Mỹ ban bố tình trạng thảm họa, cảnh báo nguy cơ từ ký sinh trùng ăn thịt người

Một loại ký sinh trùng từng bị loại trừ khỏi nước Mỹ hơn 40 năm trước - giòi vít New World Screwworm (NWS) đang quay trở lại và lan nhanh từ Mexico về phía Bắc, buộc chính quyền bang Texas phải ban bố tình trạng thảm họa.

Với khả năng phá hủy mô sống của động vật và con người, loài ký sinh “ăn thịt” này đang được giới chức Mỹ coi là mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành chăn nuôi, động vật hoang dã và sức khỏe cộng đồng, đặc biệt tại các bang miền Nam có khí hậu ấm áp.

Giòi vít là ấu trùng của một loài ruồi đặc biệt nguy hiểm. Ruồi cái bị thu hút bởi mùi mô hở và sẽ đẻ trứng trực tiếp vào vết thương của vật chủ. Chỉ sau vài giờ, trứng nở thành ấu trùng, chui sâu vào mô như những chiếc vít nhỏ, ăn thịt sống, gây ra các vết thương nghiêm trọng, đau đớn, dễ nhiễm trùng và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Ca nhiễm tại Florida và cảnh báo đối với sức khỏe cộng đồng

Mối lo ngại càng gia tăng khi tuần trước, bang Florida ghi nhận ca nhiễm giòi vít đầu tiên. Một con ngựa nhập khẩu từ Argentina đã được phát hiện có ấu trùng trong vết thương hở trong quá trình kiểm tra định kỳ. Con vật ngay lập tức bị cách ly để ngăn nguy cơ lây lan.

Giới chức Florida nhấn mạnh rằng giòi vít đã bị loại trừ khỏi Mỹ hơn bốn thập kỷ và sự trở lại của loài ký sinh này sẽ là mối đe dọa nghiêm trọng đối với gia súc, thú nuôi và động vật hoang dã, đặc biệt tại các bang có khí hậu ấm, môi trường thuận lợi cho ruồi sinh sản như Florida và Texas.

Tuy nhiên, giới chức trách trấn an người dân rằng trường hợp tại Florida không đồng nghĩa với một đợt bùng phát trong nước. Đây là ca nhiễm được phát hiện sớm nhờ quy trình kiểm tra nghiêm ngặt đối với động vật nhập khẩu từ các khu vực có nguy cơ cao như Nam Darien Gap.

Dù vậy, nguy cơ đối với con người không hoàn toàn bị loại trừ. Năm 2024, một bệnh nhân tại Maryland trở về từ El Salvador đã được xác nhận nhiễm giòi vít. Trường hợp này đã được báo cáo lên Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC). Dù giới chức y tế khẳng định nguy cơ lây lan trong cộng đồng là “rất thấp”, các chuyên gia cảnh báo rằng sự chủ quan có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Texas kích hoạt tình trạng thảm họa

Trước nguy cơ lan rộng của giòi vít từ Mexico, Thống đốc Texas Greg Abbott đã ký tuyên bố thảm họa trên toàn bang. Động thái này nhằm trao thêm quyền hạn, nguồn lực và tốc độ phản ứng cho các lực lượng đặc nhiệm, trong nỗ lực ngăn chặn sự xâm nhập và lây lan của loài ký sinh nguy hiểm.

Texas hiện là một trong những trung tâm chăn nuôi bò thịt lớn nhất nước Mỹ, với giá trị ngành lên tới hàng tỷ USD. Trong quá khứ, khi giòi vít từng hoành hành tại Mỹ trước năm 1966, thiệt hại mà loài ký sinh này gây ra cho ngành chăn nuôi ước tính khoảng 200 triệu USD mỗi năm - tương đương khoảng 1,8 tỷ USD theo giá trị hiện nay.

Theo Sở Công viên và Động vật hoang dã Texas, ruồi giòi vít không chỉ tấn công những vết thương lớn. Chúng có thể đẻ trứng vào cả những vết cắn nhỏ của ve, vùng mũi, mắt, tai, rốn trẻ sơ sinh hoặc bộ phận sinh dục của động vật. Mỗi con ruồi cái có thể đẻ từ 200 đến 300 trứng trong một lần và lên tới 3.000 trứng trong suốt vòng đời, khiến tốc độ lây lan trở nên đặc biệt đáng lo ngại.

Ủy viên Nông nghiệp Texas Sid Miller kêu gọi các hộ chăn nuôi, trang trại và cả người dân thường xuyên kiểm tra tất cả động vật máu nóng, từ gia súc, động vật hoang dã đến thú nuôi trong nhà. Bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào về ấu trùng trong vết thương đều cần được báo cáo ngay cho cơ quan chức năng để xử lý kịp thời, tránh bùng phát trên diện rộng.

Hiện nay, khi giòi vít đã tiến sát biên giới Texas và xuất hiện ca nhiễm tại Florida, các bang miền Nam nước Mỹ đang tăng cường giám sát, phối hợp liên bang và chuẩn bị các kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Cuộc chiến ngăn chặn sự quay trở lại của loài ký sinh ăn thịt nguy hiểm này được đánh giá sẽ quyết định sự an toàn của ngành chăn nuôi, hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới.