Mỹ chốt hoàn thuế 127 tỷ USD cho hơn 56.000 nhà nhập khẩu: Những doanh nghiệp Việt nào có thể hưởng lợi?

Theo Báo Chính phủ, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến bắt đầu triển khai hệ thống hoàn trả khoảng 166 tỷ USD tiền thuế quan cho các doanh nghiệp nhập khẩu từ ngày 20/4, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 vừa qua phán quyết các biện pháp áp thuế này là trái pháp luật.

Theo hồ sơ do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) nộp lên Tòa án Thương mại Quốc tế tại New York ngày 14/4, cơ quan này đã hoàn tất giai đoạn đầu của hệ thống hoàn thuế mang tên CAPE. Hệ thống được thiết kế nhằm hợp nhất các khoản hoàn trả, cho phép doanh nghiệp nhận một khoản thanh toán điện tử duy nhất thay vì xử lý riêng lẻ theo từng lô hàng, đồng thời có thể bao gồm cả tiền lãi nếu áp dụng.

CBP cho biết, tính đến ngày 9/4, đã có 56.497 nhà nhập khẩu hoàn tất thủ tục đăng ký nhận hoàn thuế, với tổng giá trị khoảng 127 tỷ USD. Hệ thống CAPE sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, trong đó ưu tiên xử lý các lô hàng nhập khẩu gần đây và những hồ sơ có thủ tục đơn giản.

Theo tài liệu của tòa án, hơn 330.000 nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp các khoản thuế nói trên cho khoảng 53 triệu lô hàng. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, nhiều doanh nghiệp đã khởi kiện yêu cầu hoàn tiền, trong khi Tòa án Thương mại Quốc tế đang giám sát tiến trình triển khai hệ thống hoàn thuế.

Phán quyết của Tòa án Tối cao xác định Tổng thống Donald Trump đã vượt thẩm quyền khi áp đặt các mức thuế quan toàn cầu theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977. Sau đó, ông Trump đã chỉ trích phán quyết này và ban hành một mức thuế quan toàn cầu tạm thời mới dựa trên cơ sở pháp lý khác, song biện pháp này hiện cũng đang bị kiện tại tòa.

Liên quan đến diễn biến chính sách, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền có thể xem xét khôi phục các mức thuế quan về mức cũ vào khoảng tháng 7 tới, thông qua các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại.

Những doanh nghiệp Việt niêm yết nào được kỳ vọng hoàn thuế?

Liên quan đến thuế quan Mỹ, ngày 1/8/2025, Mỹ đã quyết định áp mức thuế đối ứng 20% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Mức thuế này có hiệu lực từ ngày 7/8/2025, sau khi được điều chỉnh giảm từ mức dự kiến ban đầu là 46%.

Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), trong năm 2025, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu dẫn đầu của Việt Nam, đạt kỷ lục 151,85 tỷ USD, chiếm 32% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước và tăng 32 tỷ USD so với năm trước.

Xét theo từng nhóm ngành, dẫn đầu kim ngạch xuất khẩu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với hơn 42 tỷ USD, tăng 81,3% so với cùng kỳ, chiếm 27,4%. Tiếp đến là nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 24,1 tỷ USD, tăng 9,4%, chiếm 15,7%. Ngành dệt may đạt 17,8 tỷ USD, tăng 10,7%, chiếm 11,6% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Trong một báo cáo đánh giá tác động tiềm tàng từ thuế quan, VIS Rating cho biết các nhóm ngành xuất khẩu lớn sang Mỹ gồm điện tử, thiết bị máy móc, dệt may, giày dép và đồ gỗ.

Ở nhóm dệt may, Công ty May Sông Hồng (MSH) có tới 80% doanh thu xuất khẩu từ thị trường Mỹ. Tương tự, Thương mại TNG (TNG) đạt 46%, Tập đoàn Dệt may Việt Nam (VGT) 35%, Dệt may Thành Công (TCM) 25% và Sợi Thế Kỷ (STK) khoảng 8%.

Trong lĩnh vực gỗ, Savimex (SAV) có khoảng 50% doanh thu xuất khẩu đến từ thị trường Mỹ. Phú Tài (PTB) ghi nhận tỷ trọng gần 40% trong năm 2024, trong khi Gỗ An Cường (ACG) đạt khoảng 12%.

Ở nhóm cao su săm lốp, Casumina (CSM) có 25% doanh thu từ thị trường Mỹ, còn Cao su Đà Nẵng (DRC) đạt 19%.

Trong ngành thủy sản, Vĩnh Hoàn là doanh nghiệp cá tra xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ với tỷ trọng khoảng 31% trong năm 2024. Navico (ANV) cũng bắt đầu gia tăng hiện diện tại thị trường này với khoảng 6% doanh thu.

Ở mảng tôm, Minh Phú (MPC) xem Mỹ là thị trường chủ lực, trong khi Thủy sản Sao Ta (FMC) có khoảng 29% doanh thu từ quốc gia này.

Đối với ngành thép, năm 2024, Thép Nam Kim (NKG) xuất khẩu 24% sản lượng sang Mỹ, Hoa Sen (HSG) đạt 13% và Hòa Phát (HPG) khoảng 8%.

Một số doanh nghiệp niêm yết khác cũng có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ đáng kể như Tập đoàn Cao su Việt Nam (GVR) khoảng 5%, nhóm nhựa gồm An Phát Xanh (AAA) và Thuận Đức (TDP) từ 5–7%, hay Hóa chất Đức Giang (DGC) hơn 2%.