rủi ro chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ, một sự kết hợp rất khó kiểm soát”, Manuel Mondia, quản lý danh mục tại Aquila Asset Management AG, nhận định.

Trong vài tuần qua, ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã siết chặt điều kiện thanh khoản, đồng thời bán ra ngoại tệ và vàng dự trữ. Một phần can thiệp còn bao gồm việc hoán đổi vàng từ kho dự trữ quốc gia.

Ngân hàng trung ương nước này vốn hiếm khi bình luận về các hoạt động can thiệp thị trường, và cũng từ chối đưa ra phản hồi liên quan đến việc bán trái phiếu Mỹ.

Động thái của Thổ Nhĩ Kỳ phản ánh xu hướng rộng hơn tại các nền kinh tế mới nổi, nơi nhiều quốc gia đang phải sử dụng các biện pháp ngày càng quyết liệt để bảo vệ đồng nội tệ, từ can thiệp ngoại hối cho tới tăng lãi suất.

Trên toàn cầu, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã giảm 138,4 tỷ USD trong tháng 3 so với tháng trước đó, chủ yếu đến từ hoạt động bán ra của các ngân hàng trung ương. Đây cũng là tháng gần nhất có dữ liệu chính thức, trong khi số liệu tháng 4 dự kiến được công bố vào tháng tới.

Riêng tại Thổ Nhĩ Kỳ, mức sụt giảm đặc biệt mạnh. Lượng trái phiếu Mỹ mà nước này nắm giữ từng đạt 21 tỷ USD vào tháng 2/2025. Khoảng một thập kỷ trước, con số này từng lên tới 80 tỷ USD, trước khi liên tục đi xuống do quan hệ giữa Ankara và Washington xấu đi vì hàng loạt bất đồng chính trị và địa chính trị.

Dù liên tục can thiệp, đồng lira vẫn chịu áp lực mất giá khi xung đột kéo dài. Tuần trước, ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã nâng mạnh dự báo lạm phát cuối năm lên 24%, sau khi dữ liệu cho thấy lạm phát thường niên tăng tốc lên 32,4%.

Thị trường trái phiếu Thổ Nhĩ Kỳ cũng lao dốc mạnh, với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng vọt lên mức kỷ lục 35,75%.