Ngôi đền cổ thờ 'Chủ khố linh từ' linh thiêng bậc nhất Việt Nam: Chỉ cách Hà Nội hơn 50km, là nơi giới siêu giàu thường lui tới 'vay vốn, xin lộc' đầu năm

Nằm trên sườn núi Kho, thuộc khu Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh, đền Bà Chúa Kho từ lâu đã trở thành một trong những trung tâm tín ngưỡng tiêu biểu của vùng Kinh Bắc.

Không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng, di tích còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa, thu hút hàng nghìn người dâng "lễ vay và xin lộc" đầu năm.

Theo truyền thuyết, Bà Chúa Kho là người có công trông coi kho lương cho triều Lý trong cuộc kháng chiến chống quân Tống trên phòng tuyến Như Nguyệt. Sau khi anh dũng hy sinh, bà được nhà vua ban sắc phong và nhân dân lập đền thờ để tưởng nhớ công lao. Ban đầu, nơi đây chỉ là một miếu nhỏ mang tên Cô Tiên. Đến thời Lê, công trình được mở rộng với quy mô bề thế, trở thành “Chủ khố linh từ” theo sắc phong triều đình.

Trải qua nhiều biến động lịch sử, đền từng bị tàn phá song liên tục được trùng tu, tôn tạo. Năm 1990, quần thể di tích được đại trùng tu với các hạng mục Đền Thượng, Đền Trung, Đền Hạ và cổng Tam quan khang trang.

Đền tọa lạc ở thế đất “lưng tựa núi, mặt hướng sông”, hội tụ yếu tố phong thủy đặc trưng vùng Kinh Bắc. Tổng thể kiến trúc hài hòa giữa cổ kính và trang nghiêm, nổi bật với Cổng Tam quan - Gác chuông uy nghi, biểu tượng cho sự chuyển tiếp giữa không gian đời thường và cõi linh thiêng.

Trung tâm Đền Thượng đặt tượng Bà Chúa Kho bằng đồng, thể hiện vẻ uy nghi, trang trọng. Những năm sau đó, nhiều hạng mục như tòa Tiền tế, Nghi môn, ban Cô, ban Cậu, động sơn trang, ban Cửu trùng thiên… tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện. Hiện, đền còn lưu giữ ba bức đại tự cùng ba đôi câu đối sơn son thếp vàng có giá trị nghệ thuật.

Tháp Cửu Thiên chín tầng giữa sân đền là điểm nhấn tâm linh, tượng trưng cho khát vọng kết nối trời - đất - con người. Không gian thờ tự được tổ chức theo trục chính đạo: Tòa Tiền tế với hệ khung gỗ lim chạm khắc tinh xảo phong cách Lê - Nguyễn; Hậu cung là nơi đặt bàn thờ Bà Chúa Kho, quanh năm hương khói; phía sau là Cung Mẫu thờ các vị Thánh Mẫu trong tín ngưỡng Tứ phủ, cùng các ban Cô, ban Cậu - nơi người dân gửi gắm ước nguyện về bình an, duyên lành và thuận lợi trong cuộc sống.

Đền Bà Chúa Kho còn nằm trong quần thể di tích làng Cổ Mễ, gắn với những dấu ấn lịch sử hiện đại. Tại đây có khu nhà thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh và hầm kháng chiến - nơi quân dân địa phương phối hợp với Sư đoàn 365 bắn rơi 5 máy bay Mỹ ngày 17/10/1967. Sự kết hợp giữa giá trị tâm linh và truyền thống đấu tranh cách mạng tạo nên chiều sâu đặc biệt cho di tích.

Hàng năm, từ sau Tết Nguyên đán đến hết tháng Ba Âm lịch, hàng nghìn lượt người nhất là giới kinh doanh, những người giàu có đều tìm về đền để thực hành tục lệ “vay lộc” đầu năm. Quan niệm dân gian cho rằng, đầu xuân xin lộc để khởi sự làm ăn, cuối năm trở lại “trả lễ” như một cách tri ân và giữ chữ tín với thần linh.

Người dân đến lễ hoàn toàn tùy tâm, không đặt nặng hình thức. Lễ vật có thể giản dị, quan trọng nhất là lòng thành. Với nhiều người, hành trình về đền không chỉ để cầu tài lộc mà còn để tìm sự tĩnh tại, cân bằng giữa nhịp sống bộn bề.

Đền Bà Chúa Kho là nơi hội tụ nhiều lớp tín ngưỡng Việt cổ, đặc biệt gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh. Năm 1989, di tích được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

* Bài viết tham khảo thông tin từ:

1. Điểm du lịch đền Bà Chúa Kho - Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến du lịch Bắc Ninh

2. Di tích đền Bà Chúa Kho, phường Vũ Ninh - Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh