Nền kinh tế số 2 thế giới phát tín hiệu đáng lo

Hoạt động sản xuất của Trung Quốc tiếp tục chững lại trong tháng 5, khi kỳ nghỉ lễ kéo dài 5 ngày làm gián đoạn hoạt động của các nhà máy.

Trong khi đó, nhu cầu toàn cầu suy yếu cùng chi phí nguyên vật liệu tăng cao do xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây thêm áp lực lên lĩnh vực sản xuất.

Theo số liệu công bố ngày Chủ nhật (31/5) của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS), chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất chính thức giảm xuống còn 50 điểm trong tháng 5, từ mức 50,3 điểm của tháng 4.

Trong khi đó, chỉ số PMI phi sản xuất, đo lường hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và dịch vụ, tăng lên 50,1 điểm từ mức 49,4 điểm của tháng trước, cao hơn dự báo của thị trường. Theo quy ước, chỉ số dưới 50 điểm phản ánh sự thu hẹp hoạt động kinh tế.

Đà phục hồi kinh tế đang mất dần động lực

Nền kinh tế Trung Quốc đang xuất hiện những dấu hiệu chững lại sau khi ghi nhận tăng trưởng mạnh trong quý I. Trong tháng 4, hầu hết các lĩnh vực đều tăng trưởng chậm hơn, khi sản lượng công nghiệp và doanh số bán lẻ ghi nhận mức tăng yếu nhất trong nhiều năm, khiến các chuyên gia kinh tế kêu gọi Bắc Kinh triển khai thêm các biện pháp hỗ trợ.

Trước những lo ngại về đà giảm tốc của nền kinh tế, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) trong tháng 5 đã hạ lãi suất đối với các khoản cho vay chính sách kỳ hạn một năm dành cho các ngân hàng xuống mức thấp kỷ lục.

Bên cạnh đó, Chính phủ Trung Quốc cũng công bố kế hoạch mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ công như giáo dục và y tế tại các đô thị. Chính sách này có thể giúp hàng triệu lao động nhập cư được hưởng nhiều quyền lợi hơn, đồng thời là một phần trong nỗ lực nâng cao mức sống và thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng trong nước.

Xuất khẩu vẫn tăng mạnh nhờ làn sóng đầu tư AI toàn cầu

Bất chấp tác động từ cuộc chiến với Iran, xuất khẩu của Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm nay sau khi nước này ghi nhận mức thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025.

Khối lượng hàng hóa vận chuyển trong những tháng đầu năm 2026 nhìn chung vẫn vượt mức cao kỷ lục của năm trước. Một phần động lực đến từ nhu cầu toàn cầu đối với các trung tâm dữ liệu, thiết bị điện và hạ tầng phục vụ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Các chuyên gia của Goldman Sachs và Nomura ước tính rằng doanh số xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến AI như chip bán dẫn, máy tính và thiết bị công nghệ cao đã đóng góp khoảng một nửa mức tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 4.

Nhu cầu mạnh mẽ đối với các sản phẩm AI, kết hợp với cú sốc giá dầu toàn cầu do cuộc chiến Iran gây ra, đã khiến giá hàng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng trước tăng với tốc độ nhanh nhất trong vòng ba năm.

Đồng nhân dân tệ mạnh lên gây áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu

Tuy nhiên, sự tăng giá kéo dài của đồng nhân dân tệ đang tạo ra áp lực đáng kể đối với các nhà xuất khẩu Trung Quốc, ở mức độ hiếm thấy trong những năm gần đây.

Theo dữ liệu từ báo cáo kết quả kinh doanh quý I, gần một phần tư trong số khoảng 5.500 doanh nghiệp niêm yết tại Trung Quốc đã cảnh báo về các khoản lỗ do biến động tỷ giá hoặc cho biết chi phí tài chính gia tăng vì đồng tiền biến động đang ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận.

Đây là tỷ lệ cao nhất được ghi nhận trong ít nhất một thập kỷ qua.