Nếu mua hạt dưa về ăn Tết mà thấy có dấu hiệu này, người dân cần ngừng sử dụng ngay

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, hạt dưa đỏ là món ăn quen thuộc trên bàn trà của nhiều gia đình, mang ý nghĩa may mắn, sum vầy. Tuy nhiên, cùng với nhu cầu tăng cao, nguy cơ xuất hiện hạt dưa bị nhuộm hóa chất công nghiệp cũng khiến người tiêu dùng lo ngại.

Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, hạt dưa trên thị trường thường được tạo màu để có sắc đỏ bắt mắt. Trường hợp sử dụng phẩm màu thực phẩm đúng quy định, đúng liều lượng, sản phẩm vẫn bảo đảm an toàn. Đáng lo ngại là một số cơ sở sản xuất vì lợi nhuận có thể dùng thuốc nhuộm công nghiệp bị cấm trong thực phẩm, phổ biến là Rhodamine B (màu đỏ) hoặc Auramine O (màu vàng).

Rhodamine B và Auramine O là các chất màu tổng hợp, được sử dụng trong ngành dệt nhuộm, in ấn, sản xuất sơn, mực. Đây là những hóa chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm do nguy cơ gây hại cho sức khỏe khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

Các nghiên cứu cho thấy Rhodamine B có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy nếu ăn phải với lượng lớn. Khi tiếp xúc kéo dài, chất này có khả năng tích tụ tại gan, thận, gây tổn thương tế bào và làm gia tăng nguy cơ ung thư. Một số thí nghiệm trên động vật ghi nhận Rhodamine B có thể gây biến đổi tế bào và ảnh hưởng đến hệ sinh sản.

Trong khi đó, Auramine O là chất màu vàng thường dùng để nhuộm vải và giấy. Khi xâm nhập cơ thể qua đường ăn uống, Auramine O có thể gây độc cho gan, tác động tiêu cực đến hệ thần kinh và được cảnh báo về nguy cơ gây ung thư nếu phơi nhiễm lâu dài.

Đặc điểm chung của các thuốc nhuộm công nghiệp là màu sắc rực, độ bám cao, khó phai. Khi được dùng để nhuộm thực phẩm, sản phẩm trở nên bắt mắt hơn nhưng tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe mà người tiêu dùng khó nhận biết nếu chỉ quan sát thông thường.

Cách nhận diện hạt dưa nghi bị nhuộm hóa chất độc hại

Theo khuyến cáo của chuyên gia, người tiêu dùng có thể tham khảo một số dấu hiệu cảm quan sau để nhận diện hạt dưa nghi bị nhuộm hóa chất:

1. Thử với nước

Dùng ngón tay ướt chà lên bề mặt hạt dưa hoặc thả một lượng nhỏ vào cốc nước sạch. Trường hợp màu phai ra ngay, tạo vệt hồng hoặc đỏ rực, bám dai và khó rửa sạch, hạt dưa có khả năng đã bị nhuộm bằng Rhodamine B.

2. Quan sát bằng mắt thường

Hạt dưa sử dụng màu tự nhiên hoặc phẩm màu thực phẩm thường có sắc đỏ dịu, có thể hơi bóng nhưng không quá chói. Ngược lại, hạt dưa nhuộm hóa chất công nghiệp thường có màu rực bất thường, sáng chói, đồng đều quá mức trên toàn bộ bề mặt.

3. Kiểm tra dưới đèn UV

Với đèn UV cầm tay (loại thường dùng để kiểm tra tiền), Rhodamine B có thể phát huỳnh quang dưới ánh sáng UV ở các bước sóng như 254 nm hoặc 366 nm. Đây là dấu hiệu hỗ trợ nhận biết nhanh, dù kết quả chỉ mang tính tham khảo.

Các chuyên gia lưu ý, những cách nhận diện trên chỉ mang tính định hướng ban đầu, chưa thể thay thế các xét nghiệm chuyên môn. Biện pháp an toàn vẫn là lựa chọn hạt dưa có nguồn gốc rõ ràng, bao bì và nhãn mác đầy đủ, được phân phối tại các cơ sở uy tín.

Trường hợp đã mua hạt dưa nhưng nghi ngờ về chất lượng, người tiêu dùng nên ngừng sử dụng thay vì cố gắng rửa hoặc chế biến lại. Thuốc nhuộm công nghiệp có thể bám chặt vào bề mặt vỏ, việc rửa thông thường khó loại bỏ hoàn toàn.

Trong dịp Tết, ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh tâm lý chọn sản phẩm quá rẻ hoặc quá bắt mắt là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.