Nga bất ngờ nối lại mua vàng và ngoại tệ sau gần 1 năm, Trung Đông trở thành 'phao cứu sinh' tài chính

Theo nguồn tin ngày 6/5, quyết định này được đưa ra sau khi doanh thu xuất khẩu của Nga cải thiện đáng kể nhờ giá dầu leo thang vì khủng hoảng khu vực.

Bộ Tài chính Nga cho biết trong tháng 5 sẽ mua khoảng 110 tỷ ruble, tương đương 1,5 tỷ USD, tài sản cho quỹ dự trữ quốc gia. Khoản này cũng bao gồm các giao dịch từng bị trì hoãn trong tháng 3 và tháng 4.

Động thái tài chính mới cho thấy chính phủ Nga đang hưởng lợi đáng kể từ bất ổn địa chính trị ở Trung Đông. Điều này giúp Moscow có cơ hội tái tích lũy nguồn dự trữ nhà nước sau khi đã tiêu tốn hơn một nửa quỹ dự phòng để tài trợ cho chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.

Theo quy tắc tài khóa hiện hành của Nga, phần doanh thu năng lượng vượt mức sẽ được đưa vào Quỹ Tài sản Quốc gia khi giá dầu xuất khẩu của Nga duy trì trên 59 USD/thùng. Ngược lại, nếu giá xuống dưới ngưỡng này, chính phủ sẽ rút tiền từ quỹ để bù đắp thâm hụt ngân sách.

Trong 2 tháng đầu năm, Nga đã phải sử dụng khoảng 419 tỷ ruble, tương đương 5,7 tỷ USD, từ quỹ để bù đắp phần sụt giảm doanh thu dầu mỏ.

Dữ liệu từ Bộ Tài chính Nga cho thấy lượng tài sản khả dụng của Quỹ Tài sản Quốc gia còn khoảng 3.600 tỷ ruble, tương đương 49,1 tỷ USD, tính đến ngày 1/5. Mức này đã giảm 14% so với đầu năm và thấp hơn khoảng 60% so với thời điểm trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.

Đầu năm nay, giới chức Nga từng cân nhắc hạ ngưỡng giá dầu nhằm làm chậm tốc độ cạn kiệt dự trữ, đồng thời tạm hoãn một số hoạt động tài khóa tới tháng 7. Tuy nhiên, kế hoạch này đã thay đổi khi nhu cầu và giá dầu Nga tăng trở lại sau gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz cùng việc áp lực trừng phạt tạm thời hạ nhiệt.

Bà Ekaterina Vlasova, chuyên gia kinh tế về Nga và Đông Âu, nhận định Quỹ Tài sản Quốc gia có thể tăng thêm khoảng 12 tỷ USD trong phần còn lại của năm, đủ bù đắp mức sụt giảm trong quý 1.

Bà Ekaterina Vlasova, chuyên gia kinh tế khu vực Trung và Đông Âu cùng Nga, nhận định Quỹ Tài sản Quốc gia của Nga có thể tăng thêm khoảng 12 tỷ USD trong phần còn lại của năm nay, đủ để bù đắp mức suy giảm trong quý I. Theo bà, giá dầu cao hơn sẽ giúp chính phủ Nga trì hoãn các quyết định tài khóa không được lòng dân cho tới mùa thu, đồng thời tạo “phao cứu sinh” cho nền kinh tế vốn đã ở sát bờ suy thoái trong quý đầu năm.

Dù vậy, Moscow vẫn thận trọng trước khả năng các điều kiện thuận lợi hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Giới chức Nga đang xem xét giảm ngưỡng giá dầu từ năm sau để tiếp tục củng cố quỹ dự trữ.

Khủng hoảng Trung Đông đã trở thành “phao cứu trợ tài chính” quan trọng đối với Nga trong đầu năm 2026, khi thâm hụt ngân sách nước này tăng mất kiểm soát. Việc phong tỏa eo biển Hormuz khiến giá dầu thô tăng vọt, mang lại khoản “thưởng dầu mỏ” bất ngờ giúp Điện Kremlin giữ mức thâm hụt hàng năm trong giới hạn kế hoạch.

Dòng tiền mới cũng hỗ trợ Nga tiếp tục ưu tiên chi tiêu quân sự cho chiến dịch tại Ukraine, trong bối cảnh doanh thu dầu khí trước đó từng lao dốc 47,1% vì các dự báo giá dầu quá lạc quan.