Nhà máy lọc hóa dầu lớn nhất nước: Quy mô 9 tỷ USD, công suất 10 triệu tấn/năm

Tính đến tháng 3/2026, Việt Nam có 2 nhà máy lọc dầu quy mô lớn đang hoạt động gồm Dung Quất (Quảng Ngãi) và Nghi Sơn (Thanh Hóa). Với công suất khoảng 10 triệu tấn mỗi năm, Nghi Sơn hiện là dự án lớn nhất trong ngành lọc hóa dầu Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn giữ vai trò trụ cột trong nguồn cung xăng dầu của Việt Nam.

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) tọa lạc tại Khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa. Khu liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn được quy hoạch trên tổng diện tích khoảng 926,46ha với nhiều hạng mục, khu vực có chức năng khác nhau. Cụ thể, khu vực xây dựng nhà máy chính chiếm 328ha, khu lắp đặt hệ thống đường ống nhập dầu thô và xuất sản phẩm rộng 181ha, khu cảng phục vụ xuất sản phẩm có diện tích 99ha.

Từ tháng 4/2008, hợp đồng liên doanh của dự án chính thức được ký kết. Giai đoạn từ tháng 8/2008 đến tháng 6/2013 tập trung vào công tác thiết kế tổng thể, lựa chọn nhà thầu và thu xếp nguồn vốn.

Đến tháng 4/2017, dự án hoàn thành các hạng mục cơ khí và bắt đầu bước vào quá trình chạy thử. Đến ngày 23/12/2018, nhà máy chính thức tổ chức lễ vận hành thương mại, đánh dấu việc đi vào hoạt động.

Ở giai đoạn ban đầu của dự án, các nhà thầu đã tuyển dụng khoảng 3.000-5.000 lao động thuộc nhiều ngành nghề khác nhau như xây dựng, điện, cơ khí, hàn, vận hành máy… Khi dự án bước vào giai đoạn mở rộng, nhu cầu nhân lực tăng mạnh, có thời điểm lên tới hơn 20.000 người. Trước khối lượng công việc đồ sộ, các đơn vị thi công đã triển khai làm việc liên tục 3 ca mỗi ngày.

Nhà máy Nghi Sơn là dự án trọng điểm quốc gia, có tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ USD. Dự án là liên doanh giữa các tập đoàn lớn trong và ngoài nước như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Công ty Dầu khí quốc tế Kuwait (KPI) và Công ty Idemitsu Kosan (Nhật Bản), áp dụng công nghệ hiện đại để chế biến dầu thô Kuwait.

Nhà máy được thiết kế với với công suất khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương khoảng 10 triệu tấn mỗi năm. Nghi Sơn cung ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu cho thị trường nội địa.

Hiện nay, thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều biến động, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn chủ động đảm bảo nguồn cung dầu thô, duy trì hoạt động ở mức công suất tối đa và đáp ứng nhu cầu xăng dầu trong nước ít nhất đến hết tháng 5/2026.

Nguồn nguyên liệu đầu vào của nhà máy chủ yếu là dầu thô nhập khẩu từ Kuwait theo hợp đồng dài hạn, được vận chuyển bằng các tàu chuyên dụng cỡ lớn trên tuyến hàng hải Trung Đông - châu Á. Sau khi chế biến, nhà máy cung ứng ra thị trường nhiều sản phẩm chủ lực như xăng RON95, RON92, dầu diesel, nhiên liệu bay Jet A1, khí hóa lỏng (LPG) cùng các sản phẩm hóa dầu khác.

Theo kế hoạch sản xuất năm 2026, riêng trong quý I, nhà máy cung cấp khoảng 2 triệu tấn xăng dầu. Tính chung cả năm, NSRP đặt mục tiêu nhập khẩu gần 12,5 triệu tấn dầu thô và cung ứng ra thị trường khoảng 9 triệu tấn sản phẩm.

Nhà máy hiện có khoảng 1.350 lao động người Việt Nam, trong đó gần một nửa làm việc trực tiếp tại các bộ phận vận hành. Hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất cũng được đầu tư đồng bộ với Khu cảng tiếp nhận dầu thô nằm cách nhà máy khoảng 5km, có khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng lên tới 50.000 tấn. Dầu thô từ tàu được bơm vào bờ thông qua hệ thống đường ống dài khoảng 35 km. Mỗi chuyến tàu có thể chở khoảng 2 triệu thùng dầu, tương đương 330.000m³.

Bên cạnh đó, khu vực cảng còn có khoảng 20 bồn chứa khí và nhiên liệu khí, trong khi khu vực nhà máy bố trí khoảng 60 bồn chứa các sản phẩm đã qua chế biến, phục vụ lưu trữ và phân phối.