Mỹ áp thuế 100% với mặt hàng trăm triệu USD, doanh nghiệp Việt chịu tác động ra sao?

Ngày 2/4/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp áp thuế 100% đối với một số loại dược phẩm và các thành phần dược phẩm liên quan nhập khẩu vào nước này.

Trong sắc lệnh, ông Trump cho rằng các mặt hàng nhập khẩu này được đưa vào Mỹ “với số lượng và trong những hoàn cảnh có thể gây tổn hại tới an ninh quốc gia”. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ 0h (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 31/7 tới.

Cũng theo sắc lệnh, sản phẩm của những công ty đã có hoặc sắp được Bộ trưởng Thương mại Mỹ phê duyệt kế hoạch chuyển sản xuất về Mỹ sẽ chịu mức thuế 20% trong giai đoạn đầu, sau đó tăng lên 100% kể từ ngày 2/4/2030.

Đối với các đối tác đã ký thỏa thuận thương mại với Mỹ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu, Thụy Sĩ và Liechtenstein, mức thuế áp dụng là 15%. Trong khi đó, Anh chịu mức thuế 10%.

Sắc lệnh cũng miễn áp thuế đối với các loại thuốc generic (thuốc sản xuất thay thế biệt dược gốc sau khi hết hạn bằng sáng chế), thuốc sinh học tương tự (biosimilars) và các thành phần liên quan.

Doanh nghiệp Việt chịu tác động ra sao?

Theo cơ sở dữ liệu COMTRADE của Liên Hiệp Quốc (qua TradingEconomics), năm 2023, kim ngạch xuất khẩu “pharmaceutical products” (thuốc và dược phẩm) từ Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt 7,76 triệu USD. Đây là con số khá khiêm tốn so với tổng kim ngạch xuất khẩu dược phẩm của Việt Nam.

Năm 2025, theo số liệu tổng hợp của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các sản phẩm dược của Việt Nam hiện chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường châu Á, bên cạnh châu Âu và Nhật Bản. Tổng kim ngạch xuất khẩu thuốc và nguyên liệu dược ước đạt khoảng 312 triệu USD, với sự tham gia của 67 doanh nghiệp.

Trong đó, nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò chủ đạo khi đóng góp khoảng 230 triệu USD, tương đương 75% tổng giá trị xuất khẩu. Các doanh nghiệp trong nước đạt kim ngạch khoảng 82 triệu USD, chiếm 25%.

Theo CTCP Dược phẩm OPC (HoSE: OPC), Việt Nam chưa phải là quốc gia xuất khẩu dược phẩm chủ lực sang Mỹ nên không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách thuế. Tuy nhiên, ngành dược vẫn có thể chịu tác động gián tiếp thông qua chuỗi cung ứng toàn cầu.

Riêng đối với OPC, sản phẩm của công ty chủ yếu phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu sang các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Myanmar...

Ngoài ra, OPC còn có lợi thế khi đã chủ động xây dựng vùng trồng dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO, giúp nội địa hóa nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và hạn chế rủi ro từ biến động giá cả hay thuế quan.

Đồng quan điểm, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2025, lãnh đạo Dược Hậu Giang – một trong những doanh nghiệp dược lớn tại Việt Nam cho biết, dù thị trường toàn cầu có dấu hiệu suy giảm, quy mô thị trường dược phẩm vẫn đủ lớn để công ty tiếp tục mở rộng cơ hội kinh doanh.

Về tác động của chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ và những biến động trong thương mại toàn cầu, lãnh đạo Dược Hậu Giang cho biết doanh nghiệp không xuất khẩu sản phẩm và cũng không nhập khẩu nguyên liệu từ thị trường Mỹ, do đó mức độ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh là không đáng kể.