Người Việt chi 430.000 tỷ đồng 'chốt đơn' trên bốn sàn thương mại điện tử

Năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng của thị trường thương mại điện tử Việt Nam, cả về doanh số lẫn mức độ hoàn thiện của hành lang pháp lý. Trong bối cảnh kinh tế số tiếp tục mở rộng, hoạt động mua sắm trực tuyến không chỉ bứt tốc về quy mô mà còn cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt sang giai đoạn phát triển bền vững, chú trọng hiệu quả và tuân thủ quy định.

Theo số liệu tổng hợp từ bốn sàn bán lẻ trực tuyến gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop của nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric.vn, tổng doanh số thương mại điện tử năm 2025 ước đạt khoảng 429.700 tỷ đồng, tăng 34,75% so với năm 2024. Tổng sản lượng tiêu thụ đạt gần 3.941,6 triệu sản phẩm, tăng 15,23% so với cùng kỳ. Trong khi đó, số lượng shop hoạt động giảm còn khoảng 601.800 shop, giảm 7,43%, phản ánh xu hướng thanh lọc ngày càng rõ nét trên thị trường.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của năm là việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Thương mại điện tử vào tháng 12/2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành một đạo luật riêng điều chỉnh toàn diện hoạt động thương mại điện tử, qua đó làm rõ trách nhiệm của các nền tảng trong và ngoài nước, đặc biệt là các sàn nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và yêu cầu minh bạch thông tin.

Song song với đó, Chính phủ ban hành Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số của cá nhân, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Việc siết chặt quản lý thuế được kỳ vọng sẽ tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn, hạn chế tình trạng thất thu ngân sách và thúc đẩy hoạt động kinh doanh trực tuyến đi vào nền nếp.

Ở góc độ vận hành, năm 2025 chứng kiến nhiều điều chỉnh chính sách từ các sàn thương mại điện tử lớn. TikTok Shop áp dụng chính sách mới về phí vận chuyển từ tháng 9/2025, bắt đầu thu phí đối với các đơn hàng giao không thành công hoặc hoàn trả nhằm tăng tính minh bạch trong vận hành.

Cụ thể, Shopee điều chỉnh cấu trúc phí, dừng gói Freeship Xtra Plus và chuyển trọng tâm sang thúc đẩy bán hàng qua livestream và video ngắn. Trong khi đó, Lazada đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ nhà bán, mở rộng hoạt động tiếp thị liên kết và triển khai nhiều chương trình bảo chứng chất lượng sản phẩm.

Xét theo diễn biến thời gian, tăng trưởng doanh số thương mại điện tử trong năm 2025 tập trung chủ yếu vào nửa cuối năm. Quý I/2025, thị trường ghi nhận doanh số khoảng 101.350 tỷ đồng, quý II đạt 100.970 tỷ đồng. Sang quý III, doanh số tăng lên 103.600 tỷ đồng trước khi bứt phá mạnh trong quý IV với 123.730 tỷ đồng, tăng 19,43% so với quý trước. Tổng doanh số cả năm đạt 429.660 tỷ đồng.

Riêng quý IV/2025, thị trường ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong năm, với doanh số tăng 35,74% so với cùng kỳ năm 2024. Điều này phản ánh rõ sức mua tăng mạnh trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Phân tích theo tháng cho thấy xu hướng mua sắm trực tuyến tăng dần về cuối năm. Doanh số tháng 10/2025 đạt 39.730 tỷ đồng, tháng 11 đạt 40.330 tỷ đồng và đạt đỉnh vào tháng 12 với 43.670 tỷ đồng, cho thấy tác động rõ nét của các chương trình khuyến mãi lớn và nhu cầu tiêu dùng gia tăng vào mùa lễ hội.

Đáng chú ý, dù doanh số và sản lượng tăng trưởng tích cực, số lượng shop trên các sàn lại tiếp tục giảm. Riêng trong Quý IV/2025, số shop hoạt động chỉ còn khoảng 487.200 shop, giảm 7,02% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc, khi các nhà bán nhỏ lẻ, kém hiệu quả dần rút lui, nhường chỗ cho những đơn vị có năng lực vận hành và chiến lược dài hạn.

Năm 2025 được xem là năm bản lề của thương mại điện tử Việt Nam. Thị trường không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn chuyển dịch rõ rệt sang hướng phát triển chất lượng, minh bạch và bền vững. Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế sẽ thuộc về các sàn và nhà bán có khả năng thích ứng, đầu tư bài bản vào công nghệ, quản trị và trải nghiệm người tiêu dùng.