Nghịch lý giá vàng 2026: Phá vỡ mọi quy luật, 'vịnh tránh bão' chỉ dành cho 'những cái đầu lạnh'

Vàng vốn được mệnh danh là “nơi trú ẩn an toàn” của nhà đầu tư, đang trải qua những đợt rung lắc dữ dội và có thời điểm giá vàng đã rơi vào trạng thái "rơi tự do".

Giá vàng nhảy múa

Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông bùng phát và lan rộng, thay vì tăng giá như quy luật thông thường, giá vàng thế giới đã có lúc giảm tới 25%, lùi sát về mốc 4.100 USD/ounce.

Trong phiên 24/3, giá vàng thế giới tiếp tục giảm khi xung đột kéo dài tại Trung Đông gây lo ngại về lạm phát và khả năng lãi suất được duy trì ở mức cao trên toàn cầu.

Giá vàng giao ngay giảm 0,4% xuống còn 4.389,26 USD/ounce, sau khi chạm mức thấp nhất kể từ tháng 11/2025 vào trong phiên trước. Trong khi đó, giá vàng kỳ hạn của Mỹ giao tháng 4/2026 giảm 0,1% xuống 4.402 USD/ounce.

Giá vàng giao ngay đã giảm hơn 21% so với mức đỉnh 5.594,82 USD/ounce vào ngày 29/1, và đã mất gần 17% giá trị kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2.

Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng giảm tới 25 triệu đồng mỗi lượng so với vùng đỉnh, tương đương mức điều chỉnh khoảng 15%, gây ngỡ ngàng cho cả những nhà đầu tư sành sỏi nhất.

Lý giải về hiện tượng vàng giảm sốc trong lúc bất ổn gia tăng, chia sẻ trên trang Tạp chí kinh doanh, ông Huỳnh Trung Khánh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho biết, đà biến động hiện tại chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn dưới tác động từ thị trường quốc tế.

Việc giá vàng thế giới đi xuống gần đây xuất phát từ bối cảnh giá dầu tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, làm gia tăng nhu cầu thanh khoản, đặc biệt là đồng USD. Dòng tiền có xu hướng chuyển dịch sang USD khiến vai trò trú ẩn của vàng tạm thời suy giảm.

Bên cạnh đó, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất ở mức cao (3,5%-3,75%) và thận trọng trong việc cắt giảm lãi suất do lạm phát dai dẳng đã tạo áp lực lớn lên giá vàng. Tuy nhiên, theo ông, việc giá vàng trong nước vừa bật tăng trở lại cho thấy lực cầu vẫn hiện hữu và thị trường đang phản ứng nhạy bén với các nhịp điều chỉnh.

Chỉ là phản ứng kỹ thuật

Theo ông Khánh, đây thuần túy là một phản ứng mang tính kỹ thuật của thị trường tài chính trong ngắn hạn chứ không hề phản ánh sự suy giảm vai trò của vàng trong dài hạn.

Sáng 25/3, giá vàng miếng tại SJC ở mức 172 - 175 triệu đồng mỗi lượng, tăng gần 5 triệu đồng so với cuối ngày hôm qua. Các thương hiệu khác cũng đồng loạt điều chỉnh giá theo xu hướng này.

Giá vàng nhẫn trơn tại SJC tăng tương tự, lên 171,8 - 174,8 triệu đồng mỗi lượng.

So với vùng đỉnh, hiện giá vàng trong nước đang thấp hơn khoảng 8%. Còn nếu so với đầu năm, kim loại quý ghi nhận hiệu suất 11%.

Dưới góc nhìn của chuyên gia, ông Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên cao cấp tại Đại học Kinh tế TP.HCM cũng phân tích rằng dù trong dài hạn vàng và dầu thường có tương quan thuận chiều vì cùng phản ánh rủi ro lạm phát, nhưng trong ngắn hạn, đặc biệt là giai đoạn đầu của các cú sốc năng lượng, mối quan hệ này có thể đảo ngược.

Khi giá dầu tăng đột biến do căng thẳng tại Trung Đông, thị trường lo ngại lạm phát sẽ bùng nổ, khiến các ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất ở mức cao hoặc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Điều này trực tiếp làm tăng lợi suất trái phiếu và sức mạnh của đồng USD, từ đó gây áp lực đè nặng lên giá vàng - một loại tài sản không mang lại lợi suất định kỳ.

Tại thị trường trong nước, tâm lý nhà đầu tư đang chịu thử thách khi giá vàng lùi về vùng thấp đáng kể trong vòng hai tháng qua.

Những người mua vàng tại vùng đỉnh 190,9 triệu đồng/lượng hồi đầu năm hiện đang phải đối mặt với khoản lỗ lên gần 20 triệu đồng mỗi lượng chỉ sau một thời gian ngắn.

Sự sụt giảm đã cho thấy sự khốc liệt của thị trường khi logic vận hành thay đổi. Thay vì tăng giá theo bất ổn địa chính trị như trước đây, thị trường vàng hiện tại đang ưu tiên phản ứng với các thông số về lãi suất và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn.

Khi lạm phát vẫn ở mức cao và lãi suất không giảm như kỳ vọng, vàng trở nên kém hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư sinh lời khác, đẩy nhiều nhà đầu tư "đu đỉnh" vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan.

Dù đang trong giai đoạn điều chỉnh sâu, nhưng triển vọng dài hạn của vàng vẫn nhận được những đánh giá tích cực từ các tổ chức quốc tế.

Nhóm phân tích của ngân hàng UOB nhận định rằng dù đồng USD mạnh có thể gây áp lực trong ngắn hạn, nhưng vàng có thể đạt mức 6.000 USD/ounce vào đầu năm sau nếu các yếu tố hỗ trợ duy trì. Xu hướng gia tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là tại các nền kinh tế mới nổi, đang tạo ra một nền tảng cầu ổn định và bền vững cho kim loại quý này.

Giữ 'cái đầu lạnh' giữa thị trường đầy biến động

Tuy nhiên, lời khuyên chung của các chuyên gia dành cho nhà đầu tư lúc này là sự thận trọng tối đa. Việc phân bổ tài sản hợp lý và tránh tâm lý "mua đuổi" khi giá tăng hay hoảng loạn bán tháo khi giá giảm là chìa khóa để tồn tại trong kỷ nguyên biến động này.

Trong danh mục đầu tư của người Việt, vàng chưa bao giờ lỗi thời. Tuy nhiên, theo đánh giá của JustMarkets, bước sang năm 2026, khi các biến số địa chính trị và sự thay đổi chính sách tiền tệ toàn cầu trở nên khó lường, vàng trở thành một kênh đầu tư đòi hỏi sự nhạy bén về mặt chiến thuật. Trong một thị trường biến động từng giây, sự trễ nhịp chính là rủi ro lớn nhất.

"Vàng là một cuộc đua marathon, không phải chạy nước rút," chuyên gia từ JustMarkets chia sẻ. Sự khác biệt nằm ở khả năng kiểm soát cảm xúc, loại bỏ những "tiếng ồn" kỹ thuật để tập trung vào thứ quan trọng nhất: ra quyết định.

Năm 2026, giá vàng là những đợt sóng hình sin đầy thách thức. Khi những biến động thị trường vẫn còn hiện hữu, việc sở hữu tài sản hữu hình như vàng vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi, miễn là nhà đầu tư biết cách tách biệt giữa những nhiễu loạn ngắn hạn và xu hướng dài hạn của thị trường.

Khi đó, nhà đầu tư sẽ tránh được những sai lầm lớn nhất của số đông như đổ xô đi mua vàng khi giá đã lập đỉnh (FOMO) hoặc hoảng loạn bán tháo khi thị trường điều chỉnh nhẹ; giữ được 'cái đầu lạnh' để không bị thị trường nhấn chìm.