Ngành tôm vẫn tích cực nhưng... cổ đông Minh Phú (MPC) vẫn 'buồn'

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu tôm Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái, tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực sau giai đoạn khó khăn của ngành thủy sản toàn cầu.

Tuy nhiên, phía sau mức tăng trưởng này là bức tranh phân hóa rõ nét giữa các thị trường xuất khẩu. Trong khi nhu cầu từ Trung Quốc, Nhật Bản, Anh và khối CPTPP duy trì khá ổn định thì thị trường Mỹ vẫn hồi phục chậm do tồn kho cao, sức mua yếu và rủi ro thương mại kéo dài.

Ngành tôm Việt Nam đồng thời tiếp tục chịu áp lực cạnh tranh mạnh từ Ecuador, Ấn Độ và Indonesia - những quốc gia có lợi thế đáng kể về giá thành. Bên cạnh đó, căng thẳng tại Trung Đông đang khiến chi phí vận tải biển tăng trở lại, thời gian giao hàng kéo dài hơn, qua đó tạo thêm sức ép lên biên lợi nhuận và tiến độ đơn hàng của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo VASEP, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp tôm Việt Nam sẽ phải đẩy mạnh chế biến sâu, tối ưu chi phí, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững để giữ lợi thế trên thị trường quốc tế.

Trên sàn chứng khoán, Thủy sản Minh Phú (MPC) là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu tôm lớn nhất Việt Nam và đang cho thấy tín hiệu phục hồi mạnh về kết quả kinh doanh.

Năm 2025, Minh Phú ghi nhận doanh thu khoảng 14.600 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 532 tỷ đồng. Sang quý I/2026, doanh nghiệp tiếp tục tăng tốc khi doanh thu thuần đạt 5.706 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 214,6 tỷ đồng, cao gấp 12 lần quý I/2025.

Theo doanh nghiệp, kết quả tích cực chủ yếu đến từ việc đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu nhóm sản phẩm giá trị gia tăng, chế biến sâu - phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn đáng kể so với sản phẩm sơ chế truyền thống. Đồng thời, công ty cũng kiểm soát tốt chi phí vận hành và dòng tiền, qua đó hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận.

Năm nay, Minh Phú đặt kế hoạch sản lượng đạt khoảng 81.000 tấn, tăng 162% so với năm trước; giá trị xuất khẩu kỳ vọng đạt 873,4 triệu USD, tăng 158%. Doanh nghiệp hướng tới mục tiêu doanh thu hơn 23.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 1.100 tỷ đồng – đều là các mức cao kỷ lục nếu hoàn thành kế hoạch.

Theo báo cáo thường niên 2025, ban lãnh đạo cho biết công ty đã chủ động duy trì lượng tồn kho nguyên liệu lớn từ cuối năm trước nhằm phục vụ các đơn hàng đầu năm 2026, đồng thời tập trung mở rộng nhóm sản phẩm giá trị gia tăng. Tại đại hội bất thường hồi tháng 12/2025, Tổng Giám đốc Lê Văn Quang cũng cho biết doanh nghiệp đã ký được lượng đơn hàng tương đối lớn cho năm 2026.

Một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý của Minh Phú đến từ thị trường Mỹ. Năm 2025, doanh thu xuất khẩu sang thị trường này chiếm khoảng 1/4 tổng giá trị bán hàng, tăng gần 33% trong bối cảnh Minh Phú không chịu thuế chống bán phá giá như nhiều doanh nghiệp tôm Việt Nam khác.

Doanh nghiệp cũng đang hợp tác với đối tác để phát triển thương hiệu tôm cao cấp tại Mỹ, hướng đến nhóm khách hàng nhà hàng và khách sạn cao cấp. Chiến lược này giúp Minh Phú giảm áp lực cạnh tranh ở phân khúc phổ thông, đồng thời tập trung vào nhóm khách hàng yêu cầu cao về chất lượng và tiêu chuẩn bền vững. Theo ban lãnh đạo, đây sẽ tiếp tục là lợi thế quan trọng của công ty tại thị trường Mỹ trong năm 2026.

Ngoài Mỹ và Nhật Bản, Trung Quốc hiện nổi lên là điểm sáng mới nhờ nhu cầu nhập khẩu cải thiện rõ rệt trong thời gian gần đây.

Tại thời điểm cuối quý I/2026, tổng tài sản của Minh Phú đạt hơn 11.500 tỷ đồng, trong đó gần 5.000 tỷ đồng nằm ở hàng tồn kho. Lượng tiền mặt, tiền gửi và đầu tư tài chính ngắn hạn đạt hơn 280 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, áp lực tài chính vẫn là vấn đề đáng chú ý khi nợ phải trả đã vượt vốn chủ sở hữu. Dư nợ vay tăng lên gần 5.000 tỷ đồng, kéo chi phí lãi vay tăng liên tiếp trong 4 quý gần nhất; riêng quý I/2026 chi phí lãi vay đã vượt 51 tỷ đồng.

MPC lên giao dịch trên UPCoM từ năm 2017, đúng giai đoạn doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng đột biến lên 714 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của công ty biến động mạnh trong nhiều năm sau đó, kéo theo diễn biến trồi sụt của cổ phiếu. Hiện thị giá MPC dao động quanh mốc 16.000 đồng/cp, thấp hơn gần 30% so với vùng giá giữa năm 2022 và tương đương mặt bằng khi doanh nghiệp mới lên UPCoM cuối năm 2017.

Dữ liệu VNDirect cho biết, MPC hiện có P/E 12,1 lần là P/B 1,1 lần.