Người Việt Nam dần ‘bỏ quên’ thói quen giao dịch này

Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh tại Việt Nam, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong thói quen chi tiêu và giao dịch của người dân.

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong năm 2025, tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã tương đương khoảng 28 lần GDP, cho thấy quy mô giao dịch điện tử ngày càng mở rộng.

Trong 3 tháng đầu năm 2026, so với cùng kỳ năm trước, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 37,98% về số lượng và tăng 14,22% về giá trị. Giao dịch qua Internet tăng mạnh 65,68% về số lượng và 28,85% về giá trị. Qua điện thoại di động, mức tăng đạt 33,22% về số lượng và 8,35% về giá trị.

Đáng chú ý, thanh toán bằng mã QR tiếp tục bùng nổ khi số lượng giao dịch tăng 16,43%, trong khi giá trị giao dịch tăng tới 52,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục xu hướng đi xuống. Trong 3 tháng đầu năm 2026, số lượng giao dịch ATM giảm 9,29% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu thanh toán, rút tiền mặt của người dân đang dần được thay thế bởi các phương thức, thói quen thanh toán điện tử.

Tính đến cuối tháng 3/2026, toàn thị trường có 20.699 máy ATM, giảm 3,01% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, số lượng máy POS đạt 772.552 thiết bị, tăng nhẹ 0,53%.

Ngành ngân hàng cũng ghi nhận nhiều kết quả trong việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID và căn cước công dân gắn chip nhằm chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu khách hàng.

Tính đến ngày 24/4/2026, đã có hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng được đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VNeID. Trong đó gồm hơn 154,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,13 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Việc đối soát này góp phần loại bỏ tài khoản ảo và tăng tính minh bạch cho hệ thống ngân hàng.

Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (CIC) cũng đã đối chiếu khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, qua đó làm sạch gần 44,5 triệu hồ sơ.

Hiện có 57 tổ chức tín dụng và 39 đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đã tích hợp tính năng đối chiếu sinh trắc học với dữ liệu trên CCCD gắn chip ngay trên ứng dụng Mobile Banking để xác thực khách hàng.

Ngoài ra, 63 tổ chức tín dụng đã triển khai nhận diện khách hàng bằng CCCD gắn chip tại quầy giao dịch. Bên cạnh đó, 32 tổ chức tín dụng và 15 trung gian thanh toán đang triển khai tích hợp ứng dụng VNeID, trong đó 21 đơn vị đã chính thức đưa vào vận hành, gồm 16 tổ chức tín dụng và 5 trung gian thanh toán.