Nguyên Bộ trưởng TT&TT Lê Doãn Hợp: Việt Nam muốn ‘hóa rồng’ phải có lãnh đạo giỏi và sạch

Quyền lực càng lớn càng phải tăng giám sát

Tại talkshow “Quyền lực không giám sát sẽ tha hóa – Lãnh đạo phải giỏi và sạch”, TS Lê Doãn Hợp - Nguyên Bộ trưởng Bộ thông tin và Truyền thông, Nguyên Bí thư tỉnh ủy Nghệ An, cho rằng: Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, nhưng cơ hội đó chỉ có thể trở thành hiện thực nếu quyền lực được kiểm soát hiệu quả và bộ máy công quyền vận hành bằng năng lực và đạo đức.

Bài học này không mới, nhưng vẫn còn nguyên giá trị thực tiễn. “Việt Nam muốn phát triển nhanh thì phải có lãnh đạo giỏi và sạch – từ người đứng đầu đến bộ máy công quyền và những người thực thi", ông nêu quan điểm.

Theo ông Hợp, “giỏi” và “sạch” phải được hiểu rất cụ thể: Muốn giỏi thì phải có cạnh tranh, thi tuyển, lựa chọn nhân tài thực sự. Muốn sạch thì phải đảm bảo cán bộ được đãi ngộ đủ sống, nhưng nếu đã đủ mà vẫn tham nhũng thì phải xử lý nghiêm minh.

Ông nhấn mạnh, khi bộ máy có những con người vừa thông minh, vừa liêm chính, sức mạnh của hệ thống sẽ cộng hưởng với lòng dân và tạo ra động lực phát triển mạnh mẽ.

Theo TS. Lê Doãn Hợp, trong quản trị quốc gia, giám sát quyền lực là điều kiện bắt buộc để tránh tha hóa. Cơ quan dân cử cần tập trung vào giám sát hành động, không chỉ giám sát lời nói hay các tuyên bố.

Ông nhấn mạnh, giám sát phải dựa trên mục tiêu và kết quả hành động cụ thể, chứ không thể chung chung.

"Khi còn công tác tại Nghệ An, tôi từng đề xuất đánh giá lãnh đạo địa phương dựa trên ba chỉ tiêu rất rõ ràng: Thu ngân sách thực tế, giá trị sản xuất tăng thêm, và tình trạng khiếu kiện của người dân. Bởi mục tiêu cuối cùng của quản trị quốc gia là “nhiều tiền, yên dân”, tức phát triển kinh tế đi đôi với ổn định xã hội", ông cho hay.

Đại biểu dân cử phải gần dân và nghe dân

Bàn về vai trò của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, TS. Lê Doãn Hợp cho rằng chất lượng hoạt động của các cơ quan này phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng đại biểu. Đại biểu Quốc hội phải thực hiện ba chức năng cốt lõi: Xây dựng luật pháp, giám sát tối cao đối với bộ máy nhà nước, và tham gia hoạch định chiến lược phát triển quốc gia.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thêm một tiêu chuẩn nền tảng là phải có phong cách gần dân và biết lắng nghe dân. Theo ông, trong thực tế có ba nhóm thường nói thật với lãnh đạo nhiều nhất: Nông dân, cựu chiến binh và người hưu trí và giới trí thức.

“Nếu lãnh đạo không chịu khó đến với dân thì rất khó có thông tin thật”, ông nói.

Từ tư duy “dễ quản lý” sang “dễ làm giàu”

Một trong những thay đổi lớn cần thực hiện, theo TS. Lê Doãn Hợp, là chuyển tư duy quản trị. Ông cho rằng thể chế phải chuyển từ tư duy “dễ quản lý” sang tư duy “dễ làm giàu” cho người dân và doanh nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc bộ máy nhà nước phải chuyển từ quản lý sang phục vụ.

“Quản lý là bóp, còn phục vụ là trách nhiệm”, ông nói.

Theo ông, trong nền kinh tế hiện đại, nhà nước không nên ôm đồm những lĩnh vực mà doanh nghiệp có thể làm tốt hơn. Khi đó, cần mở rộng không gian cho khu vực tư nhân phát triển.

Nhìn về kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, TS. Lê Doãn Hợp cho rằng đây là “cơ hội vàng” để củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị. Theo ông, khi người dân cầm lá phiếu, đó không chỉ là quyền bầu cử mà còn là trách nhiệm đối với tương lai đất nước.

“Chất lượng đại biểu quyết định chất lượng hoạt động của Quốc hội, còn chất lượng cán bộ quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng”, ông nhấn mạnh.

Nếu lựa chọn được những người giỏi, sạch, gần dân và dám hành động, Việt Nam hoàn toàn có thể bước vào một giai đoạn phát triển mới, tăng tốc và bứt phá mạnh mẽ.