Nhà khoa học hàng đầu rời Mỹ sau 30 năm, chọn về nước cống hiến: Là người tiên phong nghiên cứu hành vi tế bào theo thời gian thực, đạt nhiều giải thưởng quốc tế danh giá

Sau 3 thập kỷ làm việc tại Mỹ, nhà sinh học tính toán hàng đầu thế giới Bao Zhirong đã chính thức đảm nhiệm vị trí toàn thời gian tại Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam (SUSTech) ở Thâm Quyến.

Theo SCMP, ông Bao hiện giữ chức giáo sư chủ nhiệm tại trường Khoa học Sự sống của SUSTech từ tháng 1 năm nay. Ông được biết đến là người tiên phong trong việc phát triển các công nghệ hình ảnh cho phép giới khoa học theo dõi hành vi của từng tế bào theo thời gian thực trong quá trình cơ quan hình thành và bệnh lý xuất hiện.

Trước khi trở về Trung Quốc, ông công tác tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering (New York) – một trong những bệnh viện ung thư danh tiếng nhất thế giới – nơi ông điều hành các dự án nghiên cứu trị giá hàng triệu USD do Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) tài trợ.

Một trong những đóng góp có ảnh hưởng lớn nhất của ông là phần mềm theo dõi tế bào AceTree, được phát triển tại phòng thí nghiệm của ông.

Công cụ này đã trở thành nền tảng quan trọng trong sinh học phát triển, được sử dụng rộng rãi để nghiên cứu cơ chế hình thành dị tật bẩm sinh, cách tế bào ung thư chiếm quyền kiểm soát các con đường tăng trưởng bình thường, cũng như khả năng định hướng tế bào gốc phục hồi mô tổn thương.

Những thành tựu của ông Bao được ghi nhận bằng Giải thưởng Basil O’Connor Starter Scholar và Giải thưởng Nghiên cứu Đột phá của Giám đốc NIH – chương trình hỗ trợ các ý tưởng với mức độ rủi ro cao nhưng có tiềm năng thay đổi nền khoa học y sinh.

Tại phòng thí nghiệm mới ở Thâm Quyến, ông đang tập trung nghiên cứu quá trình trưởng thành và bắt đầu hoạt động của các mạch thần kinh trong não. Công trình này có thể giúp lý giải cách các khả năng như vận động, tri giác và nhận thức hình thành trong giai đoạn đầu đời, cũng như sự khác biệt của quá trình đó trong những trường hợp như tự kỷ.

Ông Bao nhận bằng thạc sĩ hóa sinh tại Đại học Cát Lâm năm 1996, hoàn thành tiến sĩ về di truyền học và sinh học tính toán tại Đại học Washington ở St Louis năm 2002. Sau thời gian nghiên cứu sau tiến sĩ, ông gia nhập Memorial Sloan Kettering năm 2008 và được phong hàm giáo sư chính thức một thập kỷ sau đó.

Tại Sloan Kettering, phòng thí nghiệm của ông đã phát triển các công cụ hình ảnh tiên tiến, ghi lại “ảnh chụp” ba chiều độ phân giải cao của toàn bộ phôi giun tròn theo từng phút trong suốt quá trình phát triển, theo dõi từng tế bào khi chúng phân chia, di chuyển và bật – tắt gen.

Chuỗi hình ảnh ghi lại từng phút đã cho phép ông Bao và cộng sự tái dựng toàn bộ quá trình hình thành cơ quan từ con số 0, cung cấp bản đồ chi tiết về phát triển bình thường và cách quá trình này có thể bị biến dạng trong ung thư cũng như nhiều bệnh lý khác.

Theo SCMP