Nguyên nhân cổ phiếu NVL (Novaland) dư bán sàn: Câu chuyện tăng vốn gợi lại ký ức những 'cú sập' chưa xa

Sáng 5/5, thị trường bước vào phiên giao dịch thứ hai sau kỳ nghỉ lễ dài. Diễn biến cổ phiếu NVL của Novaland tiếp tục thu hút sự chú ý của nhà đầu tư sau phiên giảm sàn trước đó.

Ngay từ đầu phiên, NVL tiếp tục bị bán mạnh khi dư bán sàn cực lớn. Tại thời điểm 10h15ph, có tới hơn 27,5 triệu cổ phiếu NVL dư bán sàn. Thanh khoản duy trì ở mức cao với khoảng 32 triệu cổ phiếu được khớp lệnh.

Cùng đi tìm nguyên nhân dẫn đến những phiên giảm sàn liên tiếp.

Áp lực tài chính đè nặng

Đáng chú ý, chuỗi giảm sàn của NVL diễn ra ngay sau khi doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh khả quan với lợi nhuận sau thuế đạt 860 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong góc nhìn của nhà đầu tư, bức tranh tài chính tổng thể và các kế hoạch vốn lại là yếu tố được quan tâm nhiều hơn.

Tại thời điểm cuối quý I/2026, tổng dư nợ vay và thuê tài chính của Novaland lên tới 68.900 tỷ đồng, tăng 1.580 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, nợ ngắn hạn chiếm gần 47%, tương ứng 32.284 tỷ đồng.

Xét theo cơ cấu, doanh nghiệp có khoảng 29.900 tỷ đồng vay ngân hàng, 23.835 tỷ đồng nợ trái phiếu và hơn 15.000 tỷ đồng vay từ cá nhân, bên thứ ba.

Áp lực nợ vay khiến Novaland và các công ty con liên tục chậm trả gốc, lãi các lô trái phiếu. Bên cạnh đó, dòng tiền kỳ vọng để trả nợ không lớn, khiến các nhà đầu tư trở nên thận trọng. Tại thời điểm cuối quý I/2026, tiền, tương đương tiền, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn không lớn. Bên cạnh đó, hàng tồn kho cao nhưng hàng có thể bán chỉ dưới 10.000 tỷ đồng...

Kế hoạch tăng vốn khủng khiến cổ phiếu bị pha loãng

Tuy nhiên, yếu tố tác động mạnh nhất đến diễn biến cổ phiếu NVL trong ngắn hạn không chỉ nằm ở kết quả kinh doanh hay áp lực nợ, mà còn đến từ kế hoạch tăng vốn quy mô lớn được thông qua tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026.

Cụ thể, Novaland dự kiến phát hành hơn 167,58 triệu cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 40:3, tương ứng giá trị phát hành hơn 1.675 tỷ đồng, nguồn từ thặng dư vốn cổ phần.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp lên kế hoạch phát hành khoảng 111,7 triệu cổ phiếu ESOP, tương ứng tỷ lệ 5%, với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về hơn 1.117 tỷ đồng. Đối tượng phát hành là thành viên HĐQT và người lao động, dựa trên tiêu chí đóng góp và phân bổ nội bộ.

Đáng chú ý, Novaland đồng thời điều chỉnh phương án phát hành riêng lẻ, nâng quy mô lên tối đa 800 triệu cổ phiếu (so với kế hoạch trước đó là 350 triệu cổ phiếu). Giá chào bán được xác định không thấp hơn 75% giá bình quân đóng cửa của cổ phiếu NVL trong 30 phiên gần nhất – thay cho mức giá cố định 10.000 đồng/cổ phiếu như phương án cũ.

Nếu cả ba phương án trên được triển khai, Novaland có thể phát hành tổng cộng khoảng 1,08 tỷ cổ phiếu mới.

So với hơn 2,23 tỷ cổ phiếu đang lưu hành, lượng phát hành thêm tương đương gần 48%, một mức pha loãng đáng kể đối với cổ đông hiện hữu.

Đáng chú ý, phần lớn lượng cổ phiếu phát hành – đặc biệt là ESOP và phát hành riêng lẻ – không dành cho toàn bộ cổ đông. Đồng thời, cơ chế định giá phát hành riêng lẻ gắn với mức chiết khấu so với thị giá cũng có thể tạo áp lực lên diễn biến cổ phiếu trong ngắn hạn.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế xác định giá phát hành riêng lẻ.

Việc quy định giá chào bán không thấp hơn 75% giá bình quân 30 phiên đồng nghĩa với việc giá phát hành thường có mức chiết khấu nhất định so với thị giá, và phụ thuộc lớn vào diễn biến giá cổ phiếu NVL trong thời gian tới.

Trong thực tế, điều này có thể tạo ra một “vùng neo kỳ vọng” mới cho cổ phiếu. Nhà đầu tư có xu hướng so sánh giữa giá thị trường và giá phát hành dự kiến, từ đó điều chỉnh hành vi giao dịch.

Trong một số trường hợp, thị giá cổ phiếu có thể biến động theo hướng giảm để tiệm cận mức giá phát hành, nhằm đảm bảo khả năng thành công của đợt chào bán. Đây là yếu tố thường tạo áp lực tâm lý trong ngắn hạn, đặc biệt khi quy mô phát hành lớn.

Ký ức thị trường với những case tăng vốn đi cùng cú rơi mạnh

Thực tế, câu chuyện tăng vốn quy mô lớn không phải là yếu tố mới với thị trường, đặc biệt trong nhóm bất động sản, bao gồm việc tăng vốn bằng phát hành riêng lẻ, ESOP.

Giai đoạn 2022–2023, nhiều doanh nghiệp địa ốc từng triển khai các kế hoạch phát hành riêng lẻ, ESOP hoặc tăng vốn quy mô lớn trong bối cảnh áp lực tài chính gia tăng. Tuy nhiên, thay vì trở thành động lực tích cực, các thông tin này lại nhiều lần đi kèm với những nhịp điều chỉnh mạnh của cổ phiếu.

Nguyên nhân không chỉ đến từ yếu tố pha loãng, mà còn từ tâm lý thị trường:

• Khi doanh nghiệp phát hành với mức chiết khấu so với thị giá, nhà đầu tư thường có xu hướng định giá lại cổ phiếu về vùng giá phát hành
• Đồng thời, lượng cổ phiếu tăng thêm lớn khiến kỳ vọng lợi nhuận trên mỗi cổ phần bị “chia nhỏ”

Trong trường hợp của NVL, ký ức này càng rõ nét hơn khi cổ phiếu từng trải qua giai đoạn biến động mạnh cùng với quá trình tái cấu trúc tài chính và các kế hoạch huy động vốn trước đó.

Ở một góc nhìn khác, diễn biến hiện tại phần nào phản ánh việc thị trường đang phản ứng sớm với rủi ro pha loãng, thay vì chờ đến khi các đợt phát hành thực sự diễn ra. Điều này lý giải vì sao áp lực bán xuất hiện ngay cả khi kết quả kinh doanh vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực.