Một vụ thu gần 2 tỷ đồng: Nông dân cà phê bước vào thời hoàng kim

Năm 2025, ngành cà phê Việt Nam ghi nhận bước đột phá về xuất khẩu. Tổng khối lượng cà phê xuất khẩu trong niên vụ 2024–2025 đạt khoảng hơn 1,5 triệu tấn, đem về hơn 8,4 tỷ USD - mức giá trị cao nhất từ trước đến nay và tăng hơn 55% so với năm trước. Trung bình, giá xuất khẩu cà phê đạt khoảng 5.610 USD/tấn, vượt xa các năm trước.

Sang năm 2026, bức tranh xuất khẩu cà phê vẫn rất tích cực. Trong tháng 1/2026, doanh thu xuất khẩu cà phê đạt gần 981 triệu USD, tăng hơn 26% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại các thị trường chủ lực như Đức, Ý, Tây Ban Nha, xuất khẩu cà phê Việt tiếp tục mở rộng. Điều này giúp củng cố vị thế xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới của Việt Nam.

Chị Nguyễn Thị Hạnh, nông dân trồng cà phê ở xã Đăk Hà (tỉnh Quảng Ngãi), nhớ lại giai đoạn khó khăn trước đây khi giá cao su lao dốc và gia đình rơi vào nợ nần. Tuy nhiên, sau khi chuyển sang cà phê, thu nhập thay đổi rõ rệt. Với 1,3 ha cà phê, mỗi năm gia đình chị có doanh thu khoảng 700–900 triệu đồng, lợi nhuận sau chi phí đạt 400–500 triệu đồng. Sau nhiều năm, chị đã có thể gửi tiền ngân hàng đều đặn.

Tương tự, chị Thanh Mai ở Đăk Lăk với 3 ha cà phê cho biết năm qua gia đình thu gần 2 tỷ đồng từ bán nông sản, sau khi trừ chi phí vẫn còn hơn 1 tỷ đồng lợi nhuận. Chị nói: “Năm nay tôi không còn phải ghi nợ tiền phân bón như trước đây; mua hàng là trả ngay, cuối vụ còn dư để tái đầu tư”.

Những năm gần đây, diện tích cà phê ở Việt Nam không ngừng gia tăng, tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên. Nhờ áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và quản lý tốt, năng suất bình quân đã tăng đáng kể. Song song với đó, việc đầu tư vào chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc cũng giúp tăng giá trị xuất khẩu, giúp nông dân thu được phần lợi cao hơn so với chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.

Tuy nhiên, phía hiệp hội ngành hàng và giới chuyên gia cảnh báo những yếu tố như biến đổi khí hậu, chi phí logistics tăng cao và căng thẳng kinh tế ở nhiều thị trường tiêu thụ vẫn có thể tạo sức ép lên ngành cà phê trong trung hạn.

Tại vùng trồng chủ lực ở Tây Nguyên, giá cà phê nhân xô hiện dao động quanh mức 100.000–115.000 đồng/kg, rất cao so với nhiều năm trước. Lợi nhuận này đã tiếp thêm động lực để nông dân đầu tư chăm sóc vườn cây, mở rộng diện tích hoặc tái canh cây già cỗi. Một số hộ còn thuê thêm lao động mùa vụ với mức lương cao hơn các năm trước, góp phần thúc đẩy sinh kế cộng đồng.

Giá cà phê cao và xuất khẩu mạnh không chỉ đem lại lợi ích cho nông dân mà còn tạo đà phát triển cho các doanh nghiệp chế biến trong nước. Tỷ lệ cà phê chế biến sâu, như cà phê rang xay và hòa tan, đang tăng lên, giúp Việt Nam giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu cà phê thô.

Thách thức tiếp theo là làm sao duy trì chất lượng, đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững và tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị phần. Nhưng với giá trị xuất khẩu và thu nhập nông dân hiện tại, cà phê đang trở thành “cây sống” mang lại cơ hội thực sự cho Tây Nguyên và cả ngành nông nghiệp Việt Nam.