Nga cảnh báo cắt nguồn cung dầu với một loạt đối tác, một nước châu Á bất ngờ hưởng lợi lớn

Nga tiếp tục phát đi cảnh báo cứng rắn tới thị trường năng lượng toàn cầu: mọi quốc gia hoặc doanh nghiệp tuân thủ cơ chế áp trần giá dầu do nhóm G7 đề xuất sẽ không được cung cấp dầu từ nước này.

Phát biểu mới nhất của Thứ trưởng Ngoại giao Andrey Rudenko tái khẳng định chính sách đã được Nga triển khai từ năm 2022, khi nước này lần đầu cấm xuất khẩu dầu theo các hợp đồng có liên quan đến cơ chế giá trần. Biện pháp này sau đó liên tục được gia hạn, gần đây nhất kéo dài đến ngày 30/6/2026 theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin.

“Chúng tôi sẽ không cung cấp dầu cho các quốc gia ủng hộ kế hoạch này”, ông Rudenko nhấn mạnh, cho rằng cơ chế trần giá là biện pháp “phi thị trường”, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và làm suy yếu ổn định năng lượng toàn cầu.

Công cụ đối phó trừng phạt

Cơ chế áp trần giá do Mỹ, Liên minh châu Âu và các nước G7 triển khai nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ của Nga, đồng thời duy trì nguồn cung cho thị trường. Tuy nhiên, Moscow bác bỏ hoàn toàn cách tiếp cận này, cho rằng nó làm méo mó thị trường và đi ngược nguyên tắc thương mại tự do.

Thay vì nhắm trực tiếp vào từng quốc gia, quy định của Nga tập trung vào điều khoản hợp đồng. Bất kỳ giao dịch nào có liên quan, trực tiếp hoặc gián tiếp, đến việc tuân thủ trần giá đều bị cấm. Điều này khiến các đối tác đồng thuận với cơ chế của phương Tây gần như bị loại khỏi nguồn cung dầu Nga.

Dù vậy, Nga vẫn duy trì xuất khẩu sang các thị trường thay thế. Trong đó, dòng dầu sang các nước châu Á, đặc biệt là Ấn Độ, tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định sản lượng xuất khẩu.

Thị trường dầu chịu sức ép

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu nhiều sức ép từ căng thẳng địa chính trị và gián đoạn nguồn cung. Giá dầu có xu hướng tăng, trong khi triển vọng thị trường trở nên khó đoán định hơn.

Hoạt động xuất khẩu của Nga cũng gặp khó khăn do ảnh hưởng từ hạ tầng và logistics, trong khi nhu cầu toàn cầu tăng trở lại khiến nguồn cung thêm thắt chặt. Điều này càng làm nổi bật vai trò của dầu Nga trong cán cân năng lượng thế giới.

Mạng lưới thay thế mở rộng

Để thích ứng với các hạn chế từ phương Tây, Nga đẩy mạnh sử dụng các kênh vận chuyển thay thế, bao gồm đội tàu chở dầu hoạt động ngoài hệ thống bảo hiểm truyền thống. Nhờ đó, dòng chảy dầu mỏ vẫn được duy trì mà không cần tuân thủ cơ chế giá trần.

Cùng lúc, hoạt động kiểm soát vận tải biển tại châu Âu cũng gia tăng, đặc biệt ở khu vực biển Baltic, nhằm siết chặt việc thực thi các lệnh trừng phạt.

Tuy nhiên, các biện pháp này cũng làm dấy lên tranh cãi trong chính các nước phương Tây, khi một số ý kiến cho rằng lệnh trừng phạt có thể phản tác dụng, góp phần đẩy chi phí năng lượng tăng cao.

Căng thẳng leo thang, thị trường tái cấu trúc

Liên minh châu Âu tiếp tục xem xét các biện pháp siết chặt hơn, bao gồm cả việc mở rộng trừng phạt đối với các đối tác thương mại của Nga nhằm hạn chế các “lỗ hổng” trong chuỗi cung ứng.

Song, việc thực thi vẫn không đồng đều khi nhiều quốc gia ngoài khối phương Tây không tham gia cơ chế giá trần, thay vào đó ưu tiên an ninh năng lượng và chi phí.

Về phía Nga, việc từ chối bán dầu theo giá trần không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là thông điệp chính sách. Moscow cho thấy sẵn sàng sử dụng năng lượng như một công cụ chiến lược, đồng thời đẩy mạnh chuyển hướng xuất khẩu sang châu Á.

Giới phân tích nhận định, xu hướng phân mảnh có thể kéo dài, khi căng thẳng địa chính trị, gián đoạn nguồn cung và xung đột chính sách tiếp tục gây sức ép lên thị trường dầu mỏ trong nhiều năm tới.

Việc Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu theo cơ chế trần giá đến giữa năm 2026 cho thấy căng thẳng giữa Moscow và phương Tây chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tranh chấp quanh giá dầu đang trở thành một trong những yếu tố định hình lại trật tự kinh tế toàn cầu.

Theo The Eastern Herald