Nga lên kế hoạch ‘phi USD hóa’ thương mại với nước láng giềng Mỹ

Theo báo Izvestia ngày 31/5, Đại sứ quán Nga tại Mexico cho biết nội dung này dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại Diễn đàn Doanh nghiệp Nga-Mexico lần thứ hai, dự kiến tổ chức vào mùa thu năm 2026. Các cuộc trao đổi sẽ tập trung vào việc thiết lập những phương thức thanh toán ổn định hơn, đồng thời tháo gỡ các rào cản đang cản trở hoạt động thương mại giữa hai nước.

Hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu. Việc giảm phụ thuộc vào SWIFT có thể giúp Nga thuận lợi hơn trong xuất khẩu nông sản và phân bón sang Mexico.

Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 959 triệu USD. Trong đó, xuất khẩu của Nga chiếm gần 943 triệu USD. Các mặt hàng chủ lực của Nga gồm phân bón với giá trị 550,4 triệu USD, sắt thép 197,67 triệu USD, nhôm 58,17 triệu USD và cao su 54,69 triệu USD. Ở chiều ngược lại, Mexico xuất khẩu sang Nga các sản phẩm như trái cây, cà phê, gia vị và thiết bị y tế.

Động thái thúc đẩy hợp tác tài chính diễn ra sau khi Nga hồi tháng 2/2025 đưa Mexico vào danh sách các quốc gia được phép tham gia giao dịch trên thị trường ngoại hối Nga thông qua các tổ chức tín dụng và môi giới được chỉ định. Theo các chuyên gia, thanh toán trực tiếp giữa các ngân hàng của hai nước mà không phải đi qua SWIFT sẽ giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý giao dịch và hạn chế rủi ro phát sinh từ các yếu tố địa chính trị.

Bà Galina Platunina, chuyên gia thuộc Đại học Kỹ thuật Truyền thông và Tin học Moscow, cho rằng cơ chế thanh toán độc lập sẽ giúp doanh nghiệp tránh phải sử dụng ngân hàng trung gian ở nước thứ ba hoặc phụ thuộc vào hệ thống thanh toán dựa trên đồng USD, vốn khiến giao dịch trở nên phức tạp và tốn kém hơn.

Một trong những phương án được xem xét là sử dụng các mạng lưới thanh toán thay thế như CIPS của Trung Quốc hoặc SPFS của Nga. Các giao dịch có thể được thực hiện bằng tiền tệ của nước thứ ba, chẳng hạn đồng nhân dân tệ của Trung Quốc hoặc đồng dirham của UAE.

Ngoài lĩnh vực thương mại, hai bên cũng dự kiến thảo luận về khả năng triển khai thẻ thanh toán Mir của Nga tại Mexico. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ khách du lịch Nga trong bối cảnh các chuyến bay thẳng giữa hai nước vẫn chưa được khôi phục.

Đại sứ quán Nga cho rằng việc mở rộng phạm vi chấp nhận các phương thức thanh toán của Nga ở nước ngoài có ý nghĩa quan trọng đối với công dân Nga đến Mexico. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có cam kết chính thức nào về việc thẻ Mir sẽ được công nhận tại Mexico trong năm 2026.

Dù vậy, Moscow đánh giá Mexico vẫn duy trì lập trường tương đối cân bằng trong quan hệ với Nga. Chính phủ Mexico không tham gia các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga, đồng thời tiếp tục duy trì hợp tác kinh tế và ngoại giao với Moscow.

Ông Yegor Lidovskoy, Tổng giám đốc Trung tâm Văn hóa Mỹ Latinh Hugo Chavez, cho rằng Mexico từ lâu đã mong muốn tăng cường tính độc lập trong chính sách đối ngoại và kinh tế. Theo ông, trở ngại lớn nhất đối với việc mở rộng hợp tác Nga-Mexico hiện nay không nằm ở lợi ích song phương mà đến từ sức ép của Mỹ.

Tuy nhiên, ảnh hưởng kinh tế của Washington đối với Mexico vẫn rất lớn. Ảnh hưởng của Washington đối với Mexico đặc biệt rõ nét trong lĩnh vực kinh tế. Năm 2025, kim ngạch thương mại giữa Mỹ và Mexico đạt khoảng 873 tỷ USD, cao gấp hơn 900 lần so với thương mại giữa Mexico và Nga, cho thấy mức độ gắn kết sâu sắc của nền kinh tế Mexico với thị trường Mỹ.