Nghịch lý ngành cà phê: Sức mua tăng vọt 300%, Việt Nam thu tỷ đô giữa tâm bão giảm giá

Trong bối cảnh giá cà phê thế giới hạ nhiệt do áp lực nguồn cung và hoạt động bán ra của các quỹ đầu tư, xuất khẩu cà phê Việt Nam lại ghi nhận một nghịch lý đáng chú ý: sản lượng và kim ngạch tăng mạnh, nhiều thị trường chi tiền gấp 3–4 lần cùng kỳ.

Theo số liệu mới nhất của Cục Hải quan, tính đến ngày 15/2, doanh nghiệp Việt đã xuất khẩu gần 319.000 tấn cà phê, thu về 1,53 tỷ USD. “Vàng nâu” tiếp tục giữ vị trí top 2 trong nhóm nông sản xuất khẩu, chỉ sau gỗ và sản phẩm gỗ (2,33 tỷ USD).

Trung Quốc vọt gần 280%, Algeria bứt phá gần 300%

Ngay trong tháng 1, xuất khẩu cà phê đã tăng 56,4% về lượng và tăng 39,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, mức tăng trưởng không chỉ tập trung ở một vài thị trường đơn lẻ mà diễn ra đồng loạt tại các điểm đến chủ lực.

Tại thị trường Trung Quốc ghi nhận mức tăng mạnh nhất: tăng 149,2% về lượng và tăng tới 277,8% về giá trị trong tháng 1. Tại Bỉ, mức tăng trưởng lần lượt đạt 197,2% về lượng và 179,4% về giá trị.

Đặc biệt, Algeria, xuất khẩu cà phê Việt đạt gần 16.300 tấn, kim ngạch khoảng 73,8 triệu USD, tăng 296% về lượng và 246,3% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Vì sao xuất khẩu vẫn tăng mạnh?

Năm 2025, Việt Nam là nhà cung cấp cà phê lớn thứ ba cho Trung Quốc với 36,1 nghìn tấn, trị giá 227,1 triệu USD, dù giảm 11,2% về lượng nhưng vẫn tăng 6% về giá trị so với năm trước đó. Diễn biến tăng tốc đầu năm 2026 cho thấy dư địa tại thị trường này vẫn rất lớn, đặc biệt ở phân khúc cà phê chế biến và rang xay.

Trong nước, giá cà phê nhân xô hiện giao dịch quanh ngưỡng 94.000 đồng/kg, thấp hơn so với đỉnh trước đó. Trên thị trường quốc tế, giá cà phê Robusta kỳ hạn tháng 3 ở mức 3.542 USD/tấn, kỳ hạn tháng 5 ở mức 3.560 USD/tấn; Arabica giao tháng 5 ở ngưỡng 6.200 USD/tấn.

Đầu tháng 2/2026, giá cà phê thế giới giảm mạnh do tác động kết hợp của cung – cầu và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Sau giai đoạn neo cao, các quỹ đầu tư đẩy mạnh chốt lời, tạo áp lực điều chỉnh ngắn hạn.

Một yếu tố khác gây sức ép lên giá là triển vọng nguồn cung cải thiện. Theo dự báo của Companhia Nacional de Abastecimento (Conab), sản lượng cà phê của Brazil niên vụ 2026–2027 có thể đạt 66,2 triệu bao, tăng 17,1% so với niên vụ trước nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi. Cùng với đó, xuất khẩu từ Việt Nam và Indonesia tăng mạnh cũng bổ sung thêm nguồn cung ra thị trường.

Thực tế cho thấy, đà giảm giá hiện nay chủ yếu mang tính điều chỉnh kỹ thuật sau chu kỳ tăng nóng, trong khi nhu cầu tiêu thụ thực vẫn ở mức cao. Một số thị trường có xu hướng tăng mua để đảm bảo nguồn cung dài hạn, nhất là trong bối cảnh rủi ro thời tiết và biến động logistics toàn cầu vẫn tiềm ẩn.

Bên cạnh đó, việc giá điều chỉnh nhẹ cũng kích thích các nhà nhập khẩu tranh thủ mua vào, nhất là với dòng Robusta - thế mạnh của Việt Nam khi khoảng chênh lệch với Arabica vẫn đủ hấp dẫn để các nhà rang xay tối ưu chi phí.