Người Trung Quốc ồ ạt mua vàng

Làn sóng mua vào trải rộng từ nhóm lao động nhập cư đến tầng lớp trung lưu đô thị. Công nhân tại các khu công nghiệp tìm đến trang sức bạc mạ vàng có giá mềm hơn, trong khi nhân viên văn phòng chuyển tiền tiết kiệm sang các quỹ đầu tư gắn với vàng. Vai trò của vàng vì thế không dừng ở biểu tượng sung túc, mà trở thành công cụ bảo toàn giá trị trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại và rủi ro địa chính trị gia tăng.

Đà mua mạnh diễn ra cùng lúc với biến động dữ dội trên thị trường quốc tế. Cuối tháng 1, giá vàng giao ngay có thời điểm chạm gần 5.600 USD/ounce trước khi điều chỉnh về quanh 5.000 USD/ounce. Dù hạ nhiệt so với đỉnh, mặt bằng giá vẫn duy trì ở vùng cao lịch sử nhờ lực cầu trước kỳ nghỉ lễ.

Trong nước, giá vàng trang sức tại các chuỗi bán lẻ lớn đã vượt 1.529 nhân dân tệ mỗi gram, tương đương khoảng 221 USD, cao hơn đáng kể so với mức 890 NDT vào dịp Valentine năm ngoái. Mặt bằng giá mới khiến nhiều người tiêu dùng chuyển hướng sang bạc mạ vàng, sản phẩm có chi phí thấp hơn nhưng vẫn đáp ứng yếu tố hình thức và phong tục.

Tại các trung tâm sản xuất như Dongguan, trang sức bạc mạ vàng ghi nhận doanh số bùng nổ. Theo nhân viên bán hàng địa phương, lượng khách hỏi mua tăng rõ rệt, chủ yếu là công nhân nhà máy quanh khu vực. Trong bối cảnh giá vàng và bạc đồng loạt leo thang, sản phẩm mạ vàng trở thành phương án tiết kiệm chi phí nhưng vẫn giữ được yếu tố thẩm mỹ và giá trị biểu tượng. Giá bạc trong năm 2025 đã tăng gần 148% và hiện dao động quanh 77,79 USD/ounce, càng khiến người mua cân nhắc kỹ hơn giữa chi phí và hình thức.

Vàng như tài sản trú ẩn

Ở các thành phố lớn, tầng lớp trung lưu coi vàng là kênh phòng thủ trước biến động kinh tế trong nước và căng thẳng toàn cầu. Yang Ling, một biên dịch viên tại Bắc Kinh, cho biết cô và bạn bè tăng mua vàng khi tình hình tại Venezuela và Trung Đông xấu đi đầu tháng 1. Cô dự định dùng tiền thưởng cuối năm để đầu tư vào các quỹ ETF vàng.

Sức nóng của các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng khiến ngân hàng Trung Quốc trong tháng 1 phải siết quản trị rủi ro, yêu cầu nhà đầu tư vượt qua đánh giá rủi ro ở mức cao hơn trước khi tham gia, đồng thời liên tục cảnh báo về khả năng biến động giá mạnh.

Tại Thâm Quyến, trung tâm giao dịch vàng lớn nhất cả nước, cơ quan quản lý tăng cường giám sát sau khi hai nền tảng giao dịch sụp đổ giữa lúc thị trường dao động mạnh. Động thái này cho thấy nhà chức trách thận trọng trước nguy cơ đầu cơ quá mức.

Sức ép phong tục giữa giá cao

Dù vậy, nhu cầu quà tặng bằng vàng vẫn chưa hạ nhiệt. Các thỏi vàng 1 gram tạo hình hạt đậu hoặc bó hoa nhỏ được săn lùng mạnh trước Tết. Không ít người cho rằng món quà này ý nghĩa và bền vững hơn phong bao lì xì 1.000 NDT tiền mặt.

Tuy nhiên, giá tăng liên tục lại tạo gánh nặng cho không ít gia đình, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Tết cũng là mùa cao điểm đính hôn và cưới hỏi. Theo tập quán, nhà trai thường phải chuẩn bị “ba món vàng” gồm nhẫn, dây chuyền và vòng tay. Với mặt bằng giá hiện tại, bộ trang sức này có thể tiêu tốn tối thiểu 50.000 NDT, con số không nhỏ đối với hộ lao động phổ thông.

Zhan Weiwei, quê ở Sơn Tây và làm tài xế taxi tại Quảng Châu, cho biết bà đã lên kế hoạch tích lũy khoảng 5 gram vàng mỗi năm cho con trai 15 tuổi. Mục tiêu là đến khi con lập gia đình sẽ có đủ vàng để lo liệu sính lễ.

Trong bối cảnh tiêu dùng nội địa còn thận trọng và niềm tin kinh tế chưa phục hồi hoàn toàn, vàng vừa là món quà mang tính truyền thống, vừa là tài sản tích trữ dài hạn. Cơn sốt kim loại quý vì thế không chỉ phản ánh tâm lý mùa lễ hội, mà còn cho thấy nhu cầu tìm kiếm sự an toàn giữa chu kỳ kinh tế nhiều biến động.