Ngành chăn nuôi 'kẹt tứ bề' giữa dịch bệnh, thiên tai: Hòa Phát tiết lộ hướng đi độc nhất để chiếm lĩnh thị trường

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ, ngành chăn nuôi và nông nghiệp không còn đơn thuần là những hoạt động sản xuất truyền thống mà đã chuyển mình trở thành một lĩnh vực kinh tế kỹ thuật cao, đóng vai trò then chốt trong sự phát triển bền vững của đất nước.

Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhu cầu ngày càng cao của thị trường về an toàn thực phẩm mà còn xuất phát từ sự xuất hiện của những doanh nghiệp có tầm vóc, sẵn sàng đầu tư bài bản và áp dụng tư duy quản trị công nghiệp vào từng khâu sản xuất.

Việc huy động các nguồn lực tài chính chung và dài hạn để mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh hiện nay đang trở thành một xu thế tất yếu, giúp các doanh nghiệp không chỉ tăng trưởng về số lượng mà còn nâng cao đáng kể về chất lượng và tính minh bạch.

Chia sẻ về quan điểm phát triển trong lĩnh vực này, trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk Show) diễn ra mới đây, bà Nguyễn Thị Thanh Vân, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), cho rằng khi một doanh nghiệp đã đạt đến một tầm vóc đủ vững vàng và quy mô đủ lớn, việc tìm kiếm thêm các nguồn lực để mở rộng và tăng cường tính tự chủ về tài chính là một bước đi tự nhiên và cần thiết.

Theo bà Vân, việc tiếp cận các nguồn vốn lớn không chỉ mang lại lợi ích cho chính doanh nghiệp trong việc thực hiện các dự án mở rộng mà còn tạo điều kiện để các đối tác và nhà đầu tư cùng tham gia vào chuỗi giá trị nông nghiệp sạch, từ đó đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.

Điều này cho thấy tầm nhìn về một nền nông nghiệp không chỉ dừng lại ở quy mô hộ gia đình hay sản xuất nhỏ lẻ mà là sự kết hợp giữa nguồn lực xã hội và năng lực thực thi của doanh nghiệp.

Thực tế, ngành chăn nuôi luôn phải đối mặt với những thách thức khốc liệt từ thiên tai, dịch bệnh và sự biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Năm 2025 được xem là một trong những giai đoạn nhiều thách thức nhất đối với toàn ngành chăn nuôi lợn, khi nhiều doanh nghiệp phải đồng thời ứng phó với hàng loạt yếu tố bất lợi như thời tiết cực đoan, bão lũ xảy ra với tần suất cao và dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi. Những “cú sốc” này không chỉ làm gián đoạn chuỗi sản xuất mà còn tạo áp lực lớn lên chi phí và hiệu quả kinh doanh của toàn ngành.

Đáng chú ý, thị trường lợn hơi năm 2025 biến động giá mạnh, ảnh hưởng đáng kể đến các doanh nghiệp chăn nuôi trong ngành. Theo đó, tháng 3/2025, giá lợn hơi tại nhiều địa phương vọt lên trên 78.000 đồng/kg, mức cao nhất kể từ sau Tết Nguyên đán 2021. Tuy nhiên, xu hướng này nhanh chóng đảo chiều khi chỉ vài tháng sau, đến quý III/2025 có thời điểm giảm sâu xuống 45.000 - 46.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong vòng hai năm.

Dưới góc nhìn của những nhà quản trị chuyên nghiệp, những khó khăn thời gian qua lại là cơ hội để những đơn vị làm ăn bài bản khẳng định ưu thế. Bà Vân nhận định rằng mỗi lần có dịch bệnh hay thiên tai xảy ra đều là một phép thử, và với những doanh nghiệp xác định đầu tư bài bản ngay từ đầu, có quy trình vận hành an toàn sinh học nghiêm ngặt và kiểm soát chi phí kỹ càng, thì thách thức sẽ trở thành cơ hội để vững vàng hơn và chiếm lĩnh lợi thế trong ngành.

Minh chứng cho tư duy này chính là khả năng duy trì và gia tăng sản lượng heo của HPA ngay cả trong những giai đoạn dịch tả lợn châu Phi diễn ra căng thẳng nhất vào năm 2019

Sự thành công đó không đến từ may mắn mà đến từ việc thiết lập hệ thống trang trại với ba vùng cách ly rõ ràng và quy trình an toàn sinh học được thiết lập từ năm 2015, trước khi mà dịch tả lợn châu Phi xảy ra. Việc định hướng đầu tư một cách bài bản vào cơ sở vật chất, hệ thống chuồng trại đảm bảo quy chuẩn hiện đại đã giúp doanh nghiệp đón nhận các thách thức một cách chủ động.

Đây cũng là xu hướng chung của các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường hiện nay: thay vì chạy theo những lợi ích ngắn hạn, họ tập trung xây dựng nền tảng bền vững để có thể ứng phó với mọi biến động của thị trường.

Bên cạnh an toàn sinh học, việc ứng dụng công nghệ và tư duy sản xuất công nghiệp vào nông nghiệp là yếu tố quyết định sự thành bại trong giai đoạn mới. Khác với cách làm nông nghiệp dựa trên kinh nghiệm và cảm tính, các doanh nghiệp lớn hiện nay đang áp dụng hệ thống điều khiển tiểu khí hậu, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm của chuồng nuôi theo thời gian thực.

Đặc biệt, việc đầu tư vào các dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi tự động hóa hoàn toàn theo tiêu chuẩn châu Âu giúp tối ưu hóa hiệu suất và đảm bảo chất lượng đồng nhất. Bà Nguyễn Thị Thanh Vân nhấn mạnh rằng HPA tiến vào ngành nông nghiệp với nền tảng tư duy công nghiệp, do đó mọi quá trình sản xuất đều được quản trị bằng dữ liệu thực tế thay vì cảm tính.

Việc kiểm soát chặt chẽ các thông số như tiêu hao thức ăn, điện, nước và độ ẩm thông qua hệ thống thu nhận dữ liệu giúp doanh nghiệp có được thông số chính xác để kiểm soát chi phí tốt hơn so với mặt bằng chung của thị trường.

Thậm chí, việc nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các phần mềm quản trị sản xuất tiên tiến để theo dõi vật nuôi và chi phí đang được triển khai để đạt được những tiến bộ tốt nhất trong sản xuất. Tự động hóa trên nền tảng công nghiệp được coi là xu hướng tất yếu giúp nâng cao biên lợi nhuận và khả năng thực thi chiến lược của doanh nghiệp nông nghiệp trong tương lai.

Bà Vân cũng cho biết, trong thời gian sắp tới HPA sẽ xây thêm 3 trang trại heo và 1 nhà máy thức ăn chăn nuôi ở miền Bắc. Đến 2030, công suất sẽ đạt 900.000 con heo thương phẩm và 1 triệu tấn thức ăn chăn nuôi mỗi năm.

Theo kế hoạch được bà Nguyễn Thị Thanh Vân chia sẻ, doanh nghiệp dự kiến sẽ đạt mức doanh thu khoảng 12.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 1.750 tỷ đồng vào năm 2030, đồng thời duy trì tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) ở mức cao trên 25%. Những cam kết về sự minh bạch trong hoạt động và đảm bảo lợi ích cho các bên liên quan không chỉ giúp doanh nghiệp thu hút thêm dòng vốn mà còn củng cố niềm tin của thị trường vào tiềm năng của nông nghiệp Việt Nam.