Mỹ chính thức khởi xướng điều tra kép một mặt hàng Việt Nam, mức thuế có thể lên tới 140%

Ngày 21/5/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) đối với sản phẩm máy nén khí nhập khẩu từ Việt Nam, Trung Quốc và Malaysia.

Nguyên đơn trong vụ việc là Công ty MAT Industries, LLC. Hồ sơ đề nghị điều tra được phía Hoa Kỳ tiếp nhận ngày 30/4/2026.

Theo nội dung đơn kiện, có 12 doanh nghiệp Việt Nam sản xuất và xuất khẩu máy nén khí bị cáo buộc bán phá giá và nhận trợ cấp. Thời kỳ điều tra chống bán phá giá được xác định từ ngày 1/10/2025 đến 31/3/2026, trong khi thời kỳ điều tra chống trợ cấp là năm 2025. Giai đoạn xem xét thiệt hại đối với ngành sản xuất nội địa Hoa Kỳ kéo dài trong 3 năm, từ 2023 đến 2025.

Theo số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC), trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 81 triệu USD máy nén khí sang Hoa Kỳ, chiếm khoảng 6% tổng thị phần nhập khẩu. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam sang thị trường Mỹ đã tăng khoảng 42% so với năm 2023.

Tương tự nhiều vụ việc trước đây, do Hoa Kỳ vẫn xem Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường nên DOC sẽ sử dụng dữ liệu từ quốc gia thứ ba để tính toán biên độ phá giá. Trong vụ việc lần này, nguyên đơn đề xuất sử dụng Indonesia, Tunisia hoặc El Salvador làm quốc gia thay thế với lý do các nước này có trình độ phát triển kinh tế tương đồng và có ngành sản xuất liên quan đủ lớn để tham chiếu.

Theo cáo buộc, biên độ chống bán phá giá đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam có thể dao động từ 52,53% đến 106,22% nếu sử dụng El Salvador làm quốc gia thay thế; từ 25,85% đến 132,31% nếu sử dụng Indonesia; và từ 22,06% đến 140,39% nếu sử dụng Tunisia.

Các bên liên quan có thời hạn 30 ngày trước khi DOC dự kiến ban hành kết luận sơ bộ để đưa ra ý kiến bình luận về phương pháp lựa chọn quốc gia thay thế và các giá trị tính toán liên quan.

Đối với điều tra chống trợ cấp, nguyên đơn không đưa ra mức biên độ trợ cấp cụ thể. Tuy nhiên, phía Hoa Kỳ cáo buộc các doanh nghiệp Việt Nam đã nhận tổng cộng 46 chương trình trợ cấp từ Chính phủ, từ đó gây thiệt hại đáng kể hoặc đe dọa gây thiệt hại cho ngành sản xuất máy nén khí nội địa Hoa Kỳ.

Theo quy định của Hoa Kỳ, trong một vụ việc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp sẽ có hai cơ quan cùng tham gia xử lý. Trong đó, DOC phụ trách điều tra hành vi bán phá giá và trợ cấp, đồng thời chịu trách nhiệm chính về kết quả điều tra; còn ITC đánh giá mức độ thiệt hại của ngành sản xuất trong nước. Sản phẩm chỉ bị áp thuế nếu cả hai cơ quan cùng đưa ra kết luận khẳng định.

Trước diễn biến trên, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục theo dõi sát vụ việc, chủ động nghiên cứu quy định, trình tự và thủ tục điều tra của Hoa Kỳ để có phương án ứng phó phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro.

Cục Phòng vệ thương mại cũng nhấn mạnh doanh nghiệp cần hợp tác đầy đủ với phía điều tra Hoa Kỳ trong suốt quá trình xử lý vụ việc. Bất kỳ hành động bị xem là không hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ đều có thể khiến DOC sử dụng các dữ liệu bất lợi sẵn có hoặc áp mức thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp ở mức cao nhất.