Nhà khoa học nữ nổi tiếng qua đời bí ẩn khi đang đi du lịch, gây xôn xao dư luận

Cái chết đột ngột của nhà tâm lý học di truyền nổi tiếng người Trung Quốc Lý Tân Dĩnh (Li Xinying) khi đang đi du lịch tại Ai Cập đã làm dấy lên sự lo ngại và nhiều suy đoán khi các giải thích chính thức về nguyên nhân tử vong vẫn còn mơ hồ. Hiện chưa có kết luận y khoa rõ ràng nào được đưa ra.

Nhà khoa học nổi tiếng tài sắc vẹn toàn Lý Tân Dĩnh, 48 tuổi, là nhà nghiên cứu và giảng viên hướng dẫn Tiến sĩ tại Viện Tâm lý học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS). Bà qua đời vào lúc 22h tối 23/2/2026 (giờ Bắc Kinh).

Nguyên nhân tử vong được nêu là “suy hô hấp không đặc hiệu”, theo cáo phó do Hội Khoa học Nhận thức Quảng Đông đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy (7/3).

“Đây không phải là thuật ngữ chẩn đoán y khoa chính thức và không cung cấp thông tin hữu ích nào về nguyên nhân cái chết của bà ấy”, một bác sĩ khoa Hô hấp tại một bệnh viện công danh tiếng ở thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc), người từ chối nêu tên do chính sách của bệnh viện, tiết lộ với tờ South China Morning Post (SCMP).

Một số chuyên gia y tế khác cũng chỉ trích đội ngũ y tế tại Ai Cập vì đưa ra kết luận quá sơ sài. Trên mạng xã hội, một bác sĩ nhận xét rằng “suy hô hấp” chỉ là biểu hiện hoặc kết quả của cái chết, chứ không phải nguyên nhân gốc rễ.

“Để đảm bảo tính khoa học của dữ liệu nhân khẩu học và độ chính xác pháp lý trong hồ sơ, cần xác định và báo cáo căn bệnh chính dẫn đến suy hô hấp”, người này bình luận.

Hiện chưa rõ liệu nhà tâm lý học Lý Tân Dĩnh đến Ai Cập vì công việc hay để nghỉ dưỡng.

Bà Lý Tân Dĩnh sinh năm 1977 tại tỉnh Cát Lâm, Đông Bắc Trung Quốc và lớn lên tại Bắc Kinh. Từ năm 1995 đến năm 2003, bà theo học chương trình Tiến sĩ Y khoa tại Học viện Khoa học Y tế Trung Quốc và Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh.

Sau đó, bà Lý gia nhập Phòng thí nghiệm trọng điểm về Sức khỏe Tâm thần của Viện Tâm lý học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc với tư cách nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ.

Từ năm 2005, bà Lý Tân Dĩnh làm việc với vai trò nhà nghiên cứu tại Viện này khi dành sự nghiệp của mình để nghiên cứu sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên. Trong thời gian ấy, bà cũng từng là học giả thỉnh giảng tại Đại học Minnesota và Đại học Stanford (Mỹ).

Công trình nghiên cứu của bà Lý Tân Dĩnh tập trung vào việc các yếu tố di truyền và môi trường cùng tác động như thế nào đến sức khỏe tâm lý của giới trẻ. Bà cho rằng các vấn đề cảm xúc ở tuổi vị thành niên là kết quả của sự tương tác giữa gene và môi trường.

Tại một diễn đàn năm 2023, nhà tâm lý học di truyền Lý Tân Dĩnh đã trình bày nghiên cứu của nhóm theo dõi trẻ em đến giữa tuổi thiếu niên. Nhóm nghiên cứu xem xét cách cha mẹ đối xử với con khi chúng 13 tuổi, sau đó theo dõi tiếp khi các em 16 tuổi bằng phương pháp chụp não. Kết quả cho thấy cách nuôi dạy khắc nghiệt của người mẹ khi con 13 tuổi có thể dẫn đến những thay đổi tinh vi trong não bộ của thanh thiếu niên ở tuổi 16.

Dưới sự lãnh đạo của bà Lý, nhóm nghiên cứu đã công bố nhiều phát hiện về tương tác giữa gene và môi trường, được các đồng nghiệp trong và ngoài Trung Quốc đánh giá cao.

Nhóm này cũng thiết kế và xây dựng BeTwiSt, một ngân hàng mẫu phục vụ nghiên cứu các vấn đề về sức khỏe tâm thần và sự phát triển của thanh thiếu niên Trung Quốc.

Bà Lý Tân Dĩnh còn đứng đầu 2 dự án do Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc tài trợ và tham gia một số dự án nghiên cứu cấp quốc gia khác với vai trò trưởng tiểu dự án. Bà cũng tham gia dịch thuật hoặc biên soạn nhiều chuyên khảo học thuật.

Về mặt lâm sàng, suy hô hấp được định nghĩa khá rõ ràng là một hội chứng xảy ra khi quá trình trao đổi khí của phổi – đưa khí oxy (O2) vào và thải khí carbon dioxide (CO2) ra – bị suy giảm nghiêm trọng do nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau gây ra.

Theo SCMP