Ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày nhưng vẫn thấy mệt mỏi, cần xem xét lại các yếu tố này

Nhiều người duy trì thói quen ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm nhưng khi thức dậy vẫn cảm thấy uể oải, thiếu tỉnh táo. Thực tế này khiến không ít người đặt câu hỏi: Ngủ nhiều hơn liệu có giúp cơ thể thực sự được phục hồi?

Theo TS Alicia Roth - chuyên gia y học giấc ngủ, mức độ hồi phục của cơ thể không chỉ phụ thuộc vào số giờ ngủ mà còn chịu tác động lớn từ chất lượng giấc ngủ. Bên cạnh đó, nhiều yếu tố khác có thể âm thầm làm giấc ngủ bị gián đoạn, khiến cảm giác mệt mỏi kéo dài sau khi thức dậy.

Hệ thống y tế Cleveland Clinic (Mỹ) dẫn lời TS Alicia Roth cho biết, chất lượng giấc ngủ thường bị ảnh hưởng bởi 6 yếu tố phổ biến dưới đây.

1. Rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn

Việc thường xuyên mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào ban ngày có thể là dấu hiệu của rối loạn giấc ngủ, trong đó phổ biến là ngưng thở khi ngủ. Theo TS Alicia Roth, đây là tình trạng người bệnh ngừng thở hoặc thở không hiệu quả trong khi ngủ, khiến giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần trong đêm mà bản thân người ngủ có thể không nhận ra.

Ngay cả khi không thức giấc hoàn toàn, não bộ vẫn liên tục chuyển sang trạng thái ngủ nông để duy trì hô hấp. Những gián đoạn lặp lại này khiến cơ thể khó đạt được giấc ngủ sâu có tác dụng phục hồi, dẫn tới tình trạng mệt mỏi vào ngày hôm sau.

Ngoài ngưng thở khi ngủ, một số rối loạn khác như mất ngủ, hội chứng chân không yên (RLS), chứng ngủ rũ hoặc chứng ngủ nhiều (hypersomnia) cũng có thể gây mệt mỏi kéo dài.

2. Bệnh lý nền tiềm ẩn

Cảm giác mệt mỏi không phải lúc nào cũng liên quan trực tiếp đến giấc ngủ. Các bệnh lý mạn tính hoặc những thay đổi nội tiết trong cơ thể, trong đó có giai đoạn mãn kinh, có thể khiến cơ thể suy giảm năng lượng, bất kể thời gian ngủ kéo dài bao lâu.

Trong nhiều trường hợp, các xét nghiệm máu giúp phát hiện những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như rối loạn tuyến giáp, thiếu vitamin, mất cân bằng hormone hoặc các bệnh mạn tính khác.

3. Môi trường ngủ không phù hợp

Không gian phòng ngủ có thể âm thầm làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Tiếng ồn, ánh sáng và nhiệt độ đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ sâu của giấc ngủ.

Một căn phòng quá nóng, quá sáng hoặc quá ồn có thể gây ra những lần thức giấc rất ngắn trong đêm mà người ngủ không nhận thức rõ, từ đó làm giấc ngủ bị gián đoạn và kém hiệu quả. TS Alicia Roth cho rằng ánh sáng mạnh có thể khiến nồng độ melatonin tự nhiên của cơ thể không tăng đủ mức cần thiết để chuẩn bị cho giấc ngủ.

Bên cạnh đó, các thiết bị điện tử cũng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ, đặc biệt khi được sử dụng trên giường. Thói quen dùng điện thoại, máy tính bảng trước khi ngủ khiến não bộ liên hệ giường ngủ với hoạt động giải trí, làm giảm cảm giác buồn ngủ và gây khó khăn cho việc đi vào giấc ngủ.

4. Ăn uống trước khi ngủ

Việc ăn nhiều vào buổi tối khiến quá trình tiêu hóa kích hoạt các hệ thống cơ thể vốn cần giảm hoạt động để chuẩn bị cho giấc ngủ, từ đó làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc đi ngủ khi đói. Các chuyên gia khuyến nghị nên lựa chọn khẩu phần nhẹ hơn vào buổi tối để giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.

Nhiều người cho rằng caffeine không gây ảnh hưởng vì vẫn có thể dễ dàng đi vào giấc ngủ, nhưng theo các chuyên gia, chất này có thể cản trở não bộ đạt được giấc ngủ sâu, khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ.

Trong khi đó, rượu có thể giúp dễ buồn ngủ lúc đầu nhưng thường làm giấc ngủ bị gián đoạn về sau trong đêm. Chuyên gia y học giấc ngủ khuyến cáo nên sử dụng đồ uống có cồn cách thời điểm đi ngủ ít nhất hai giờ để hạn chế ảnh hưởng tiêu cực.

5. Căng thẳng và các vấn đề sức khỏe tâm thần

Sức khỏe tâm thần có mối liên hệ chặt chẽ với chất lượng giấc ngủ. Ngay cả những căng thẳng thường ngày cũng có thể khiến não bộ duy trì trạng thái cảnh giác cao vào ban đêm, cản trở quá trình tự nhiên để đi vào giấc ngủ.

Ngoài ra, các rối loạn tâm thần và rối loạn khí sắc như trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn, dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài ngay cả khi ngủ đủ giờ.

6. Thiếu sắt

Thiếu sắt có thể liên quan đến hội chứng chân không yên, gây cảm giác khó chịu ở chân và chỉ giảm khi cử động. Tình trạng này thường xuất hiện vào ban đêm, làm giấc ngủ bị gián đoạn và khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ.

Theo các chuyên gia, chỉ nhân viên y tế mới có thể xác định liệu thiếu sắt có phải là nguyên nhân gây mệt mỏi hay không thông qua thăm khám và xét nghiệm.

Ngủ quá nhiều có khiến cơ thể mệt mỏi?

Theo TS Alicia Roth, ngủ quá 9 tiếng mỗi đêm có thể khiến cơ thể cảm thấy kém năng lượng hơn so với khi ngủ vừa đủ. Tuy vậy, nhu cầu ngủ cao hơn mức trung bình có thể xuất hiện ở một số người, đặc biệt trong giai đoạn cơ thể đang hồi phục sau bệnh.

Trường hợp thường xuyên ngủ từ 10 tiếng trở lên nhưng vẫn cảm thấy không tỉnh táo khi thức dậy có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần được kiểm tra.

Giấc ngủ giữ vai trò nền tảng đối với sức khỏe tổng thể. Vì vậy, khi đã ngủ đủ giờ mỗi đêm nhưng tình trạng mệt mỏi kéo dài, người dân cần lưu ý đến chất lượng giấc ngủ và các dấu hiệu bất thường để có hướng xử lý phù hợp.